PDF Archive

Easily share your PDF documents with your contacts, on the Web and Social Networks.

Share a file Manage my documents Convert Recover PDF Search Help Contact



آموزش حسابداری .pdf


Original filename: آموزش حسابداری.pdf
Author: www.p30download.com

This PDF 1.6 document has been generated by Adobe InDesign CS6 (Windows) / Adobe PDF Library 10.0.1, and has been sent on pdf-archive.com on 07/09/2016 at 15:04, from IP address 95.64.x.x. The current document download page has been viewed 13090 times.
File size: 4.2 MB (252 pages).
Privacy: public file




Download original PDF file









Document preview


‫حسابداری مقدماتی‬
‫شاخۀ‪:‬كاردانش‬
‫زمينۀ‪ :‬خدمات‬
‫گروه تحصيلی‪ :‬مالی و اداری‬
‫زيرگروه‪ :‬امور مالی‬
‫رشته‌های مهارتی‪ :‬حسابداری مالی‬
‫كد رايانه‌ای رشته‌های مهارتی‪6172 :‬‬
‫نام استاندارد مهارتی مبنا‪ :‬حسابداری عمومی مقدماتی‬
‫كد استاندارد مبنا‪1-10/15/2/5 :‬‬
‫شمارۀ‌ درس‪0521 -0520 :‬‬
‫شفيع‌زاده‪ ،‬علی‬
‫زمينه خدمات‪ ،‬گروه تحصيلی مالی و اداری ‪ ،‬زيرگروه‬
‫حسابداری مقدماتی‪ :‬شاخه كاردانش ‪ٔ ،‬‬

‫‪657‬‬
‫ح     ‪561‬ش‪/‬‬
‫امورمالی‪ /‬مؤلف‪ :‬علی شفيع‌زاده ‪ ،‬نظارت بر تأليف‪ :‬دفتر تأليف‌کتاب های درسی فنی وحرفه‌ای وكاردانش‬
‫‪١٣٩3‬‬
‫وزارت آموزش و پرورش ـ تهران‪ :‬شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران‪1393 ،‬‬
‫ص‪242 :‬‬
‫‪.1‬حسابداری‪ ،‬الف‪.‬ايران‪ ،‬وزارت آموزش و پرورش؛ دفتر تأليف کتاب های درسی فنی وحرفه‌ای‬
‫و كاردانش‪ .‬ب‪ .‬عنوان‬

‫‪1393‬‬

‫همکاران محترم و دانش آموزان عزىز‪:‬‬

‫پىشنهادات و  نظرات خود را دربارۀ محتواى اىن کتاب به نشانى‬

‫تهران   ـ صندوق پستى شمارۀ  ‪ 4874/15‬دفتر تألىف کتاب های درسی‬
‫فنى و   حرفه اى و کاردانش ‪ ،‬ارسال فرماىند‪.‬‬

‫پىام  نگار(اىمىل) ‬

‫‪tvoccd@roshd.ir‬‬

‫وب گاه (وب ساىت) ‬

‫‪www.tvoccd.medu.ir‬‬

‫وزارت آموزش و پرورش‬
‫سازمان پژوهش و برنامه‌ريزی آموزشی‬
‫برنامه ریزی محتوا و نظارت بر تألیف‪ :‬دفتر تألیف کتاب های درسی فنی و حرفه ای و کاردانش‬

‫نام و كد كتاب ‪ :‬حسابداری مقدماتی ـ ‪609/48‬‬
‫مؤلف‪ :‬علی شفيع‌زاده‬

‫ويراستارادبی‪:‬حسين داودی‬

‫تخصصی‪ :‬راضيه احسانی‪ ،‬منصوره احمدی‪ ،‬زهرا ديانتی ديلمی‪ ،‬ناهيد مؤذن‌زاده و كبری نورشاهی‬
‫اعضای كميسيون ّ‬

‫آماده سازی و نظارت بر چاپ و توزيع‪ :‬ادارۀ كل نظارت بر نشر و توزیع مواد آموزشی‬

‫تهران‪ :‬خيابان ايرانشهر شمالی ـ ساختمان شمارۀ ‪ 4‬آموزش و پرورش(شهيد موسوی)‬
‫تلفـن‪ 9 :‬ـ‪ ، 88831161‬دورنگـار‪ ، 88309266 :‬كد پستی‪1584747359 :‬‬

‫وب سايت ‪www.chap.sch.ir‬‬

‫سید احمد حسینی‬
‫مدیر امور فنی و چاپ‪ّ :‬‬
‫طراح جلد‪ :‬نسرین اصغری‬

‫سید دانیال تقوی اهرمی‬
‫صفحه‌آرا‪ :‬نسرین اصغری‪ّ ،‬‬

‫حروفچین‪ :‬زهرا ایمانی نصر‬

‫سید کیوان حسینی‪ ،‬حمید فروتن‬
‫مصحح‪ّ :‬‬

‫امور آماده سازی خبر‪ :‬زینت بهشتی شیرازی‬

‫امور فنی رایانه ای‪ :‬مریم دهقان زاده‪ ،‬حمید ثابت کالچاهی‬

‫ناشر‪ :‬شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران ‪ :‬تهران ـ کیلومتر ‪ 17‬جادۀ مخصوص کرج ـ خیابان ‪( 61‬داروپخش)‬
‫تلفن‪ 5 :‬ـ ‪ ،44985161‬دورنگار‪ ، 44985160 :‬صندوق پستی‪139 :‬ـ ‪37515‬‬

‫چاپخانه ‪ :‬فارسی‬

‫سال انتشار و نوبت چاپ ‪ :‬چاپ دوم ‪1393‬‬
‫حق چاپ محفوظ است‪.‬‬

‫شابک  ‪978-964-05- 2200-4‬‬

‫‪ISBN  978-964-05-2200-4‬‬

‫شما عزيزان كوشش كنيد كه از اين وابستگي بيرون آييد و احتياجات كشور خودتان را برآورده‬
‫سازيد‪ ،‬از نيروي انساني ايماني خودتان غافل نباشيد و از اتكاي به اجانب بپرهيزيد‪.‬‬
‫امام خميني « ق ّدس س ّره ّ‬
‫الشريف»‬

‫فهرست‬
‫مقدمه‬

‫دفتر معين‬

‫‪35‬‬

‫مثال جامع‬

‫‪37‬‬

‫‪1‬‬

‫فهرســت حســاب‌ها و كدگــذاري‬
‫حساب‌ها‬

‫‪39‬‬

‫مفهوم و تعريف حسابداري‬

‫‪1‬‬

‫اصطالحات حسابداری‬

‫‪2‬‬

‫ثبت درآمدها و هزينه‌ها درمؤسســات‬
‫خدماتي‬

‫‪40‬‬

‫معادلۀ اساسي حسابداري‬

‫‪2‬‬

‫برداشت صاحب سرمايه‬

‫‪43‬‬

‫رويدادهاي مالي‬

‫‪5‬‬

‫پرسش‬

‫‪45‬‬

‫ماهيت حساب‌ها‬

‫‪5‬‬

‫تمرين‬

‫‪46‬‬

‫رشته های تخصصی حسابداري‬

‫‪5‬‬

‫استفاده‌كنندگان اطالعات حسابداري‬

‫‪6‬‬

‫دورۀ مالي‬

‫‪6‬‬

‫فعالیت مالی (رویداد مالی)‬

‫‪7‬‬

‫چرخــه حســابداري (دورۀ عمــل‬
‫حسابداری)‬

‫‪9‬‬

‫اسناد و دفاتر حسابداري (مطالعه آزاد)‬

‫‪9‬‬

‫اصول و مفاهيم اوليه حسابداري‬

‫‪10‬‬

‫پرسش‬

‫‪14‬‬

‫تمرين‬

‫‪15‬‬

‫پیشگفتار‬

‫‪ ‬فصــل اول‪ :‬عملكــرد مالي‬
‫مؤسسه‬

‫مسائل‬

‫‪ ‬فصل دوم‪ :‬ثبــت و گزارش‬
‫حساب‌ها‬

‫‪16‬‬
‫‪18‬‬

‫مسائل‬

‫‪ ‬فصل سوم‪ :‬تهيۀ صورت‌هاي‬
‫مالي‬

‫‪47‬‬
‫‪49‬‬

‫صورت سود و زيان‬

‫‪50‬‬

‫صورت سرمايه‬

‫‪52‬‬

‫ترازنامه (صورت وضعيت مالي)‬

‫‪53‬‬

‫تهیۀ گــزارش از مانده حســاب‌ها در‬
‫پایان دورۀ مالی‬

‫‪54‬‬

‫ماهیت ماندۀ حساب‌ها‬

‫‪54‬‬

‫پرسش‬

‫‪55‬‬

‫تمرين‬

‫‪56‬‬

‫مسائل‬

‫‪58‬‬

‫‪ ‬فصــل چهــارم‪ :‬عمليات‬
‫حسابداري‌در‌مؤسسات بازرگاني‬

‫‪66‬‬

‫تجزیه و تحلیل رویدادهای مالی‬

‫‪18‬‬

‫اصول و نحوۀ تنظیم سند حسابداری‬
‫(ثبــت رویدادهــای مالی در ســند‬
‫حسابداری)‬

‫‪22‬‬

‫دفاتر قانونی‬

‫‪26‬‬

‫دفتر روزنامه‬

‫‪26‬‬

‫انواع تخفيفات و برگشت از خريد كاال‬
‫و نحوۀ ثبت آن‬

‫دفتر كل‬

‫‪28‬‬

‫حساب فروش‬

‫‪73‬‬

‫تراز آزمايشي‬

‫‪33‬‬

‫ثبت حساب‌هاي فروش‬

‫‪73‬‬

‫حساب خريد‬

‫‪67‬‬

‫ثبت حساب‌هاي خريد‬

‫‪68‬‬

‫پرداخت وجه خريدهاي نسيه‬

‫‪69‬‬
‫‪69‬‬

‫دريافت وجه فروش‌هاي نسيه‬

‫‪74‬‬

‫چک‬

‫‪105‬‬

‫انواع تخفيفات و برگشت از فروش كاال‬
‫و نحوۀ ثبت آنها‬

‫‪75‬‬

‫سفته‬

‫‪105‬‬

‫موجودي كاال وحساب‌هاي مربوطه‌‬

‫‪78‬‬

‫برات‬

‫‪106‬‬

‫انبارگرداني موجودي كاال‬

‫‪78‬‬

‫ثبــت ســفته در دفاتر حســابداری‬
‫صادر‌کننده سفته‬

‫‪107‬‬

‫روش‌هاي ارزيابي موجودي كاال‬

‫‪78‬‬

‫اثر تغييــرات موجودي كاال بر ســود‬
‫مؤسسه‬

‫‪83‬‬

‫ثبــت ســفته در دفاتر حســابداری‬
‫دریافت کنندۀ سفته‬

‫‪108‬‬

‫گزارش مانــدۀ حســاب‌هاي خريد و‬
‫فروش در پايان دورۀ مالي‬

‫‪84‬‬

‫روش ثبــت دائمــي موجــودي كاال‬
‫(مطالعه آزاد)‬

‫‪85‬‬

‫ارزيابي موجــودي كاال در روش ثبت‬
‫دائمي (مطالعه آزاد)‬

‫‪86‬‬

‫محاسبۀ بهاي تمام شدۀ كاالي فروش‬
‫رفته با استفاده از روش شناسايي ويژه‬
‫(مطالعه آزاد)‬

‫‪87‬‬

‫محاسبۀ بهاي تمام شدۀ كاالي فروش‬
‫رفتــه بــا اســتفاده از روش ميانگين‬
‫موزون (مطالعه آزاد)‬

‫‪87‬‬

‫محاسبۀ بهاي تمام شدۀ كاالي فروش‬
‫رفته با اســتفاده از روش اولين صادره‬
‫از اولين وارده (‪( )FIFO‬مطالعه آزاد)‬

‫‪88‬‬

‫محاسبۀ بهاي تمام شدۀ كاالي فروش‬
‫رفته با استفاده از روش اولين صادره از‬
‫آخرين وارده (‪( )LIFO‬مطالعه آزاد)‬

‫‪89‬‬

‫سفتۀ موجود در صندوق‬

‫‪108‬‬

‫تجدید یا تعویض سفته‬

‫‪108‬‬

‫ارسال سفته به بانک جهت وصول‬

‫‪109‬‬

‫تنزیل سفته (فروش سفته به بانک)‬

‫‪111‬‬

‫نکول سفته‬

‫‪113‬‬

‫صدور سفته جهت تضمین‬

‫‪114‬‬

‫تفاوت‌های چک‪ ،‬سفته و برات‬

‫‪115‬‬

‫پرسش‬

‫‪117‬‬

‫تمرين‬

‫‪118‬‬

‫مسائل‬

‫‪ ‬فصــل ششــم ‪ :‬عملیــات‬
‫حســابداری مربــوط بــه‬
‫تنخواه گردان‪ ،‬صندوق و بانک‬

‫‪119‬‬

‫‪121‬‬

‫حساب صندوق‬

‫‪121‬‬

‫ثبت‌های حسابداری صندوق‬

‫‪121‬‬

‫كنترل ماندۀ واقعي صندوق با دفاتر و‬
‫ثبت مغايرات مربوطه‬

‫‪122‬‬

‫پرسش‬

‫‪90‬‬

‫حساب بانك‬

‫‪124‬‬

‫تمرين‬

‫‪91‬‬

‫ثبت عملیات مالی در حساب بانك‬

‫‪124‬‬

‫مسائل‬

‫‪94‬‬

‫كنترل مغايرات بانكي و تهيۀ صورت‬
‫مغايرت بانكي‬

‫‪125‬‬

‫مثال جامع در مورد خريد و فروش كاال‬

‫‪98‬‬

‫اقالم باز‬

‫‪126‬‬

‫‪104‬‬

‫تهيۀ صورت مغايرت بانكي و محاسبۀ‬
‫موجودي واقعي‬

‫‪126‬‬

‫‪ ‬فصل پنجم‪ :‬اسناد تجاري‬
‫مفهوم اسناد تجاری‬

‫‪104‬‬

‫مراحل تهيۀ صورت مغايرت بانکي‬

‫‪131‬‬

‫اقالمي که در دفاتر شــرکت يا بانک‬
‫اشتباه ثبت شده‌اند‬

‫‪132‬‬

‫بستن حساب‌های موقت در مؤسسات‬
‫بازرگانی‬

‫‪170‬‬

‫تهيۀ تراز آزمايشي اختتامي‬

‫‪174‬‬

‫ثبــت اصالحات مغايــرات بانكي در‬
‫دفاتر شركت‬

‫‪134‬‬

‫انتقال حساب‌های دائمی به سال بعد‬

‫‪175‬‬

‫روش محاسبۀ موجودي بانك از مانده‬
‫دفتر‬

‫‪135‬‬

‫افتتاح حســاب‌های دائمی در ابتدای‬
‫سال‬

‫‪176‬‬

‫روش محاســبۀ موجودي بانك طبق‬
‫صورت حساب بانك‬

‫‪135‬‬

‫پرسش‬

‫‪181‬‬

‫تمرين‬

‫‪182‬‬

‫حساب تنخواه گردان‬

‫‪136‬‬

‫مسائل‬

‫‪185‬‬

‫ثبــت عملیــات مالــی در حســاب‬
‫تنخواه گردان‬

‫‪136‬‬

‫مثال‌هاي جامــع در مورد فرايند كلي‬
‫انجام عمليات حسابداري‬

‫‪189‬‬

‫پرسش‬

‫‪139‬‬

‫تمرين‬

‫‪140‬‬

‫‪ ‬فصل نهم‪ :‬مفروضات و اصول‬
‫حسابداري‬

‫‪201‬‬

‫مسائل‬

‫‪144‬‬

‫مفاهيم اساسي حسابداري‬

‫‪201‬‬

‫الف) مفروضات حسابداري‬

‫‪202‬‬

‫ب) اصول حسابداري‬

‫‪205‬‬

‫انواع حسابها‬

‫‪149‬‬

‫ج) ميثاق‌ها يا اصول محدودكننده‬

‫‪207‬‬

‫اصالح حساب‌ها در طول دورۀ مالی‬

‫‪150‬‬

‫اصالح حساب‌ها در پایان دورۀ مالی‬

‫‪150‬‬

‫ويژگي‌ها و خصوصيات كيفي اطالعات‬
‫حسابداري‬

‫‪209‬‬

‫تهيۀ تراز آزمايشي اصالح شده‬

‫‪160‬‬

‫پرسش‬

‫‪161‬‬

‫تضاد بين ويژگيهاي كيفي اطالعات‬
‫حسابداري‬

‫تمرين‬

‫‪162‬‬

‫مسائل‬

‫‪163‬‬

‫استانداردهاي حسابداري‬

‫‪211‬‬

‫پرسش‬

‫‪212‬‬

‫تمرين‬

‫‪213‬‬

‫‪ ‬فصل هفتم‪ :‬اصالح (تعدیل)‬
‫حساب‌ها‬

‫‪ ‬فصل هشتم‪ :‬بستن حساب‌ها‬
‫در پایان دوره مالی‬

‫‪148‬‬

‫‪165‬‬

‫مفهوم بستن حساب‌ها‬

‫‪167‬‬

‫بستن حساب‌های موقت در پایان دوره‬
‫مالی (در مؤسسات خدماتی)‬

‫‪167‬‬

‫‪ ‬فصل دهم ‪ :‬به کارگیری رایانه‬
‫در حسابداری‬

‫‪210‬‬

‫‪214‬‬

‫آشنايي با سيستم كامپيوتر‬

‫‪214‬‬

‫ساختار كامپيوتر‬

‫‪215‬‬

‫نرم افزارهاي حسابداري‬

‫‪219‬‬

‫زمينه‌هــاي اســتفاده از نرم‌افزارهاي‬
‫برنامه حسابداري‬

‫‪219‬‬

‫انــواع سيســتم‌ها و نــرم افزارهــاي‬
‫حسابداري‬

‫‪219‬‬

‫اصول نصب سيستم‌هاي مالي‬

‫‪219‬‬

‫ويژگي‌هــاي كاربردي يك نــرم افزار‬
‫حسابداري‬

‫‪219‬‬

‫اصول ثبت حساب‌ها (افتتاح حساب ها‬
‫با مانده یا بدون مانده قبلی)‬

‫‪220‬‬

‫ثبت اسناد حسابداري‬

‫‪221‬‬

‫اصول ايجاد شماره سند موقت و دائم‬

‫‪221‬‬

‫وارد كــردن كــد در ثبــت اســناد‬
‫حسابداري‬

‫‪221‬‬

‫اصول تهيه گزارش هاي حسابداري‬

‫‪221‬‬

‫گزارش دفتر روزنامه و دفتر کل‬

‫‪٢٢٢‬‬

‫گزارش تراز كل و ويژه‬

‫‪٢٢٢‬‬

‫گــزارش دفتر معين یــا كارت معين‬
‫حسابداري‬

‫‪٢٢٢‬‬

‫گزارش دفتــر معیــن (كارت معين)‬
‫اسناد دريافتني و پرداختني‬

‫‪٢٢٢‬‬

‫گزارش ترازنامه‬

‫‪٢٢٢‬‬

‫گزارش‌هاي دارايي‬

‫‪223‬‬

‫اصول پشتيباني از سيستم و نگهداري‬
‫آن‬

‫‪223‬‬

‫رمزگذاري در سيستم‬

‫‪223‬‬

‫ايجاد قفل سخت افزاري‬

‫‪223‬‬

‫اصول چاپ گزارشات‬

‫‪223‬‬

‫پرسش‬

‫‪224‬‬

‫‪ ‬فصل یازدهــم‪ :‬به کارگیری‬
‫نرم افــزار ‪ EXCEL‬در عملیات‬
‫حسابداری‬

‫‪225‬‬

‫آشنايي با صفحه گسترده‬

‫‪226‬‬

‫آشنايي با انواع مختلف داده ها‬

‫‪226‬‬

‫ابزارهــا و نوارهاي موجــود در صفحه‬
‫‪Excel‬‬

‫‪228‬‬

‫اصول استفاده از توابع‬

‫‪237‬‬

‫پرسش‬

‫‪240‬‬

‫تمرين‬

‫‪241‬‬

‫منابع و مآخذ‬

‫‪242‬‬

‫مقدمه‬
‫به نام آن که جان را فکرت آموخت ‬

‫به نور خود چراغ دل برافروخت‬

‫امروزه آشــنايي با مفاهيم حســابداري براي تمام کســانی که به انجام فعالیت‌های اقتصادی می پردازند از ضرورت‌هاي‬
‫اجتناب ناپذير اســت‪ .‬در کتاب حاضر ســعی شده است که رئوس کلی مباحث حســابداری در حدی که با مطالعۀ آن بتوان به‬
‫عنوان حسابدار یک مؤسسۀ کوچک فعالیت نمود‪ ،‬تشریح شود‪ .‬اعتقاد مؤلف بر این است که مطالب مطرح شده در این کتاب‬
‫کمی فراتر از حسابداری مقدماتی است‪ ،‬لیکن بنا بر ضرورت رعایت سرفصل های مقرر در استانداردهای ابالغ شده به مؤلف‪،‬‬
‫تالش شــد که حتی االمکان مباحث مطروحه به شکل ســاده و قابل فهم بیان گردد‪ .‬مع‌هذا‪ ،‬رعايت نكات زير براي موفقيت در‬
‫اين درس بسیار مفيد است‪:‬‬
‫‪1‬ـ در كالس كام ً‬
‫ال به درس گوش فرا دهيد‪ .‬اگر مي توانيد يادداشت برداري كنيد‪ ،‬به خصوص از مثال‌هايي كه در كالس‬
‫حل مي شود‪ .‬بعد از هر جلسه نوشته هاي خود را چند بار بخوانيد و آنها را مرتب كنيد‪.‬‬
‫‪2‬ـ در حد امكان ســعي شده اســت اين كتاب به صورت خود آموز تهيه شود و لذا شامل مثالهاي حل شده و راهنمايي‌هاي‬
‫الزم براي يادگيري درس است‪ .‬توصيه جدي مي شود قبل از حضور در كالس تمام مطالب جلسات قبلي را مرور كنيد و درس‬
‫جلســه آينده را نيز پيشخواني نماييد‪ .‬سعي كنيد هنگام مرور مطالب جلسات قبل‪ ،‬اشكاالت خود را يادداشت نماييد و در اولين‬
‫فرصت آنها را از معلم بپرســيد‪ .‬در صورتي كه مطالب جلســات قبل را خوب فرا نگيريد‪ ،‬يادگيري مطالب جلسات بعدی ميسر‬
‫نخواهد بود‪``.‬‬
‫‪3‬ـ تمامي تمرينات و مســائل كتاب را قبل از اين‌كه در كالس حل شــوند خودتان به تنهايي حل كنيد‪ .‬اگر يك مســئله را با‬
‫فكر و ابتكار خودتان حل كنيد بهتر از آن اســت كه تمامي مســائل فصل در كالس حل شود و شما فقط راه حل ها را رونويسي‬
‫كنيد‪ .‬اگر قب ً‬
‫ال مسائل را خودتان حل كرده باشيد اشكاالت خود را مي دانيد و هنگام حل مسائل در كالس به همان نكات توجه‬
‫ويژه خواهيد نمود‪.‬‬
‫‪4‬ـ قبل از مطالعه متن فصول كتاب به هيچ وجه به حل مسائل و تمرينات آن فصل نپردازيد‪ .‬سعي كنيد پس از خواندن تمامي‬
‫متن هر فصل و اطمينان از يادگيري آن به حل مسائل و تمرينات آن اقدام نمائيد‪.‬‬

‫مؤلف‬

‫پیشگفتار‬
‫‪1‬‬

‫تاريخچه حسابداري‬

‫نگهداري دفاتر حســابداري ـ گر چه به شــكل بسيار ساده ـ از قرن‌ها پيش در تاريخ بشر معمول بوده است‪ .‬باب ِلي‌ها پرداخت‬
‫حقوق و دستمزد را با خط ميخي بر الواح گلي نقش مي كردند ؛ مصريان قديم درآمد و هزينۀ دستگاه‌هاي دولتي و عمليات و‬
‫معامالت بنگاه‌هاي بازرگاني را بر روي كاغذ پاپيروس ثبت مي‌نمودند‪.‬‬
‫دفترداري دوبل يا دوطرفه‪ ،‬كه اساس سيستم هاي جديد حسابداري است‪ ،‬نيز سابقه اي طوالني دارد و نمونه هاي متعددي از‬
‫دفاتر حسابداري به صورت مترادف‪ ،‬كه قديمي ترين آنها مربوط به سال ‪ 1211‬ميالدي است و توسط بازرگانان ايتاليائي تنظيم‬
‫گرديده‪ ،‬در موزه هاي بزرگ دنيا موجود است‪.‬‬
‫اوليــن كتــاب چاپي درباره دفترداري دوبل متعلق به يك راهب ايتاليائي به‌نام لوكا پاچيولي‪ 2‬اســت كه در ســال ‪1494‬‬
‫ميالدي منتشــر گرديد و بســياري از اصول دفترداري و حسابداري زمان ما عيناً در آن مالحظه مي شود‪ .‬به نظر بعضي از محققان‬
‫احتمال مي رود رساله دفترداري دوبل پاچيولي با استفاده از نسخۀ خطي كتاب بندتوكترولي‪ ، 3‬تهيه شده باشد‪.‬‬
‫به تدريج با تشــكيل بازارهاي سرمايه و شركت‌هاي سهامي ‪ ،‬نياز به حسابداري و حسابرسي حرفه‌اي اجتناب ناپذير گرديد‪.‬‬
‫قانون شــركتهاي سال ‪ 1862‬انگلستان به منظور حمايت از ســرمايه‌گذاران در مقابل تقلبات و تخلفات‪ ،‬حسابرسي شركت‌هاي‬
‫ســهامي را الزامي كرد و در ســال ‪« 1880‬انجمن حسابداران خبره انگلستان و ويلز‪ »4‬از تعدادي حسابدار ورزيده‪ ،‬كه از دانش و‬
‫مهارت‌هــاي تخصصــي برخوردار و در انجام وظايف حرفه اي خود ملزم به رعايت آئين رفتار حرفه‌اي مدوني بودند‪ ،‬تشــكيل‬
‫گرديد و به اين ترتيب نمونه اي از نظام حرفه اي حسابداري پديدار شد‪.‬‬
‫پيشــينۀ حسابداري در ايران نيز به نخستين تمدن‌هایي برمي‌گردد كه در اين سرزمين پاگرفت و مدارك حسابداري متنوع و‬
‫متعددي براي اداره امور حكومتي و اجراي فعاليت‌هاي اقتصادي ابداع شد كه در پاسخ به نيازهاي زمان‪ ،‬سير تحولي و تكاملي‬
‫داشــته است‪ .‬مميزي امالك در تمدن ساساني و تكامل حســابداري سياق براي نگه‌داري حساب درآمد و مخارج حكومتي در‬
‫دوران سلجوقيان و نگه‌داري حساب فعاليتهاي بازرگاني به حساب سياق‪ ،‬نمونه هاي بارز و پيشرفتۀ آن است‪.‬‬
‫در ايران عصر حاضر اولين قانوني كه حرفۀ حســابداري و حسابرســي را به رســميت شــناخت‪ ،‬قانون ماليات بر درآمد‬
‫مصوب ســال ‪ 1335‬بود‪ .‬در اين قانون از حسابرســان مستقل تحت عنوان محاسب و كارشــناس قسم خورده ياد شده است‪ .‬در‬
‫آئين نامه اي كه براي همين قانون در ســال ‪ 1340‬توســط وزارت دارائي تدوين شد‪ ،‬محاسب قسم خورده و كارشناس حساب‬
‫مطرح گرديده است‪.‬‬
‫از ســا ل‌ها پيش برخي از اهل فن در صدد تشــكيل انجمن حســابداران و حسابرسان مســتقل ايران بودند؛ نظير آنچه كه در‬
‫بســياري از كشــورهاي مترقي جهان وجود داشت‪ .‬در مرداد ماه سال ‪ 1340‬وزارت دارايي براساس اختيارات حاصله از مادۀ ‪33‬‬
‫قانون ماليات بر درآمد مصوب ســال ‪ 1340‬آئين نامه مربوط به تأسيس انجمن محاسبين قسم خورده و كارشناسان حساب را به‬
‫منظور تشكيل مرجع رسمي جهت رسيدگي به حساب‌ها و دفاتر اشخاص و شركت‌ها و مؤسسات ديگر و اظهار نظر در اختالف‬
‫‪ 1‬ـ حفظ كردن تاريخ ها و اسم‌هايي كه در اين قسمت ارائه شده‌اند ضرورتی ندارد‪.‬‬

‫‪2- Luca Pacioli‬‬
‫‪3- Benedto Cotrugli‬‬

‫‪ The Institute of Chartered Accountants in England and Wales‬ـ ‪4‬‬


Related documents


untitled pdf document 36
untitled pdf document 43
an accountancy overview for newbies1252
an accounting primer for amateurs1559
an accounting outline for newbies1166
best ca cpt coaching in chandigarh


Related keywords