PDF Archive

Easily share your PDF documents with your contacts, on the Web and Social Networks.

Share a file Manage my documents Convert Recover PDF Search Help Contact



Twee millennials se liefde haat vir Afrikaans Netwerk24 .pdf



Original filename: Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans _ Netwerk24.pdf

This PDF 1.4 document has been generated by Mozilla/5.0 (X11; Linux x86_64) AppleWebKit/537.36 (KHTML, like Gecko) Chrome/48.0.2564.116 Safari/537.36 OPR/35.0.2066.92 / Skia/PDF, and has been sent on pdf-archive.com on 02/06/2016 at 22:18, from IP address 105.208.x.x. The current document download page has been viewed 2921 times.
File size: 662 KB (5 pages).
Privacy: public file




Download original PDF file









Document preview


01/06/2016

Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans | Netwerk24

Twee millennials se liefde­haat vir
Afrikaans
Hoe  lyk  jou  Afrikaans?  vra  die  nuwe  webwerf  Afrikaans.com.  Twee  redaksielede  van
Netwerk24  antwoord  –  die  een  ’n  23­jarige  wit,  Afrikaanse  man,  die  ander  ’n  23­jarige
swart, Afrikaanse vrou.

Nombulelo Manyana
[1]

Nombulelo Manyana: ‘My liefde en my woede vir Afrikaans’
My ma is Ndebele en my pa is Xhosa. Zoeloe was die naaste ding wat ek aan ’n moedertaal
gehad het.
Toe,  in  gr.  1,  toe  ek  sewe  jaar  oud  was  en  die  naaste  skool Afrikaans  was,  het  my  pad  met
Afrikaans begin.
En  vandag  is  Afrikaans  die  taal  waarin  ek  dink  en  verbeel  en  droom,  die  taal  wat  ek  die
graagste praat.

http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee-millennials-se-liefde-haat-vir-afrikaans-20160601

1/5

01/06/2016

Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans | Netwerk24

Maar  dis  nie  my  moedertaal  nie. Afrikaans  is  nie  vir  my  die  liefdesding  wat  dit  vir  my  wit  en
bruin kollegas en vriende is nie. Vir hulle is dit eenvoudig: Afrikaans is hul moedertaal, dis wie
hulle is, dis wat hulle ken en liefhet. Vir my is Afrikaans kompleks, iets wat liefde en woede in
gelyke maat by my losmaak.
Ek weet dis nie rasioneel nie, ek weet dit is nie die taal se skuld nie, maar in my hart voel dit vir
my Afrikaans het my van my moedertaal, van my swart Afrika­identiteit ontneem.
Maar kom ek begin by die begin van my troebel reis met hierdie skone taal.
Toe ek vyf jaar oud was, het ons van Soshanguve, ’n township buite Pretoria, na die woonbuurt
East Lynne getrek. Die Laerskool Derdepoort was binne stapafstand van ons huis en my ouers
het nie ’n motor gehad nie. Hulle het besluit dié Afrikaanse skool sal die beste wees vir my.
Dit was die jaar 2000 en ek was net een van drie swart kinders in my klas. Engels of Afrikaans
kon ek nie een verstaan nie. Maande lank kon ek net die volgende sinnetjie sê: “Juffrou, ek vra
die badkamer.”
Maar  ek  het  gou  geleer,  ek  het  Afrikaans  vinniger  onder  die  knie  gekry  as  die  ander  swart
kinders en juffrou Bezuidenhout het vir my baie goue sterretjies gegee. Gou het ek geleer dat
Afrikaans my vriend sal wees as ek vir haar genoeg aandag gee.
Dit klink soos ’n mooi storie, maar terselfdertyd het iets anders met my gebeur. Ek het Zoeloe
en Xhosa verleer. Ná ’n ruk kon ek beter in Afrikaans spel en tel en lees as in my moedertaal.
Ek was skaam daaroor; ek is steeds.
Ek wil meer swart wees. Ek wil nie daardie meisie wees wat “so mooi Afrikaans praat” nie. Ek
wil nie die meisie wees wat kan sokkie, maar nie kan Inkwahla (tradisionele Zoeloe­dans) nie.
Ek ken die lirieke van “De la Rey”, maar ek ken nie my eie Xhosa­familiestam se naam nie.
Afrikaans was nog altyd my geheim, my spesiale wapen en sonder haar sou ek nie wees waar
ek nou is nie.
Afrikaans het baie vir my beteken en baie deure vir my oopgemaak. Dis danksy Afrikaans dat
ek  die  eerste  swart  hoofmeisie  by  my  hoërskool  (F.H.  Odendaal)  geword  het.  Dis  danksy
Afrikaans dat ek die eerste swart kaptein van ons eerste netbalspan was. Afrikaans het vir my
beurse gegee. Afrikaans laat my toe om ’n loopbaan in die joernalistiek te hê. Afrikaans maak
my anders as net nog ’n swart jong mens met drome wat nooit geleenthede gaan word nie.
Afrikaans was nog altyd my geheim, my spesiale wapen en sonder haar sou ek nie wees waar
ek nou is nie.
Maar dis nie my moeder se taal nie. Dis nie my mense se taal nie.
Die kultuur wat ek saam met Afrikaans ingekry het, wat saam met die taal deel geword het van
my, is nie myne nie. Die taal waarin ek dink en voel, is nie dié van my voorvaders nie. Dis die
onderdrukker se taal, word daar aan my gesê. Dis sý kultuur, sý mense, nie myne nie.
Afrikaans het van my ’n vreemdeling gemaak by my eie.
Elke keer as my ouma praat, moet my ma aan my verduidelik wat sy sê. My familie noem my
“die Afrikaner”, maar onder Afrikaners is ek die swart meisie wat so mooi Afrikaans kan praat.
Nooit is ek tuis nie, altyd in die middel. Te Afrikaans, te swart.
En daarom het ek hierdie taal van my, hierdie taal van my onderdrukker, al so baie vervloek en
verwens.  Soos  ’n  mishandelde  vrou  sal  ek  haar  nadertrek  wanneer  ek  haar  nodig  het,  maar
http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee-millennials-se-liefde-haat-vir-afrikaans-20160601

2/5

01/06/2016

Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans | Netwerk24

haar daarna weer wegsmyt en verwens.
Sy bly egter lief vir my. Sy hou aan om in my te woon. En al weet ek nie elke dag of ek van haar
hou nie, of ek haar hoegenaamd wil hê nie, bly sy onlosmaaklik deel van wie en wat ek is.

Hannes Kruger
[2]

Hannes Kruger: ‘Afrikaans is musiek, harmonie, kleur’
“Jou mense wil net fight,” het ’n swart klasmaat verlede jaar aan my in ons honneursklas gesê.
“Afrikaanse mense wil net Afrikaans bevorder deur ander se regte te skend.”
Dít  is  hoe  Afrikaans  nié  moet  lyk  nie,  om  Afrikaans.com  se  vraag  op  ’n  ander  manier  te
antwoord. En dit is wat ek wil hê Afrikaans nooit ooit vir enigiemand moet beteken nie.
Ek het in ’n konserwatiewe dorp in Noordwes grootgeword. Ek was in ’n Afrikaanse laerskool
waar wit Afrikaanse kinders skoolgegaan het. Ons het een swart seuntjie in die skool gehad wat
eensaam probeer kop bo water hou het in ’n omgewing en ’n taal wat vir hom totaal onbekend
was.
Ek  is  nie  rassisties  grootgemaak  nie,  maar  konserwatief.  Rassekwessies  was  bloot  iets
waaroor  daar  nie  gepraat  of  gedink  is  nie.  Ek  het  nie  toe  besef  hoe  Afrikaans  daardie  kind
http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee-millennials-se-liefde-haat-vir-afrikaans-20160601

3/5

01/06/2016

Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans | Netwerk24

uitgesluit het en waarskynlik minderwaardig laat voel het nie. Ek wens ek het na hom uitgereik,
vir hom gesê ek weet ek is nie beter as hy net omdat ek Afrikaans is nie, vir hom gesê Afrikaans
is nie iets wat net wit kinders beskore is nie.
In die hoërskool, in 2008, is ek uit my konserwatiewe kokon uitgeskud toe ek deel geword het
van die Suid­Afrikaanse jeugkoor. Ons het na die Hoërskool Stellenberg in die Kaap gegaan en
ek het in die koshuis gebly saam met meestal swart en bruin kinders. Skielik was ék die een wat
uit was. Dit was ander kulture, agtergronde, gelowe en tale. Dit was vir my ’n kulturele skok.
Ons het almal net een ding gemeen gehad en dit was ons musiektalent.
Ek het geleer hoe om nie snaaks te dink van my medekoshuisinwoners wat nie wit en Afrikaans
soos  ek  was  nie.  Ons  moes  almal  leer  om  ons  moedertale  agter  te  laat  en  in  ons  gebrekkige
Engels, ons enigste gemene taal, met mekaar te kommunikeer. Dis al manier hoe ons mekaar
se kultuur kon verstaan en mekaar van ons onderskeie moedertale kon vertel.
Daar, in daardie koor, het ek geleer dat Afrikaans kan en moet insluit, nie uitsluit nie
En ons moes dit doen, want ons moes in al die tale sing. Nie net sing nie, maar musiek maak,
gehore  laat  lag  en  huil  en  opgewonde  maak.  Wanneer  ons  Zoeloe­musiek  gemaak  het,  moes
ons Zoeloe wees en wanneer ons dit in Afrikaans gedoen het, moes ons Afrikaans wees.
Daar,  in  daardie  koor,  het  ek  geleer  dat  Afrikaans  kan  en  moet  insluit,  nie  uitsluit  nie;  dat
Afrikaans verhoudings moet bou, nie afbreek nie; dat Afrikaans ’n plek moet wees waar ons en
ons landgenote mekaar vind, nie verder van mekaar vervreem nie.
Maar  in  2012,  toe  ek  na  die  Noordwes­Universiteit  se  Potchefstroom­kampus  is,  het  ek  weer
gesien  wat  Afrikaans  nié  moet  wees  nie.  In  my  koshuis  was  die  meeste  studente  wit  en  die
enkele swart eerstejaars moes maar teen wil en dank Afrikaans leer. In die kamer langs myne
het ’n swart eerstejaar gebly. Ten tyde van ’n gangaksie het ek en hy die opdrag gekry dat ek
hom  tien Afrikaanse  woorde  moes  leer  wat  hy  die  volgende  dag  in  konteks  moes  gebruik.  En
toe  tref  dit  my:  Ek  maak  nie  meer  musiek  saam  met  swart  mense  nie.  Ons  sing  nie  meer
vrywillig  in  mekaar  se  moedertale  nie. Afrikaans  sluit  nie  nou  in  nie,  dit  sluit  uit.  Dit  boelie,  dit
omarm nie.
Ek is kort daarna uit die koshuis uit en het besluit ek sal nóóit my moedertaal wat ek liefhet só
gebruik nie.
Hoe  lyk  my  Afrikaans?  My  Afrikaans  lyk  soos  daardie  jeugkoor  van  my  hoërskooldae.  My
Afrikaans is vol kleur en musiek en harmonie. Dit fight nie, dit boelie nie en dit skend niemand
se regte nie.
* Manyana en Kruger is redaksielede van Netwerk24. Gaan na Afrikaans.com[3], skryf hoe jóú
Afrikaans lyk en hê die kans om groot te wen.

References
1. ↑ Nombulelo Manyana 
   ( http://cdn.24.co.za/files/Cms/General/d/4047/536a85db9c00455199fca931daf7ea28.jpg )

2. ↑ Hannes Kruger 
   ( http://cdn.24.co.za/files/Cms/General/d/4047/010cbcb0b0394262b61b03ace778cc3c.jpg )

3. ↑ Afrikaans.com 
   ( http://www.afrikaans.com/ )

http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee-millennials-se-liefde-haat-vir-afrikaans-20160601

4/5

01/06/2016

Twee millennials se liefde-haat vir Afrikaans | Netwerk24
Excerpted from the web page: Twee millennials se liefde­haat vir Afrikaans | Netwerk24 
http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee­millennials­se­liefde­haat­vir­afrikaans­20160601

http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/twee-millennials-se-liefde-haat-vir-afrikaans-20160601

5/5


Related documents


twee millennials se liefde haat vir afrikaans netwerk24
us geen kans vir afrikaans netwerk24
lesufi soek geen skole vir kleinbasies netwerk24
leopold scholtz dat afrikaans brand is seker netwerk24
sa 1 van mees patetiese lande steve in nederland
eff g n nou up eksamen ontwrig oor afrikaans netwerk24


Related keywords