PDF Archive

Easily share your PDF documents with your contacts, on the Web and Social Networks.

Share a file Manage my documents Convert Recover PDF Search Help Contact



Sara Pârsik Vâžanâma Pure Persian Dictionary .pdf



Original filename: Sara Pârsik Vâžanâma - Pure Persian Dictionary.pdf
Author: Vâspuhr

This PDF 1.5 document has been generated by Microsoft® Word 2013, and has been sent on pdf-archive.com on 25/11/2018 at 21:12, from IP address 5.232.x.x. The current document download page has been viewed 245 times.
File size: 2.4 MB (467 pages).
Privacy: public file




Download original PDF file









Document preview


Sara Pârsik Vâžanâma

Virâstâr, harroftâr, neveštâr : rhupsAV

Naxostin virâyeš : 1386 (Yazdgerdik) (2016)
Afdom virâyeš: 1388 (2018)

Drafš e Sara Pârsik

1

PIŠSOXAN

Pas az ân ke arabân ba irân tâxtand nazdik ba se sada zavân e pârsik andar barâbar e
fešâr e zavân e arabik jây tohi kard o az kârbariaš kâst. Nevisandagân o sarâyandagân
yâ ba zavân e pârsik neneveštand yâ basyâr andak ân râ ba kâr bordand. zavân e arabik
tavânest basyâr az zavânân râ az maydân birun kardan yâ estyu ânân râ afsenândan.
Zavân e pârsik agarce neafsenist beež basyâr az vâžagânaš yâ farâmušid yâ az kârbareš
birun šod o afsenist. Pas az âvân-i kârbareš e ân bištar šod o deriqmandâna ba jây e
vâžagân e bumik, vâžagân e arabik ruz ba ruz bištar andar zavân e pârsik ba kâr rafti.
Az naxostin kasân ke ba andiša ye nirudahi ba in zavân e nimmorda oftâd pur-e-sinâ
bud. Pas az u cand tan digar andar in râh kušidand beež zavân e pârsik candân
degargun o behtar nešod o az šomâr e arabik vâžagân nekâst. Tâ in ke ba dora ye
mašrute mirasim. Hicyak az kušešân e pâlâyeš e zavân candân dânešik o sudmand
nebud ba joz kušešân e ahmad kasravi o tâ andâza-i farhangestân e zavân. Kamâbiš pas
az zamân e qâjâr az šomâr e basyâr e vâžagân e arabik kâst. Beež az digar suy bigâna
vâžagân e tâza ba zavân e pârsik sarâzir šod. Deriqmandâna tâkonun ba joz cand tan
kas-i ba pâlâyeš e dânešik o dorost e zavân e pârsik kâmyâb nešoda ast.
Tâ konun vâžanâmagân e basyâr barây e sara pârsik nevešta šoda ast. Beež hama dârâ
ye kamihâ o badihâ ast. O hanuz vâžanâma-i bovandak o neezumân nevešta nešoda ast.
Tanhâ vâžanâma ye kamâbiš bovandak ‘Vâžayâb’ e abolqâsem partav ast. Barây e conin
vâžanâma-i baruz o no šodan basyâr tolang ast. Barây e hamin karkuz in vâžanâma
gerdâvari šod. Hama ye saragerâyân o pârsikdustân bâyad tanhâ az yak vâžanâma ye
bovandak o dorost ke payâpay baruz, no, virâyeš, bâzbini šavad bahra bordan. Bâyad
dâtâ-i barây e bahravari az hamtarâzân e dorost o neezumân bavanda budan. Bahravari
az vâžanâmagân e gunâgun âxânanda o mâya ye âšoftagi o parâkandagi miyân e
saragerâyân xvâhad šodan.
Ba hama ye saragerâyân pišnehâd mišavad ke tanhâ az in vâžanâma bahra barand o
yâri konand tâ vâžanâma bovandaktar o baruz šavad.
Az ânjâ ke âškâr ast nevismân e akonunik biarzeš o nâbovandak ast az Unipers
bahravari šoda ast.
Barây e gerdâvari ye in vâžanâma az farhang e ruz e soxan 1 pušanaik, vâžayâb e
abolqâsem partav, ganjvâža ye xviš, o vâžagân e zavânân e Soqdik, Miyânik Pârsik,
Pârtik (nazdik ba navad barsad 90% e vâžagân e no az in se zavân), Xvârazmik, Balxik,
Sakâik, Âsik bahra borda am.
Omidmand am az in vâžanâma barây e pâlâyeš e zavânân e Kordik, Âsik, Pašto,
Balucik bahravari šavad o barây e ânân sudmand bâšad.

2

In vâžanâma-i hanbâz o pâya barây e hama ye pârsikzavânân e Irân o birun az Irân o
Afqânestân o Ozbakestân o Tâjikestân ast. Behtar ast hama az yak guna ye pârsik bahra
barand na cand guna ye nâhamsân az yak zavân.
Andar barx-i az vâžagân ‘ee’ = yâ ye majhul, o ‘oo’ = vâv e majhul âmada ast.

NEŠÂNAGÂN
Bigâna vâža --

Nâdorost vâža -+

Negâh bekonid >

Hammânik vâža ++

-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*
Barây e âgâhi az virâyešân e tâza badinjâ beravid:
http://mehremihan.ir/forum/2563/‫همه‬-‫یاری‬-‫با‬-‫همه‬-‫برای‬-‫سره‬-‫پارسیک‬-‫ی‬-‫نامه‬-‫واژه‬
-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*

3

Vâjân Avestâik Unipers Sirilik Pârsik/
Сирилик Порсик
1.َ ‫ا‬

a

2. ‫آ‬

A

3. ُ‫ا‬

o

4. ‫او‬

U

5. ِ‫ا‬

e

6. ‫ایـ‬

I


7. َ‫ب‬

c

8. َ‫چ‬
9. َ‫د‬





10. َ‫ف‬

f

11. َ‫گ‬

g

12. َ‫هـ‬

h

13. َ‫ج‬

j

14. َ‫ک‬

k

15. َ‫ل‬

R

16. َ‫م‬

m

17. َ‫ن‬

n

18. َ‫پ‬

p

19. َ‫غ‬

G

20. َ‫ر‬

r

21. َ‫س‬

s

22. َ‫ش‬

S

23. َ‫ت‬

t

24. َ‫و‬

W

25. َ‫خ‬

x

26. َ‫ی‬

Y

27. َ‫ز‬

z

28. َ‫ژ‬

Z

A
Â
O
U
E
I
B
C
D
F
G
H
J
K
L
M
N
P
Q
R
S
Š
T
V
X
Y
Z
Ž

4

А
О
Ӯ
У
Э
И
Б
Ч
Д
Ф
Г
Ҳ
Ҷ
К
Л
М
Н
П
Ғ
Р
С
Ш
Т
В
Х
Й
З
Ж

‫آب‬

‫آبگرمکن‬

‫اُبار (آرامیک) ‪sorb --‬‬

‫آبگریزی‬

‫آب افتادن دهان‬

‫آب مروارید‬

‫آب اکسیژنه ‪? --‬‬

‫آب مقطر ‪sara âb --‬‬

‫آب انبار‬

‫آب نبات – )‪šakarina, mošât (lârestân‬‬

‫آببند‬

‫آبنما‬

‫آببین‬

‫آب و تاب‬

‫آببینی‬

‫آب و هوا‬

‫آبپاش‬

‫آب ورشو‬

‫آبپخشان‬

‫آبیاب‬

‫آبپران‬

‫آباد‬

‫آبپز کردن‬

‫آباد کردن‬

‫آبخن‬

‫آبادانی‬

‫آب دادن‬

‫آبادی‬

‫آبدرمان‬

‫آباژور ‪foruqafkan --‬‬

‫آبدزدک‬

‫ابتدا ‪âqâz --‬‬

‫آب دهان‬

‫ابتذال ‪piš e pâ oftâdagi, biarji, došarji --‬‬

‫آب رفتن‬

‫ابتر ‪--‬‬
‫‪nâbovandak‬‬

‫آبرنگ‬

‫‪-‬‬

‫‪bifarzand‬‬

‫ابتکار ‪noyâbi --‬‬

‫آبرو‬

‫ابتال ‪docâri - âzmâyeš --‬‬

‫آبزیپو‬

‫آبتنی‬

‫آبزیرکاه‬

‫ابتیاع – ‪xrieš, xareš‬‬

‫آب ژاول ‪? --‬‬

‫ابجد ‪? --‬‬

‫آبشکن‬

‫آبجو‬

‫آب فلز دادن ‪? --‬‬

‫آبجوش‬

‫آبکافت ‪âbkâvi +-‬‬

‫آبچرا‬

‫آبکنار‬

‫آبچلیک ‪? --‬‬

‫آبگذر‬

‫آبچین‬

‫‪5‬‬

‫‪domborida,‬‬

‫آبخست ‪âbxvastag +-‬‬

‫ابرام ‪pažuž --‬‬

‫آبخوری‬

‫ابرام کردن ‪pažužidan --‬‬

‫آبخیز‬

‫آبراه‬

‫ابد‬

‫ابربین‬

‫ابدا ‪hargez --‬‬

‫ابرش ‪xajakdâr, capâr --‬‬

‫آبدار‬

‫ابرطره ‪? --‬‬

‫آبدارخانه‬

‫آبرفت ‪âbroftag +-‬‬

‫ابداع ‪noâvari, qobâd, noâfarini --‬‬

‫ابرکامپیوتر ‪abarrâyâna --‬‬

‫ابداع کردن ‪noâvordan, noâfridan --‬‬

‫آبرنگ‬

‫ابداالباد ‪hamiša, jâvid --‬‬

‫ابرنواختران‬

‫آبدان‬

‫ابرنیرو‬

‫آبدانک‬

‫ابرنیک‬

‫آبدره‬

‫ابره‬

‫آبدزدک‬

‫ابرهادی ‪abarrasânâ --‬‬

‫آبدست‬

‫ابرو‬

‫آبدستان‬

‫آبرو‬

‫آبده‬

‫آبروریزی‬

‫آبدوغ‬

‫ابروسیا ‪? --‬‬

‫ابد‬

‫آبرومند‬

‫ابدی‬

‫ابرون ‪? --‬‬

‫ابدیت ‪jâvidi, hamišagi, pâyandagi, abadi --‬‬

‫آبریز‬

‫آبدیده ‪âbdâda --‬‬

‫آبریزش‬

‫ابر‬

‫آبریزگاه‬

‫ابرخود‬

‫ابریشم‬

‫ابرمرد‬

‫ابریق ‪âbriz +-‬‬

‫ابرنیرو‬

‫ابزار‬

‫ابراز ‪nemâyâneš --‬‬

‫ابزارخانه‬

‫ابراز کردن ‪âškâr kardan --‬‬

‫ابزازالعذرا ‪? --‬‬

‫‪6‬‬

‫آبزی‬

‫آبگرم‬

‫آبزیدان‬

‫آبگند‬

‫آبزیگاه‬

‫آبگوشت‬

‫آبستره ‪ >--‬انتزاعی ‪jodâbon, âhixtag‬‬

‫آبگون‬

‫آبستن‬

‫آبگون کردن‬

‫آبسته‬

‫آبگون هوا‬

‫آبسه – ‪kurak, âmâsa‬‬

‫آبگونساز‬

‫آبسوار‬

‫آبگونسازی‬

‫آبشار‬

‫آبگونگر‬

‫آبشتن‬

‫آبگونگی‬

‫آبشخور‬

‫آبگونه‬

‫آبشور‬

‫آبگیر‬

‫آبشورگرا‬

‫آبگینه‬

‫آبشیب‬

‫ابالغ ‪rasâneš, payâmrasâneš --‬‬

‫ابطال ‪vâdyâb - nâciz- bihoda kardan --‬‬

‫ابالغ کردن ‪rasândan, payâm rasândan --‬‬

‫آبغوره‬

‫ابالغیه ‪baxšnâma --‬‬

‫آبفشان‬

‫ابلق ‪ablak, narpisa --‬‬

‫آبفشانسنگ‬

‫ابله ‪kâliva, paxma, asištak --‬‬

‫ابقا ‪barzivâneš, yatârâneš --‬‬

‫آبله‬

‫ابقا کردن ‪yatârândan --‬‬

‫آبله کوبی‬

‫آبکاری‬

‫آبله گون کردن‬

‫آبکاری کردن‬

‫آبله مرغان‬

‫آبکش‬

‫ابلیس ‪ahriman --‬‬

‫آبکند‬

‫آبلیمو‬

‫آبکی ‪âbakik +-‬‬

‫ابن ‪pur, pos --‬‬

‫آبکی کردن‬

‫ابن الوقت‪ ،‬فرصتطلب ‪geor (bardsir) --‬‬

‫آبگذر ‪âbgodar +-‬‬

‫آبنوس ‪šiz --‬‬

‫آبگرد‬

‫آبنوسی رنگ ‪šizfâm --‬‬

‫‪7‬‬

‫> بنا‬-- ‫ابنیه‬

otâq, otâk, katak, tovel
++ ‫اتاق‬
(buyerahmadik), lohar (bandar abbâs)

narangošt, šast - diryâbi -- ‫ابهام‬

‫اتاقک‬

picidagovi -- ‫ابهام گویی‬

payravi, payravân -- ‫اتباع‬

šokuh - bozorgvâri, xvadbini -- ‫ابهت‬

yagânagi, (eermâni), hambastagi, -- ‫اتحاد‬
hamqondi, yakpâragi, hampayvandi,
hamâxvandi

gereftan-

pedar -- ‫ابو‬
‫آبوا‬

bâhamân, hangama -- ‫اتحادیه‬

bâbâmašyâ -- ‫ابوالبشر‬

hangamagerâi -- ‫اتحادیه گرایی‬

bimzây -- ‫ابوالهول‬

gireš -- ‫اتخاذ‬

‫> خلنگ‬-- ‫ابوحدار‬

andišidan -- ‫اتخاذ کردن‬
gozidan - goziridan

mozd

e

hanbâzeš -- ‫آبونمان‬
hanbâzešvari, hamvandi

farâzdam, varyâ - moltoršak -- ‫اتر‬

hanbâzešvar, hamvand -- ‫آبونه‬

toranj, bâlang ++ ‫اترج‬

bâzbasta ba âb, âbik - xšeen +- ‫آبی‬
(rang), (âbfâm), hovaz (tâtik)

farâxi, gošâdagi -- ‫اتساع‬

‫آبیاری‬

gostarândan, farâx kardan -- ‫اتساع دادن‬

‫آبیاری کردن‬

‫آتش‬

sepidpust -- ‫ابیض‬

‫آتش افروز‬

dastgâh, roxšâranemâ -- ‫آپارات‬

‫آتشبینی‬

sarâca, aparak -- ‫آپارتمان‬

‫آتشپاش‬

âvizâmâs, seno (lorik) – ‫آپاندیس‬

‫آتشپرست‬

âvânemâye – ‫اپرا‬

‫آتشزا‬

kârvar -- ‫اپراتور‬

âtaš afruzândan +- ‫آتش زدن‬

saršâna -- ‫اپل‬

‫آتشزنه‬

? -- ‫آپوستروف‬

‫آتشفشان‬

xuša, suk -- ‫اپی‬

‫آتش کردن‬

zabânca -- ‫اپیگلوت‬

‫آتش گرفتن‬

draxt e lâdan -- ‫اپیکا‬

‫آتش گیرانک‬

šâdigerâ -- ‫اپیکوری‬

‫آتشگیری‬
tondxuy -- ‫آتشی مزاج‬

8

honargâh -- ‫آتلیه‬

âtašzodâyeš, âtašanafruzâneš ‫آتشنشانی‬

pâriz -- ‫اتم‬

‫آتشبار‬

farjâmâneš -- ‫اتمام‬

‫آتشبازی‬

farjâmin govâh, vâpasin -- ‫اتمام حجت‬
soxan, zenhâra

jangancân +- ‫آتشبس‬
‫آتشپاره‬

havâbâr, panâd, tand, navd --‫اتمسفر‬

‫آتشخان‬

badnâm kardan, gonâhbastan, -- ‫اتهام‬
cafta, erang

‫آتشخانه‬
‫آتشخوار‬

cinzodâ -- ‫اتو‬

âveng (kordik) ++ ‫آتشدان‬

šâhroxnak, baranda roxnak -- ‫آتو‬

‫آتشزا‬

bozorgrâh -- ‫اتوبان‬

‫آتشفشانشناسی‬

? -- ‫اتوبوس‬

‫آتشک‬

xvadrav -- ‫اتومبیل‬

âtaškâvi +- ‫آتشکافت‬

âyanda -- ‫آتی‬

‫ آتشگاه‬،‫اتشکده‬

barcasb -- ‫اتیکت‬

‫آتشگیر‬

? -- ‫اتیل‬

‫آتشگیری‬

? -- ‫اتیلن‬

‫آتشه‬

âyanda -- ‫آتیه‬

‫آتشین‬

kâxâl -- ‫اثاث‬

govâšpadiri - sotudagi -- ‫اتصاف‬

‫> ثابت کردن‬-- ‫اثبات‬

hambandeš, payvastagi -- ‫اتصال‬

‫> ثابت کردن‬-- ‫اثبات کردن‬

bâhami - yatâk -- ‫اتفاق‬

nešân, raxm, (paya), tor (lorik, -- ‫اثر‬
bandar abbâs), raken (darik e kermân),
šon (kordik), mole (lâhijân), kelin(asar
nehâdan bar digarân) (klidar)

baxtvâr – hamagi, bâham – na, – ‫اتفاقا‬
vâruna
hamrây, hamxâvheši -- ‫اتفاق آرا‬

raxmidan -- ‫اثر کردن‬

patyatidan -- ‫اتفاق افتادن‬

barhamkoneš -- ‫اثر متقابل‬

poštgarmi, bâzlameš -- ‫اتکا‬

andar miyân -- ‫اثناء‬

xvadostvâri -- ‫اتکاء به خود‬

joft -- ‫اثنوی‬

tal? -- ‫آتل‬

jofti -- ‫اثنویت‬

tabâhândan -- ‫اتالف‬

9

tâva, kork (sayestân) – ‫آجر‬

dovâzdahi -- ‫اثنی عشری‬

pâdâš dâdan -- ‫اجر دادن‬

bargozida – âtašsepehr, frâvahr- -- ‫اثیر‬
havâsepehr, havâbâr

tâvabob, tâvafarš -- ‫آجرفرش‬

pâsoxdaheš -- ‫اجابت‬

tâvakâši -- ‫آجرکاشی‬

padirofta, padvâxtan -- ‫اجابت کردن‬

bašuleš, pasâzeš, hangardâneš -- ‫اجرا‬

salâk -- ‫اجاره‬

bašulândan, pasâzândan, -- ‫اجرا کردن‬
hangardândan

salâk dâdan -- ‫اجاره دادن به‬

mozd -- ‫اجرت‬

salâkdâr -- ‫اجاره دار‬

tâvakâri -- ‫آجرکاری‬

salâkdâri -- ‫اجاره داری‬

tâvanemâ – ‫آجرنما‬

salâk dahanda -- ‫اجاره دهنده‬

tex (tâlešik) -- ‫آجری رنگ‬

salâk šodan -- ‫اجاره رفتن‬

pârahâ, xordahâ -- ‫اجزا‬

salâk kardan -- ‫اجاره کردن‬

dirâyanda, pasâyanda -- ‫آجل‬

salâknešin -- ‫اجاره نشین‬

?bâhamnešineš, nešinmân -- ‫اجالس‬

)lehi, saprân), opây -- ‫اجازه‬

? -- ‫اجالسیه‬

opâydan, ešta (lârik), ilaq

gerd âmadan, hamandiši -- ‫اجماع‬

– ‫اجازه دادن‬
(balucik)

bigâna -- ‫اجنبی‬

berijan, angeštvâna, evašta
-- ‫اجاق‬
(garâš), cele (buinzahrâ), keri (darik
yazd o kermânik), kovâng (ilâm)

odtvâr doyom, dastvar e kâr -- ‫آجودان‬

tondpaz -- ‫اجاق ماکروویو‬

‫اجی مجی‬

velgardân, bâzârgardân -- ‫اجامر‬

mozdvar -- ‫اجیر‬

nâcâri, nâgoziri, frec -- ‫اجبار‬

gâgâ, šabcara, ? -- )‫آجیل (شاید از آچار پارتیک‬
tatumu (ilâm), celesme (yazd, darik,
kermânik), xašuk (birjand)

hâzmân, capayra, bâhamestân, -- ‫اجتماع‬
gâmb (xvânsâr)

žâvi, fešordagovi, sarbastagovi -- ‫اجمال‬

gerd âmadan -- ‫اجتماع کردن‬

mohragošâ, picgošâ, picgardân, -- ‫آچار‬
avrâ (tâtik)

parhiz, durikoni -- ‫اجتناب‬
duri kardan, parhixtan -- ‫اجتناب کردن‬

? -- ‫آچار پیچ گوشتی‬

setam kardan, dast derâzi -- ‫اجحاف‬
kardan, gazand rasândan

? -- ‫آچار سرسنجاقی‬
? -- ‫آچار فرانسه‬

mozd, pâdâš -- ‫اجر‬

)âzâliyâ( ?-- ‫اچالید‬

10

andaruna -- ‫احشاء‬

parvandeš, pirâmungiri -- ‫احاطه‬

gala- nokarân -- ‫احشام‬

parvastan -- ‫احاطه کردن‬

âmâr -- ‫احصائیه‬

degarguni- bâznehi -- ‫احاله‬

pasxvâneš, vâcâfrâh, râzâneš -- ‫احضار‬
(az balxik)

parhiz, goriz -- ‫احتراز‬

(farââvyidan), vâcâfrâh

parhixtan -- ‫احتراز کردن‬

-- ‫احضار کردن‬
kardan

suzeš -- ‫احتراق‬
âzarm -- ‫احترام‬

nazdbâšxvâhnâma,

sanâyidan, ba âzarm

-‫احضاریه‬
pasxvânešnâma

-- ‫احترام گذاردن‬
dârdan

âmâreš, šomâreš -- ‫احتساب‬

dorost dânestan, hodagari -- ‫احقاق‬

šâšband, xunband, sepuxtan -- ‫احتقان‬

hoda dâdan -- ‫احقاق کردن‬

anbârgari, nehânkâlâyi -- ‫احتکار‬

âyinhâ, farmânhâ -- ‫احکام‬

kâlâ âbeštan/nehoftan -- ‫احتکار کردن‬

kardang, qarâca, kâlus, gâvriš, -- ‫احمق‬
kahbel, dangel, dabang, kanar, qot,
lâva, horg

xvâbgâynâki, xvâbšusbirunâyeš -- ‫احتالم‬
gâs, šâyeš, šimâna (kordik) -- ‫احتمال‬

ceguni -- ‫احوال‬

šâyešgerâyi -- ‫احتمالگرایی‬

luc -- ‫احول‬

niyâz -- ‫احتیاج‬

šabzivandadâri- bâzzivâneš -- ‫احیا‬
bâzzivândan -- ‫احیا کردن‬

durandiši, huškâri, espext,

-- ‫احتیاط‬
andarzeevi

‫اخ‬

parvânâki kardan, espextan -- ‫احتیاط کردن‬

‫آخ‬

padidâvari, nosâzâneš -- ‫احداث‬

‫اخ تف کردن‬

noâvordan -- ‫احداث کردن‬

afzungir, saxtgiranda, zurgir -- ‫اخاذ‬

alfandâneš, ostvâr koni -- ‫احراز‬

zurgiri kardan -- ‫اخاذی کردن‬

snaheš, soheš -- ‫احساس‬

‫آخال‬

sohidan, snahidan -- ‫احساس کردن‬

niveyân -- ‫اخبار‬

šenâsakhâ, snahešhân -- ‫احساسات‬

haštpây -- ‫اختپوس‬

niki, daheš -- ‫احسان‬

ba pâyân rasâni- anjâm -- ‫اختتام‬

niki kardan -- ‫احسان کردن‬

‫اختر‬

âfarin -- ‫احسنت‬

11

birunâvari, az kâr rândan,

‫اختریاب‬

-- ‫اخراج‬
lanjâneš

noâvari, noâfarini, qobâd -- ‫اختراع‬

birun kardan, âhanjândan, -- ‫اخراج کردن‬
nažidan

noâfaridan, noâvardan -- ‫اختراع کردن‬
‫اخترشناس‬

anjâmeš -- ‫آخرت‬

žâvi, kutâsoxani, kutâh šodagi -- ‫اختصار‬

? -- ‫اخرمی‬

vižagi- bargozidagi -- ‫اختصاص‬

pasin -- ‫اخری‬

viža kardan, xvišândan -- ‫اختصاص دادن‬

‫> آخرین‬-- ‫آخری‬

nehâni, nehoftagi -- ‫اختفا‬

bâzpasin, afdom -- ‫آخرین‬

‫اختگی‬

âxšig ++ ‫آخشیج‬
pareš e andâm/pelk - birun

vižatar -- ‫اخص‬
sabz -- ‫اخضر‬

-- ‫اختالج‬
kašândan

hošdâr -- ‫اخطار‬

-- ‫اختالس‬
zenixvâri

hošdâr dâdan -- ‫اخطار کردن‬

seporda dozdidan -- ‫اختالس کردن‬

hošdârnâma, yâdgarnâma -- ‫اخطاریه‬

âmizeš - hamgovi -- ‫اختالط‬

‫اخگر‬

degarsâni, dodastagi, pâdyâri, -- ‫اختالف‬
hamsetizi, lenje (sangsar)

sepordadozdi, nehândozdi,

biâmiqi, biâlâyeši - saragi -- ‫اخالص‬

nâhamrây šodan -- ‫اختالف پیدا کردن‬

xelhâ -- ‫اخالط‬

došsici, asâmâni, doškârkoneš, -- ‫اختالل‬
doškoneši

jânešinân, pasiniyân -- ‫اخالف‬
xim -- ‫اخالق‬

‫آختن‬

kâršekan, âšubgar -- ‫اخاللگر‬

,kiyârâ, xapagi -- ‫اختناق‬

‫اخم‬

vizuxtag, bixâya ?-- ‫اخته‬

‫اخم کردن‬

‫اخته کردن‬

‫اخمو‬

âzâdkâmi, gozineš -- ‫اختیار‬

barâdari, dusti -- ‫اخوت‬

âzâdi dâdan -- ‫اختیار دادن‬

‫آخور‬

setâneš, gireš -- ‫اخذ‬

‫آخورک‬

digar – pâyân -- ‫آخر‬

‫آخوند‬

barš -- ‫اخرا‬

osmik (sorxa), tovan (farim) ++ ‫آخوندک‬

12

šâšidan, mixtan -- ‫ادرار کردن‬

bâzpasin -- ‫اخیر‬

andaryâbeš, mâreš -- ‫ادراک‬

pišgofta, tâza yâd karda šoda -- ‫اخیرالذکر‬

nešâni, jâynešâna -- ‫آدرس‬

lâladis -- ‫اخیلیا‬

kolantarâv -- ‫آدرنالین‬

(bâztuzâneš) - gozârdan -- ‫ادا‬

dâveš, lâf -- ‫ادعا‬

(bâztuzândan) - gozârdan -- ‫ادا کردن‬

dâvidan, pahikârdan -- ‫ادعا کردن‬

nâz o kerešma, nišu -- ‫ادا و اصول‬
(kermânik), ebâra (birjand)

adnarhamkoni, andarhamsâzi, -- ‫ادغام‬
hampayvandi

nâz kardan, kerešma -- ‫ادا و اصول در آوردن‬
kardan, kâpuni (erâk), pinava (kâyen),
câney (tâtik)

andar ham kardan -- ‫ادغام کردن‬
mašyâ, patištân, âdam(az avestâik -- ‫آدم‬
?), oymin (natanz), nooxvir

âyin -- ‫آداب‬
angâz, dastafzâr - nâvâža -- ‫ادات‬

mardomi, mašyâ budan -- ‫آدمیت‬

(part of speech) pâra ye -- ‫ادات سخن‬
soxan, gunahâ ye vâža

pâyintarin, pasttarin -- ‫ادنی‬
‫> ادات‬-- ‫ادوات‬

evâra- râyânitâri -- ‫اداره‬

‫> دوره‬-- ‫ادوار‬

jandârxâna, pâtâžxâna -- ‫اداره امنیه‬

câšni, âcâr -- ‫ادویه‬

evâra ye kârgozini -- ‫اداره کارگزینی‬

? -- ‫ادیب‬

râyânidan -- ‫اداره کردن‬

‫آدینه‬

saqqez, vinji, banria (boluki -- ‫آدامس‬
lenga), jâyeg (ilâm), kajik (xvânsâr),
,venja (tâtik)

namâzbâng -- ‫اذان‬
carâm e tabzodâ -- ‫اذان الحمار‬

donbâla, donbâlgari, haxseš -- ‫ادامه‬

âdar +- ‫آذر‬

donbâl kardan, haxsândan -- ‫ادامه دادن‬

âdaraxš -- ‫آذربرق‬

bâzlucândan -- ‫ادای کسی را در آوردن‬

âdarsanj +- ‫آذرسنج‬

farxu, nikxui, parvareš -- ‫ادب‬

âdaraxš +- ‫آذرخش‬

kayfar kardan, pâdâfrâh

âdargun +- ‫آذرگون‬

-- ‫ادب کردن‬
kardan

âdarin +- ‫آذرین‬

gorixtan- negunbaxti, badbaxti -- ‫ادبار‬

âdargun +- ‫آذریون‬

? -- ‫ادبیات‬

xostueš, padireš, farmânbordâri -- ‫اذعان‬

xalândan, andar kardan -- ‫ادخال‬

‫> اجازه‬-- ‫اذن‬

šâš, pišâb -- ‫ادرار‬

13

payvastagi, bašagi -- ‫ارتباط‬

padixuy, tušak, zâmur (tâtik

âyujidan -- ‫ارتباط برقرار کردن‬

-- ‫آذوقه‬
karingân)

âzâr, ranj, sotuh, rânaki -- ‫اذیت‬

payvandândan -- ‫ارتباط دادن‬

âzârândan, ranjândan -- ‫اذیت کردن‬

dâneš fâvâyi o payvastagi, -- ‫ارتباطات‬
payvanabzârhâ

âdin +- ‫آذین‬

bâzpasgerâyi, pasravi -- ‫ارتجاع‬

âdin kardan +- ‫آذین کردن‬

nâandišgovi, bideranggovi -- ‫ارتجال‬

‫> رای‬-- ‫آرا‬

gomrâhi, az dinbâzgardi -- ‫ارتداد‬

arâda -- ‫ارابه‬

xizcâh -- ‫آرتزین‬

žâž, yâva, jafang, fošâr, kalptra -- ‫اراجیف‬

kâra, espeer +- ‫ارتش‬

sarseporda -- ‫ارادتمند‬

bolkafdgiri -- ‫ارتشاء‬

âv, kâm, xvâstâri -- ‫اراده‬

kârabad +- ‫ارتشبد‬

âvidan -- ‫اراده کردن‬

larzeš -- ‫ارتعاش‬

‫> رذل‬-- ‫اراذل‬

bolandi -- ‫ارتفاع‬

‫آراستن‬

afzunhodagi -- ‫ارتفاقی‬

‫آراسته‬

farâkašâni -- ‫ارتقاء‬

‫آرام‬

farâkašândan -- ‫ارتقاء دادن‬

‫آرام کردن‬

gonâhvarzi, gonâhmand budan -- ‫ارتکاب‬

‫آرامش‬

andar âb foruravi, andar âb koni -- ‫ارتماس‬

‫آرامگاه‬

mânag, rexn, mordarig -- ‫ارث‬

‫آرایش‬

rexnbar šodan -- ‫ارث بردن‬

‫آرایشگاه‬

‫> ارث‬-- ‫ارثیه‬

‫آرایشگر‬

‫ارج‬

runemâyi, pišâvari -- ‫ارائه‬

bâzbari, pasferesti -- ‫ارجاع‬

‫آرایه‬

bartar -- ‫ارجح‬

runemâyândan, piš âvordan -- ‫ارائه دادن‬

‫ارجمند‬

farmand, xodâ -- ‫ارباب‬

‫ارجمند شمردن‬

)kârniyâzvar( -- ‫ارباب رجوع‬

sagâla (giyâh) -- ‫ارجوت‬

cahârgâna -- ‫اربعه‬

‫آرد‬

)andar šimi( -- ‫اربیم‬

14

‫آرد کردن‬

‫ارسنیک ‪marg e muš, hâluk --‬‬

‫آردبیز‬

‫ارسی ‪? --‬‬

‫اردج‬

‫آرش‬

‫اردک ‪kodara, karenc --‬‬

‫ارشاد ‪govâlâneš, râhnemâi --‬‬

‫اردو ‪bâna --‬‬

‫ارشد ‪sarkarda, bâlandatar --‬‬

‫اردو زدن ‪bâna bar pâ kardan --‬‬

‫ارشدیت ‪sarkardagi --‬‬

‫آردوارک ‪murcaxvâr xukvaš --‬‬

‫آرشه ‪kamâna --‬‬

‫آردینه‬

‫آرشیو ‪bâygâni --‬‬

‫ارز‬

‫ارضاء ‪xošnudgari, xošnudkoni, sagireš --‬‬

‫ارزان ‪kambahâ +-‬‬

‫ارضاء کردن ‪xošnud kardan --‬‬

‫ارزانی داشتن‬

‫ارعاب ‪tarsâneš --‬‬

‫ارزایی‬

‫ارعاب کردن ‪tarsândan --‬‬

‫ارزش‬

‫ارغنون ‪karkuzsanji --‬‬

‫ارزش داشتن‬

‫ارغوان‬

‫ارزششناسی‬

‫ارفاق ‪sud rasândan, andargodar --‬‬

‫ارزشگذاری‬

‫ارقام ‪ > --‬رقم‬

‫ارزن‬

‫ارقه ‪gostâx, darida --‬‬

‫ارزنده‬

‫آرکاد ‪bâzârca --‬‬

‫ارزه‬

‫ارکان ‪ >--‬رکن‬

‫آرزو‬

‫ارکستر ‪nevâxtangâh- hamnevâzân --‬‬

‫آرزو کردن‬

‫ارگ‬

‫آرزومند‬

‫ارگ ‪cangbâd --‬‬

‫ارزیاب‬

‫ارگسنج ‪kârsanj --‬‬

‫ارزیابی‬

‫ارگان ‪kârmand -andâm --‬‬

‫ارزیابی کردن‬

‫ارگانیسم ‪arquna, sâzvâra, andâmgân --‬‬

‫ارزیدن‬

‫آرگون ‪akâr --‬‬

‫ارسال ‪feresteš --‬‬

‫آرم ‪nešâna --‬‬

‫ارسال کردن ‪ferestâdan --‬‬

‫آرمان‬

‫‪15‬‬

‫آرمانگرایی‬

‫از بین بردن ‪patvešândan, franašândan, --‬‬
‫‪nâsândan, vinašândan, abeesihândan,‬‬
‫‪oveenândan, gugândan‬‬

‫ارمجی‬
‫آرمه‬

‫از پا درآوردن‬

‫آرمیچر ‪simâsa --‬‬

‫از پیش‬

‫آرمیدن‬

‫از جا دررفته‬

‫آرن ‪filguš --‬‬

‫از جان گذشته‬

‫ارنب ‪xarguš --‬‬

‫از جمله ‪az dasta ye --‬‬

‫آرنج‬

‫از چه رو‬

‫آرنگ‬

‫از چه طریق ‪ba ce šiva -‬‬

‫اره‬

‫از خود بیخودی‬

‫آره‬

‫از خود گذشته‬

‫اره ماهی‬

‫از دست دادن‬
‫)‪(parqâvidan‬‬

‫آرواره‬

‫‪++‬‬

‫‪pâdalfandândan,‬‬

‫اروپیم ‪)andar šimi( --‬‬

‫از سر گرفتن ‪bâzâqâzândan +-‬‬

‫آروغ‬

‫از قرار ‪? --‬‬

‫آروین‬

‫از قلم انداختن ‪--‬‬
‫‪nevešta nešodan‬‬

‫آری‬

‫از قرار معلوم ‪tomarz (lorik) --‬‬

‫اریب‬

‫از کار افتادن‬

‫اریب کردن‬

‫از لحاظ – – ‪az negar e, ba bâvar e‬‬
‫‪andarbâra ye, az bâra ye‬‬

‫اریز‬
‫‪gâgenâs‬‬
‫اریون ‪--‬‬
‫)‪(aligudarz), cil (darik‬‬

‫‪ba šomâr neâmdan,‬‬

‫‪xašj,‬‬

‫‪gušguli,‬‬

‫ازلیت ‪asari, dirinagi --‬‬
‫از ما بهتران‬

‫آز‬

‫آزاد‬

‫از این قرار ‪badinguna --‬‬

‫آزاد کردن‬

‫از بر‬

‫آزاده‬

‫از بر کردن‬

‫آزادی‬

‫از بس‬

‫آزار‬
‫آزار کردن‬

‫‪16‬‬

‫اژدها‬

‫ازاره‬

‫اژدر‬

az miyân bari, durkoni, setoreš -- ‫ازاله‬

‫اژدرمار‬

? -- ‫ازالیه‬

‫آژنگ‬

barâbar- rubaru- jâ -- ‫ازا‬

buri ye hošdâr -- ‫آژیر‬

kutzâ, dama-i birang o bu -- ‫ازت‬

piercing ‫آژینکاری‬

‫آزخ‬

takxâl -- ‫آس‬

anbuhi, tuf -- ‫ازدحام‬

draxt e mord -- )‫آس (آرامیک‬

anbuh šodan -- ‫ازدحام کردن‬

‫آسا‬

zanâšui -- ‫ازدواج‬

farâzbastagi, bardagi -- ‫اسارت‬

zan setadan, zanâšui

bondâd, arcin, âsâl, šâloda -- ‫اساس‬

-- ‫ازدواج کردن‬
kardan

afzuni, biši -- ‫ازدیاد‬

bonyâdnâma -- ‫اساسنامه‬

‫آزردن‬

‫> اسم‬-- ‫اسامی‬

kabud, nilfâm -- ‫ازرق‬

‫آسان‬

‫آزرم‬

‫آسان کردن‬

‫ازگیل‬

‫آسانگیر‬

biâqâz, asari -- ‫ازلی‬

golserešk, buyâk, hubuyamâya -- ‫اسانس‬

‫آزمایش‬

âsânbar, bâlârav -- ‫آسانسور‬

‫آزمایش کردن‬

‫آسایش‬

‫آزمایشگاه‬

‫آسایشگاه‬

‫آزمایه‬

‫اسب‬

‫آزمند‬

asb e âbzi -- ‫اسب آبی‬

‫آزمودن‬

‫اسب بالدار‬

‫آزمون‬

asb e dama -- ‫اسب بخار‬

‫آزمونگاه‬

asvâr -- ‫اسب سوار‬

farvâ -- ‫ازن‬

asvâri -- ‫اسب سواری‬

guša ye zi -- ‫ازیموت‬

abzâr, givad, angâza -- ‫اسباب‬

‫آژ‬

bâziabzâr, daju (sangsarik) – ‫اسباب بازی‬

kârgozâri, nemâyandagi -- ‫آژانس‬

17

? -- ‫استانبولی‬

abzârbar -- ‫اسبابکش‬

‫استاندار‬

pištar, pišin -- ‫اسبق‬

nemuna, hanjârmand, hanjâr -- ‫استاندارد‬

‫اسبه‬

‫آستانه‬

‫اسپر لخت‬

barmaxeš, xvadkâmagi -- ‫استبداد‬

‫اسپرز‬

stabrak -- ‫استبرق‬

‫اسپرزه‬

durijui – ‫استبعاد‬

‫اسپرزی‬

kalâk -- ‫استپ‬

‫اسپرس‬

nehoftagi, pušeš -- ‫استتار‬

‫اسپرک‬

bahrakaši -- ‫استثمار‬

narmâya -- ‫اسپرماتوزوئید‬

bahra kašândan (az kas-i), -- ‫استثمار کردن‬
došbahar gereftan

âqâziyân e angalik -- ‫اسپروزا‬
‫اسپریس‬

magari, joz budagi, jodânâki, -- ‫استثنا‬
jodââyini, noxor (xvarâsân)
farvar nehâdan, jodâ

degarguni,

dardzodâ -- ‫آسپرین‬
dâru ye viža -- ‫اسپسیالیته‬

-- ‫استثنا قائل شدن‬
kardan

‫اسپیره کوهی‬

? -- ‫استثنا گردانی‬

mârpic tarkiza -- ‫اسپیروکت‬

jâygardi -- ‫استحاله‬
nâšodaxvâhi, nâšâyâ budan

‫است‬
namak e srka, toršak e serka -- ‫استات‬

degargun kardan -- ‫استحاله کردن‬

istâ, istnâk -- ‫استاتیک‬

-- ‫استحفاظ‬
sepordan

)andar šimi( -- ‫استاتین‬

arzâniki, hodamandi -- ‫استحقاق‬

‫استاد‬

ostvâri, sefti – ‫استحکام‬

‫استادکار‬

sangarbandi -- ‫استحکامات‬

‫استاده‬

negâhbâni kardan - ba yâd

tanvarzešgâh,

tanšui, âsanidan -- ‫استحمام‬
tan šostan -- ‫استحمام کردن‬

âvardgâh,
-- ‫استادیوم‬
hamâvardigâh
kârâmuzi -- ‫استاژ‬

âgâhi xvâstan -- ‫استخبار‬

golfahšang -- ‫استاالگمیت‬

ba kâr gomâri, ba kâr gozini -- ‫استخدام‬

nilamdân -- ‫استامپ‬

ba kâr gomârdan -- ‫استخدام کردن‬

‫استان‬

18

‫آستری‬

‫استخر‬

xoškâmâr, barmiz, âb âvordagi -- ‫استسقاء‬

lanjâneš, barhizeš -- ‫استخراج‬

buyeš -- ‫استشمام‬

lanjândan -- ‫استخراج کردن‬

buyidan -- ‫استشمام کردن‬

rahâneš - raheš yâftan -- ‫استخالص‬

govâhixvâhi, govâhiavari -- ‫استشهاد‬

‫استخوان‬

-- ‫استشهاد کردن‬
xvâstan

‫استخوانبندی‬

govâhi âvordan, govâhi

‫استخوانپزشک‬

tavân -biniyâzi -- ‫استطاعت‬

‫استخوانی کردن‬

tavân dârdan -- ‫استطاعت داشتن‬

andarxvâheš -- ‫استدعا‬

derâzgovi, derâzšavi -- ‫استطاله‬

andarxvâstan -- ‫استدعا کردن‬

mânandâvari, vâmgiri -- ‫استعاره‬

karkuzâvari, govâhâvari -- ‫استدالل‬

yârigari, yârixvâhi -- ‫استعانت‬

karkuz âvordam/jostan -- ‫استدالل کردن‬

âtâvi, âmâdai, jorboza -- ‫استعداد‬

‫استر‬

kanâragir, bivandeš -- ‫استعفا‬

‫آستر‬

bivastan -- ‫استعفا دادن‬

‫آستر کردن‬

nâcârâna, šetâbnâkâna -- ‫استعالجی‬

šegerd - jangârâyi -- ‫استراتژی‬

âgâhixvâhi, âmuzešxvâhi -- ‫استعالم‬

âsâyeš, visây, râmeš -- ‫استراحت‬

âbâdgari - mândgârkoni -- ‫استعمار‬

âsudan -- ‫استراحت کردن‬

? -- ‫استعمارگر‬

âsâyešgâh -- ‫استراحتگاه‬

kâbari - gomâreš -- ‫استعمال‬

nehânniyuši, gušyâzi -- ‫استراق‬

ba kâr bordan -- ‫استعمال کردن‬

nehânvâr niyušidan -- ‫استراق سمع کردن‬

faryâdrasxvâhi, lâba -- ‫استغاثه‬

)andar šimi( -- ‫استرانسیم‬

faryâd xvâstan az -- ‫استغاثه کردن از‬

) yak jur galudard( -- ‫استرپتوکوکی‬

âmorezešxvâhi, patet -- ‫استغفار‬

bâzpasdahi -- ‫استرداد‬

biniyâzi -- ‫استغنا‬

zahr e kacula o pâpita -- ‫استرکنین‬

bahramandi, ba kârbari -- ‫استفاده‬

ostaxvân e janâq -- ‫استرنم‬

ba kâr boran -- ‫استفاده کردن‬
vâmeš,

ojomnu,

dobolangovi -- ‫استروفونیک‬

harâš,
-- ‫استفراغ‬
bâlââvari, viseš

)andar šimi( -- ‫استرونتیوم‬

19

runevisi,

)tarâandaryâftan( -- ‫استنباط کردن‬

vâmidan, visidan -- ‫استفراغ کردن‬

haciškyâbi -- ‫استنتاج‬

pors o ju, vâporsi -- ‫استفسار‬

hacišk yâftan -- ‫استنتاج کردن‬

pors o ju kardan -- ‫استفسار کردن‬

-- ‫استنساخ‬
pacensâzi

porseš -- ‫استفهام‬

pacenbardâri,

mumin roxna, roxna ye

farivari( andar bâvar), pattâyeš -- ‫استقامت‬

-- ‫استنسیل‬
gardabardâri

pattudan -- ‫استقامت کردن‬
padira, pišvâz -- ‫استقبال‬

candpacenneveštan -- ‫استنسیل کردن‬

pežuheš, bâzkâveš -- ‫استقراء‬

damandarbari, anbuyeš -- ‫استنشاق‬

bâzkâftan, birunyâbi -- ‫استقراء کردن‬

-- ‫استنشاق کردن‬
anbuidan

pâbarjâyi - mândgâri, jâygiri -- ‫استقرار‬

bâzposi, soxanxvâhi -- ‫استنطاق‬

anjâmyâbi, žarfkuši, žarfikâvi -- ‫استقصا‬

dam andar bordan,

bâzporsidan, soxan

-- ‫استنطاق کردن‬
xvâstan

xvadistâyi,

paygomkoni - xvaddârikoni, -- ‫استنکاف‬
nehenzeš - spozeš(sarpici)

? -- ‫استکان‬
hovaydâxvâhi, âgâhiyâbi -- ‫استکشاف‬

afsusidan, zamatrâ, riyahri -- ‫استهزا‬

ba poštofti, bâzcasbidan -- ‫استلقا‬

afsusanda, zamatrâgar -- ‫استهزا کننده‬

šenaveš -- ‫استماع‬

vâmfarsâyi - farsâyeš -- ‫استهالک‬

ašnudan -- ‫استماع کردن‬

-- ‫استوا‬
barâbari

dljui, nvâzeš -- ‫استمالت‬

‫استوار‬

deljui kardan -- ‫استمالت کردن‬

razmdâr -- ‫استوار ارشد نیروی زمینی‬

yârixvâhi -- ‫استمداد‬

‫استوار کردن‬

yâri xvâstan -- ‫استمداد کردن از‬

‫استوارنامه‬

payvastagi, pattuki -- ‫استمرار‬

‫استوانه‬

payvasta -- ‫استمراری‬

‫استون‬

moštukoni, col/jalqkoni -- ‫استمناء‬

? -- ‫استیشن واگن‬

mulešxvâhi -- ‫استمهال‬

zamnimgân, barâbargâh -

bâzxvâhi,

nâbâzbastagi,
-- ‫استقالل‬
reežkaryâk, kâmkâri

gozârešxvâhi,

panâhbari,

-- ‫استیضاح‬
rošangarixvâhi

govâhâvari,

-- ‫استناد‬
govâhmandi

paybari -- ‫استنباط‬

bâzxvâstan -- ‫استیضاح کردن‬

20

sparud, sangxvârak -- ‫اسفرود‬

? -- ‫استیک‬

xoškida xaza -- ‫اسفگنوم‬

dožbineš, došbini -- ‫آستیگمات‬

forudtar, pâyintar -- ‫اسفل‬

šiva -- ‫استیل‬

spânâx -- ‫اسفناج‬

? -- ‫استیل شدن‬

deriqâvar, anduhâvar -- ‫اسفناک‬

ciragi -- ‫استیال‬

daruj -- ‫اسفنج‬

cira šodan -- ‫استیال یافتن بر‬

nušândan, sirâb kardan -- ‫اسقاء‬

? )jušin( -- ‫استیلن‬

âb rasândan -- ‫اسقاء کردن‬

? -- ‫استیله‬

afkandan - farsudagi -- ‫اسقاط‬

‫آستین‬

sekubâ -- ‫اسقف‬

bâzsetâni - bâzâqâzâneš -- ‫استیناف‬

anušdâru, vispdâru -- ‫اسقولوفندریون‬

šeer -- ‫اسد‬

?yak jur mâhi -- ‫اسقومری‬

‫> اسیر‬-- ‫اسرا‬

? -- ‫اسکاچ‬

râzhâ -- ‫> سر‬-- ‫اسرار‬

-- ‫آسکاریس‬
angali

râznâk -- ‫اسرار آمیز‬

tira-i az kermhâ ye gerd e

došgosâri, gezâfgosâri, vandgari -- ‫اسراف‬

nešândan, mângâr kardan, xâna -- ‫اسکان‬
dâdan
sorandagi kardan - kafš e

tabâhândan, došgosâridan -- ‫اسراف کردن‬
setârayâb -- ‫اسطرالب‬

-- ‫اسکتینگ‬
jâgodâr

fravahr - âxšig - ostoxvâbandi -- ‫اسطقس‬

tanost -- ‫اسکلت‬

šâhsparm e romik, keša -- ‫اسطو خودوس‬

bârandâzgâh, yâlud, anzalij -- ‫اسکله‬

mitoxt -- ‫اسطوره‬

arzroxna, kuate (karingân) – ‫اسکناس‬

mitoxtšenâsi -- ‫اسطوره شناسی‬

‫اسکنه‬

nerxsanji - jangangizi - âtašafruzi -- ‫اسعار‬

? -- ‫آسکوبیک‬

‫ سفیر‬،‫> سفر‬-- ‫اسفار‬

hamravân -- ‫اسکورت‬

gažfina -- ‫اسفالت‬

hamravi kardan -- ‫اسکورت کردن‬

gažfina kardan -- ‫اسفالت کردن‬

pâcala, barfsori, yaxlaqzi -- ‫اسکی‬

gažfinanâk, gažfinadâr -- ‫اسفالته‬

barfsori kardan -- ‫اسکی بازی کردن‬

sepidâb -- ‫اسفداج‬

kafš e yaxbâzi -- ‫اسکیت‬

sparza -- ‫اسفرزه‬

21

‫آسمان غرش کردن‬

yaxbâz -- ‫اسکیتباز‬

‫آسمانه‬

yaxbâzi
- ‫ اسکیت کردن‬،‫اسکیتبازی کردن‬
kardan, yaxnevardidan, yaxnavaštan

gandomgun - šeerâhu - xošksâl -- ‫اسمر‬

? -- ‫اسالم‬

bârjâma -- ‫اسموکینگ‬

nemâyak -- ‫اسالید‬

? ]âxšig[ -- ‫اسمیم‬

jangafzâr, zeen, jâna, gadrak -- ‫اسلحه‬

pošt dâdan - barbandâneš -- ‫اسناد‬

tandorosttar -- ‫اسلم‬

pošt dâdan - -- ‫ اسناد کردن‬،‫اسناد دادن‬
barbandândan, az kas-i dânestan, az
kas-i âvordan

šiva, âyin -- ‫اسلوب‬
šivadâr kardan -- ‫اسلوب دادن به‬

lâla ye âlpik -- ‫اسنان الکلب‬

nâm - nâmvâža -- ‫اسم‬

‫آسه‬

tangdami, rabu, došdameš -- ‫آسم‬

riq, sanxaj, rix, tarâymân -- ‫اسهال‬

gusvâža -- ‫اسم اشاره‬

siyâh, siyâhcarda -- ‫اسود‬

ramanvâža, alfanjvâža -- ‫اسم جمع‬

‫آسودگی‬

vižanâm --‫اسم خاص‬

‫آسودن‬

goharvâža -- ‫اسم ذات‬

‫آسوده کردن‬

godarvâža, nehânvâža -- ‫اسم رمز‬

âsyâb +- ‫آسیا‬

? -- ‫اسم شب‬

‫آسیاب‬

amargâninâm -- ‫اسم عام‬

âsyâb +-- ‫آسیاب آبی‬

godarvâža -- ‫اسم عبور‬

bâdâs +- ‫آسیاب بادی‬

? -- ‫اسم فعل‬

dastâs +- ‫آسیاب دستی‬

degarnâm -- ‫اسم مستعار‬

‫آسیاب کردن‬

bonvâža -- ‫اسم مصدر‬

âsyâbbân -- ‫آسیابان‬

mânikvâža -- ‫اسم معنی‬

‫آسیب‬

konešnâkik govâš -- ‫اسم مفعول‬

‫ زدن‬/‫آسیب رساندن‬

‫آسمان‬

‫آسیبشناسی‬

? -- ‫آسمانجل‬

toršak -- ‫اسید‬

‫آسمانخراش‬

? -- ‫اسید آسکوبیک‬

‫آسماندره‬

? -- ‫اسید اکریلیک‬

‫آسمانغرش‬

22

‫آش‬

giyâhtoršak -- ‫اسید آمینه‬

âš e šola xâmakâr -- ‫آش شله قلمکار‬

miztoršak -- ‫اسید اوریک‬

gus, âdeeštag, ârâv (jâsk), – ‫ اشاره‬،‫اشارت‬
eštav (lâhijân), bej (sangsar, âmarjân),
vengâr (sangsar), halme (sangsar)

? -- ‫اسید بوتیریک‬
? -- ‫اسید تارتاریک‬
toršakdust -- ‫اسید دوست‬

?andargusidan -- ‫اشاره ضمنی کردن‬

toršaksâzi -- ‫اسیدسازی‬

gusidan -- ‫اشاره کردن‬

limutoršak -- ‫اسید سیتریک‬

gusgar -- ‫اشاره گر‬

murcatoršak -- ‫اسید فرمیک‬

gusnemâ -- ‫اشاره نما‬

? -- ‫اسید فسفریک‬

parâkaneš, âškârgari -- ‫اشاعه‬

gandzodâtoršak -- ‫اسید فنیک‬

gostarândan, bâb kardan -- ‫اشاعه دادن‬

? -- ‫اسید فوماریک‬

‫آشام‬

toršak kardan -- ‫اسید کردن‬

‫آشامنده‬

? -- ‫اسید گالیک‬

‫آشامه‬

toršakgerây -- ‫اسیدگرای‬

‫آشامیدن‬

? -- ‫اسید گلوتامیک‬

nemuna, kâlânemuna – ‫اشانتیون‬

? -- ‫اسید گلوکونیک‬

pori - saršâri - seeri - âqeštagi, -- ‫اشباع‬
âqâreš

govâraiktoršak -- ‫اسید معدی‬

seer kardan, saršâr kardan - -- ‫اشباع کردن‬
âqârândan

? -- ‫اسید منگنیک‬
? -- ‫اسید نیتریک‬

‫آشپز‬

? -- ‫اسید نیکوتینیک‬

‫آشپزخانه‬

torši, toršmazagi -- ‫اسیدیته‬

‫آشپزی‬

farâzbasta, vanâk (az soqdi),
--‫اسیر‬
andaryavidag, eskâr, gevarda, dil (ilâm,
lorik), varâd

‫اشپل‬
zefân - zefânik – ‫اشتباه‬

farâzbandândan,

zefânkâr -- ‫اشتباهکار‬
zefân kardan -- ‫اشتباه کردن‬

-‫اسیرکردن‬
andaryavândan
navešnemâ -- ‫اسیلوسکوپ‬

nâdorostgovi -- ‫اشتباه لپی‬

‫آسیمه‬

nâdorost pendâštan -- ‫اشتباهی گرفتن‬

‫آسیمه کردن‬

‫اشتر‬

23

‫ تصرف‬andarâkaneš, parxâzeš --> -- ‫اشغال‬

hanbâzeš, hamvandi, hamsui - -- ‫اشتراک‬
hanbâzešvari

‫آشغال‬

hanbâz budan -- ‫اشتراک داشتن‬

‫آشغالدان‬

hamkuši -- ‫اشتراک مساعی‬

andarâkandan, parxâštan -- ‫اشغال کردن‬

hamkušidan -- ‫اشتراک مساعی کردن‬

‫آشفتن‬

hamsâni -- ‫اشتراک وجه‬

‫آشفته کردن‬

afruzeš, âlâvnâki -- ‫اشتعال‬

‫اشک‬
ba-kâr-gomâri,

‫اشک آور‬
‫اشکبار‬
doruqnâk

anduh,

--

kârmandi,

-- ‫اشتغال‬
pišavari

vâžagiri – šekâfeš, barkstâk? (az -- ‫اشتقاق‬
soqdik) - hamrišagi

‫اشک تمساح‬
anduhnemâ

setam - parxâš - zurgiri - bâng o -- ‫اشتلم‬
âvâ

‫اشک ریختن‬

xvârtâri, xvarešxvâhi, jufâ (lakik, -- ‫اشتها‬
lorik) - pisumandi

‫اشکزا‬
‫آشکار‬

xvarešangiz -- ‫اشتهاآور‬

‫آشکار کردن‬

nâmvari, niknâmi, xonidagi -- ‫اشتهار‬

âškârvâr, âškârâna -- ‫آشکارا‬

‫آشتی‬

‫آشکارگر‬

‫آشتی دادن‬

‫اشکاف‬

‫آشتی کردن‬

gir, došvâri -- ‫اشکال‬
došvârnemây, došvârkon -- ‫اشکالتراش‬

buya, ârzumandi, abrangi,
-- ‫اشتیاق‬
ayâsa, âvât, qiš

došvârnemâyi, došvârkoni, -- ‫اشکالتراشی‬
kafâzâyi, došvârizâyi, kafâkoni

ârzumand budan -- ‫اشتیاق داشتن‬

kafâzodâyi,

mehsâlârân, bozorgvârân,
-- ‫اشراف‬
pacmâkân - ciragi dârdan

girbardâri,
-- ‫اشکالزدایی‬
âsânkoni, došvârizodâyi

mehsâlârzaâda, pacmâkzâda -- ‫اشرافزاده‬

‫اشکبار‬

andaruntâbnâki - rošangari -- ‫اشراق‬

‫اشکلک‬

bolandi - nežâdatar, firandatar -- ‫اشرف‬

‫> طبقه‬-- ‫اشکوب‬

âgâhinâma -- ‫اشعاریه‬

‫آشنا‬

partav -- ‫اشعه‬

‫آشنا کردن‬

? -- ‫اشعه لیزر‬

24

bâztâš,

bâzdisi,

‫آشنان‬

behdisi,
-- ‫اصالح‬
behârâyi, vahiyon

‫آشنان دارو‬

vahiyongerâ -- ‫اصالحطلب‬

‫اشنگ‬

bâztâšidan, bâzdisândan, -- ‫اصالح کردن‬
behdisândan, behârâstan

‫اشنه‬
‫آشوب‬

nežâdpayrâyi -- ‫اصالح نژادی‬

‫آشوردن‬

virâyešhâ, behkoni -- ‫اصالحات‬

‫آشوره‬

? -- ‫اصالحات ارضی‬

‫آشیان‬

beh kardan -- ‫اصالحات کردن‬

‫آشیان کردن‬

dorostkoninâma, bâzdisinâma, -- ‫اصالحیه‬
bâznevisi

‫آشیانه‬

nikutar - farzâmtar -- ‫اصلح‬

‫آشیانه هواپیما‬

bonyâdi, inhamâni -- ‫اصلیت‬

kubeš -- ‫اصابت‬

gong - nâšenavâ -- ‫اصم‬

kuftan -- ‫اصابت کردن‬

‫> صنف‬-- ‫اصناف‬

tabârmandi,

âvâvâža -- ‫اصوات‬

niknežâdi,

-- ‫اصالت‬
bonmandi
yârân -- ‫اصحاب‬

bonbâvar - bonyâdhâ -- ‫اصول‬

bašuj, fraxans, remna (darik) -- ‫اصرار‬

nežâda, goharmand, šâlodadâr -- ‫اصیل‬

bašujidan -- ‫اصرار کردن‬

afzudag, žita -- ‫اضافه‬

aspdân, soturgâh, aspestân - ‫اصطبل‬

afzudan -- ‫اضافه کردن‬

mâleš, sâyeš -- ‫اصطکاک‬

hamâlân, hamestârân -- ‫اضداد‬

mâlida šodan -- ‫اصطکاک پیدا کردن‬

bimnâki, tâpâk, qala -- ‫اضطراب‬

vižavât, hamvâža, fandivâža -- ‫اصطالح‬

tolangi, niyâznâki -- ‫اضطرار‬

kucaktar -- ‫اصغر‬

‫> ضلع‬-- ‫اضالع‬

zard, nežâd e zard -- ‫اصفر‬

forupâši,
afseneš,
-‫اضمحالل‬
andargosineš
(andargosixtan/
gosastan), hambaheš

bonyâd, âsâl, šâloda, bondâd,

-- ‫اصل‬
arcin

farmânbordâri, razmani (pârtik) -- ‫اطاعت‬

tabâr -- ‫اصل و نسب‬

otâq, katak, gorica +- ‫اطاق‬

hargez - az bonyâd -- ً‫اصال‬

? -- ‫اطاقک تاریک جعبه عکاسی‬

25

nemâyâneš - nikeež -- ‫اظهار‬

‫اطاقک خلبان در هواپیما‬

snaheš nemâyândan -- ‫اظهار احساسات کردن‬

‫اطاقک کشتی‬

nikeextan,

--

‫کردن‬/

‫اظهار داشتن‬
nemâyândan

derâz kardan , ba derâzâ

-- ‫اطاله‬
kašândan

)âgâhinâma( -- ‫اظهارنامه‬

pirâmun -- ‫اطراف‬

negar goftan -- ‫اظهارنظر کردن‬

xvarândan -- ‫اطعام‬

bâzgardâneš -- ‫اعاده‬

forunešâni, zodâyeš, azrubeš -- ‫اطفا‬

hoda bâzgardândan -- ‫اعاده حیثیت کردن‬

âtašzodâyi,

azrubeš,



pasdâdan -- ‫اعاده دادن‬

‫اطفاء حریق‬
anafruzâneš
‫> طفل‬-- ‫اطفال‬

bâzgardândan -- ‫اعاده کردن‬

âgâhi -- ‫اطالع‬

ruzi farâhamâvari, godarân e -- ‫اعاشه‬
ziveš - tušadahi

âgâhândan -- ‫اطالع دادن‬

yâri -- ‫اعانت‬

azd -- ‫اطالعات‬

yâripul -- ‫اعانه‬

azdnâma -- ‫اطالعیه‬

yâri kardan -- ‫اعانه دادن‬

bakârbari ye vâža-i andar mânik-i -- ‫اطالق‬
viža

xošnud kardan -- ‫اعتاب‬

ba kâr bordan -- ‫اطالق کردن‬

vizordi - arj -- ‫اعتبار‬

farnegârnâma, naqšanâma -

vizord kardan -- ‫اعتبار دادن‬
patmâni - barâbari - miyânanâki - -- ‫اعتدال‬
miyânaravi

nâgomânmandi, (xostumandi), -- ‫اطمینان‬
xansyâ, abdrenj (pârtik), višidâxv

puzešxvâhi, puzešpadiri -- ‫اعتذار‬

xvadbâvarmandi -- ‫اطمینان به خود‬

vikirâyi, skafti, iskâbd (balxik) -- ‫اعتراض‬
vikirâydan -- ‫اعتراض کردن‬

‫اطمینان دادن‬
abdrenjidan

xostueš ‫> اذعان‬-- ‫اعتراف‬

bigomân šodan ba -- ‫اطمینان کردن‬

bigomân

xostuidan -- ‫اعتراف کردن‬

--

-- ‫اطناب‬
porgovi

derâznâk kardan -- ‫اطناب کردن‬

az kâr bâz istâdan, kâr -- ‫اعتصاب کردن‬
helândan
--

kardan,

derâznâki, farâxsoxangovi,

kârhelâni, kârbâzistâni -- ‫اعتصاب‬

kârhelešgar,

-- ‫اطلس‬
stabra

porgovi -- ‫اطنابگویی‬
corukzodâ, cinzodâ -- ‫اطو‬

‫کننده‬
‫اعتصاب‬
kârbâzistânanda

‫> طور‬-- ‫اطوار‬

26

bozorgtar, nahmârtar -- ‫اعظم‬

bâvar, gadna -- ‫اعتقاد‬

-- ‫اعقاب‬
nevâdagân

bâvarmand budan -- ‫اعتقاد داشتن‬

pasâyandangâ, farzandân,

bâvar kardan -- ‫اعتقاد کردن‬

bozorgvâri - barafrâzi -- ‫اِعال‬

jodâyazi, (jodânešini), kašbat – ‫اعتکاف‬

basyâr nik -- ‫اَعال‬

ciragi – bartari - bolandšavi – ‫اعتال‬

niveyâneš, ztâkark -- ‫اِعالم‬

abestân, âvat, boyuleš -- ‫اعتماد‬

vižanâmhâ - nâmvarân -- ‫اَعالم‬

xvadbâvar,

niveyândan, âgâhândan -- ‫کردن‬/‫اعالم داشتن‬
âgâhinâma -- ‫اعالمیه‬

-- ‫ اعتماد به نفس‬،‫اعتماد به خود‬
xvadabestân

abestân kardan,

âgahi -- ‫اعالن‬

parvâ -- ‫اعتنا‬

âškâr kardan, âgâhândan -- ‫اعالن کردن‬

parvâ kardan -- ‫اعتنا کردن‬

bartar -- ‫اعلی‬

xuymandi -- ‫اعتیاد‬

imbaq -- ‫اعلیحضرت‬

xuymand kardan -- ‫اعتیاد دادن‬

farâgiranda - goruh - hamagânitar -- ‫اعم‬

varcâvari -- ‫اعجاز‬

sotun nehâdan -- ‫اعماد‬

šegeftiangiz, šegeftinâk -- ‫اعجوبه‬

‫> عمل‬-- ‫اعمال‬

badârâvizi, košâneš, âvizkoši -- ‫اعدام‬

kârhâ ye došxvâr -- ‫اعمال شاقه‬

ba dâr âvizândan, košândan -- ‫اعدام کردن‬

ba kâr bordan -- ‫اعمال کردن‬

grâmidâri -- ‫اعزاز‬

kaj o kavlagi, kaji -- ‫اعوجاج‬

gosil, ravânakoni -- ‫اعزام‬

yakcašm - ruda ye kur -- ‫اعور‬
mehsâlârân,

bozorgvârân,

-- ‫کردن‬/‫اعتماد داشتن‬
boyulidan

gosilândan, ravâna

-- ‫اعیان‬
pacmâkân

-- ‫ کردن‬/‫اعزام داشتن‬
kardan

varšekastagi - tangdasti -- ‫اعسار‬

paymrasân - pardadâr -- ‫آغاجی‬

dahyak -- ‫اعشار‬

catrak (qârc), qârc e camanik, -- ‫آغاریقون‬
qârc e daštzi

dahgân -- ‫اعشاری‬

‫آغاز‬

pey, peyân -- ‫اعصاب‬

‫آغاز کردن‬

zâyešik andâmân -- ‫اعضاء تناسلی‬

‫آغازیان‬

daheš? – ‫اعطا‬

‫آغازیدن‬

dâdan? – ‫اعطا کردن‬

27

sudrasâni - xvadpasandi -- ‫افاده‬

mehtar, sarvar -- ‫آغاسی‬

-- ‫افاده کردن‬
gereftan

âšoftagi -- ‫اغتشاش‬

sudrasândan - xvad râ

âšubândan -- ‫اغتشاش کردن‬

?-- ‫افار‬

‫> غذا‬-- ‫اغذیه‬

zavânpariši -- ‫آفازی‬

‫> غرض‬-- ‫اغراض‬

bahrarasâni -- ‫افاضه‬

gezâfnemâyi, gezâfgovi -- ‫اغراق‬

bahra rasândan -- ‫افاضه کردن‬

gezâf goftan -- ‫اغراق گفتن‬

‫افت‬

forupušândan -- ‫اغشاء‬

âgaft, gazand +- ‫آفت‬

‫آغشتن‬

‫آفتاب‬

xašmgin kardan -- ‫اغضاب‬

‫آفتابپرستی‬
andar âftâb mândan/,

dorujastaki, ferib, viyâv, videftaki, -- ‫اغفال‬
setâva

+- ‫آفتاب خوردن‬
âftâbnâk šodan

feribândan -- ‫اغفال کردن‬

‫آفتابرو‬

‫آغل‬

‫آفتابزدگی‬

‫> غلط‬-- ‫اغالط‬

1‫آفتابگردان‬

baskarat?, kešân, bâdistân,

2‫آفتابگردان‬

ba mânikân e sâyabân o +piškolâh ba kâr neravad

-- ‫اغلب‬
karatân

farbihuši -- ‫اغماء‬

‫آفتابگیر‬

cašmpuši, âsângiri -- ‫اغماض‬

‫آفتابه‬

cašm pušidan az,

‫آفتابی کردن‬

-- ‫اغماض کردن‬
baxšâydan

‫افتادگی‬

guspandân, bozân -- ‫اغنام‬

‫افتادن‬

tavângarân -- ‫اغنیا‬

šarmnâk -- ‫افتاده حال‬

feribâneš, gomrâhkoni -- ‫اغوا‬

‫افتان‬

gomrâh kardan, feribândan -- ‫اغوا کردن‬

‫افتان و خیزان‬

‫آغوز‬

gošâyeš, bâzgošâyeš -- ‫افتتاح‬

‫آغوش‬

bâzgošâydan -- ‫افتتاح کردن‬

âh, vâx -- ‫اف‬

gošâyeš -- ‫افتتاحیه‬

‫> آفت‬-- ‫آفات‬

28

‫افتخار ‪--‬‬
‫)‪,(sarafrâzi‬‬

‫‪com,‬‬

‫‪padišfar,‬‬

‫آفریننده‬

‫‪firandagi,‬‬

‫افزا‬

‫افتد‬

‫افزار‬

‫افترا ‪palmas, cafta, sepazg --‬‬

‫افزارمند‬

‫افترا زدن به ‪palmasidan --‬‬

‫افزایش‬

‫افتراق ‪jodâi - parâkandagi --‬‬

‫افزایشگر‬

‫افتضاح ‪rosvâyi --‬‬

‫افزاینده‬

‫افتنده‬

‫افزودن‬

‫افرا‬

‫افزوده‬

‫افراد ‪yakân, takhâ, kasân --‬‬

‫افزون‬

‫افراز‬

‫افزونگی‬

‫افرازیاب‬

‫افزونه‬

‫افراس‬

‫افزونی‬

‫افراشتن‬

‫افسار ‪rašma ++‬‬

‫افراط ‪porgerâyi - frehbavi --‬‬

‫افسار بستن‬

‫افراطکار ‪frehbavâ --‬‬

‫افسار کردن‬

‫افراط کردن ‪frehbavi kardan --‬‬

‫افسانه‬

‫افروختن‬

‫افسانه پردازی کردن‬

‫افروز‬

‫افسانه شناسی‬

‫افروزش‬

‫افسانه نویس‬

‫افروزنه‬

‫افست ‪barnešin --‬‬

‫افروزه‬

‫افسر ‪jâhvar --‬‬

‫آفریدگار‬

‫افسر جزء ‪?)kehjâhvar( --‬‬

‫آفریدن‬

‫افسردگی‬

‫آفریده‬

‫افسردن‬

‫آفرین‬

‫افسرده‬

‫آفرین گفتن‬

‫افسرده کردن‬

‫آفرینش‬

‫افسنتین ‪xârâguš, darmanak --‬‬

‫آفرینندگی‬

‫‪29‬‬

dahân gašta, sar e zabânik -- ‫افواهی‬

deriq +- ‫افسوس‬

pâyinravi, forunešini -- ‫افول‬

deriqmand budan +- ‫افسوس خوردن‬

forunešastan -- ‫افول کردن‬

‫افسون‬

mehânol, nârkuk, merlâs -- ‫افیون‬

‫افسون کردن‬

xvâja, sarvar, ârbân, seleyer
-- ‫آقا‬
(firuzkuh), vâja (rudbâr e kermân)

‫افسونگری‬

javânmard -- ‫آقامنش‬

âškârkoni, nikežâneš, pardadari, -- ‫افشا‬
abhomb

veriz, ceš -- ‫اقاقیا‬

nikežândan, âškâr kardan -- ‫افشاء کردن‬

mâneš -- ‫اقامت‬

‫افشان‬

mândan -- ‫ کردن‬/‫اقامت داشتن‬

‫افشاندن‬

mânešgâh, sepanj -- ‫اقامتگاه‬

‫افشانک‬

barpâdâri -- ‫اقامه‬

‫افشانه‬

barpâ dârdan -- ‫اقامه کردن‬

‫افشره‬

‫> اقنوم‬-- ‫اقانیم‬

gerânmâyatar - bozorgtabârtar -- ‫افضل‬

farg, baxt - baxtvari - ruykoneš -- ‫اقبال‬

ruzagošâyi, dabuj (balucik), avina – ‫افطار‬
(tâtik), pišâsor (tâtik)

farâsetâni -- ‫اقتباس‬

kardan - kardagân -- ‫افعال‬

farâsetadan -- ‫اقتباس کردن‬

šipâk, garzamâr, barqamân -- ‫افعی‬

nirumandi, tavâneš -- ‫اقتدار‬

karân, bâdxiz, bâdgâh -- ‫افق‬

nazdiki - hamcasbi -- ‫اقتران‬

setânik, karânik, tarâzik -- ‫افقی‬

âbori, mânbadi, tarâzdâri -- ‫اقتصاد‬

‫افکن‬

dâneš e âbori -- ‫اقتصادیات‬

‫افکندن‬

andarxvâheš - bâyeš - afzul -- ‫اقتضا‬

‫افکنش‬

bâyâ/afzul budan -- ‫اقتضاء کردن‬

varšekastagi -- ‫افالس‬

karvan, franâmeš -- ‫اقدام‬

‫> فلک‬-- ‫افالک‬

dast ba kâr -- ‫ اقدام کردن‬، ‫اقدام به کاری کردن‬
šodan, franâftan

sepehrnemâ -- ‫افالک نما‬

‫> اعتراف‬-- ‫اقرار‬

las, cenguk -- ‫افلیج‬

hamsarân, hamsâlân, hamdušân -- ‫اقران‬

las kardan -- ‫افلیج کردن‬

kret (âbxvasti andar yunân) -- ‫اقریطس‬

‫آفند‬

30

? -- ‫اکتان‬

pârabandi kardan -- ‫اقساط‬

? -- ‫اکتاو‬

dar e panjaravaš -- ‫آقشقشه‬

alfandâneš, anfazâneš -- ‫اکتساب‬

kutâhtar -- ‫اقصر‬

faryâbeš -- ‫اکتشاف‬

kutâhtarin râh -- ‫اقصر طرق‬

faryâftan -- ‫اکتشاف کردن‬

durtar, durtarin marz -- ‫اقصی‬

gondakolan -- ‫آکتینومیکوز‬

palam, draxt e bil -- ‫اقطی‬

? -- ‫ آکتینیوم‬/‫آکتینیم‬

kamtar - kamina -- ‫اقل‬

konešvari -- ‫آکتیوایی‬

kamtarinâna, kamist -- ً‫اقال‬

bištar -- ‫اکثر‬

‫> قلم‬-- ‫اقالم‬

bištar -- ‫اکثرا‬

kamtari, (kamtarigân) -- ‫اقلیت‬

bištari -- ‫اکثریت‬

kešvar, sarzamin -- ‫اقلیم‬

bizâri, nâxvašdeli, abven - nâcâri -- ‫اکراه‬

xorsandi -- ‫اقناع‬

bandbâz -- ‫آکروبات‬

kâlbad - bonyâd - kas - bonbava -- ‫اقنوم‬

‫اکرودوکر‬

tâg e šâhân -- ‫اقونیطون‬

birang -- ‫اکروماتیک‬

samudr, kalândaryâ, zarâra -- ‫اقیانوس‬

? -- ‫اکریلیک‬

samudrpaymâ -- ‫اقیانوسپیما‬

âvâfešâra -- ‫اکسان‬

samudrestân -- ‫اقیانوسیه‬

kâvešgar -- ‫اکسپلورر‬

farhangestân, anjoman e
-- ‫آکادمی‬
dânešmandân

? -- ‫اکستراسیستول‬

‫> کذب‬-- ‫اکاذیب‬

zangâr -- ‫اکسید‬

‫اَکار‬

zangârbandi, zangârnâki -- ‫اکسیداسیون‬

veriz, zard veriz -- ‫ اکاکیا‬/‫اکاسیا‬

? -- ‫اکسیدمنیزیم‬

xvaranda, tabâhgar -- ‫اکاله‬

? -- ‫اکسیدنیترید‬

pašaram, bidbuya -- ‫اکالیپتوس‬

‫ مونوکسید‬،‫اکسیدی که اکسیژن و فلز آن برابر باشد‬

xvarandagi, xvareš -- ‫اکالیت‬

‫ پروکسید‬،‫اکسیدی که دارای مقدار زیادی اکسیژن باشد‬

tira ye kangarhâ -- ‫آکانتاسه‬

nâyâb - kamyâb -- ‫اکسیر‬

bozorgtar -- ‫اکبر‬

havâzâ -- ‫اکسیژن‬

? -- ‫اکبلیلی‬

havâzi -- ‫اکسیژنه‬

cerkin, palid, zešt -- ‫اکبیری‬

31

âqera, xâreš e pusy -- ‫اگزما‬

xvaranda -- ‫آکل‬

dudbar -- ‫اگزوس‬

‫آکل یک نوع غذا‬

‫اگزیستانسیالیزم‬
bavešgerâyi

vid, xvara -- ‫آکله‬

xvadgohargari,

--

zarâb – jâm e gol – afsar e ratnik – ‫اکلیل‬

âgâha (=xabar) +- ‫آگهی‬

xâkši, šâhafsar, basadak,

âgaha dâdan +- ‫آگهی دادن‬

-- ‫اکلیل الملک‬
šabdar e zard

âgaha kardan +- ‫آگهی کردن‬

padur e buyâ – ‫اکلیل الجبل‬

gandâbrâh, pârgin -- ‫اگو‬

? -- ‫اکلیل جنوبی‬

‫آگین‬

kuhafsar -- ‫اکلیل کوهی‬

‫آگینی‬

bovandaktar -- ‫اکمل‬

xândân -- ‫آل‬

‫آکندن‬

joz, magar -- ‫اال‬

‫آکنده‬

‫آال‬

‫اکنون‬

abzârhâ -- ‫آالت‬

šelâla -- ‫آکوردئون‬

zehâr -- ‫آالت تناسلی‬

porxvar -- ‫اکول‬

tâž, sarâparda, parcingâh, kapar -- ‫آالچیق‬

doabru -- ‫آکوالد‬

xar -- ‫االغ‬

bi berav bargar -- ‫اکید‬

? -- ‫االکلنه‬

ostvârâna -- ‫اکیدا‬

‫آالگزنه‬

‫آگاه‬

‫آالله‬

‫آگاه کردن‬

dardhâ, ranjhâ -- ‫آالم‬

‫آگاهانه‬

‫آالیش‬

‫آگاهانیدن‬

mândag -- ‫الباقی‬

)=âgâh budan( ‫آگاهی‬

‫آلبالو‬

âgâha(=xabar) +- ‫آگاهی‬

harâyena, kâm nâ km -- ‫البته‬

‫آگاهی یافتن‬

jong -- ‫آلبوم‬

‫آگاهینامه‬

sepida -- ‫آلبومین‬

‫اگر‬

oštorak -- ‫آلپاکا‬

‫اگر چه‬

abzâr - andâm -- ‫آلت‬

bozorgnemâyi, gostarâneš -- ‫آگراندیسمان‬

32

barafkandan, vâdyâb kardan -- ‫الغا کردن‬

)nâxvadfarmân( -- ‫آلت دست‬

‫> لفظ‬-- ‫الفاظ‬

pastâyigar -- ‫آلترناتور‬

nevisagân, nevisagoruh -- ‫الفبا‬

bâyeš, qavân(balxik) – ‫التزام‬

? -- ‫الفرفیر‬

paymân padiroftan -- ‫التزام دادن‬

harzanegâri, jendanegâri -- ‫الفیه و شلفیه‬

bâyâ -- ‫التزامی‬

bârgiri- rasâneš - andarnayeš -- ‫القا‬

bahamrasi, bahampayvandi -- ‫التقا‬

andarnidan -- ‫القاء کردن‬

lâbeš, nizây -- ‫التماس‬

mubiz, garbâl, mâšu, tangbiz,

lâbidan, nizâydan -- ‫التماس کردن‬

-- ‫الک‬
parvizan

tabseš, juš o xoruš -- ‫التهاب‬

bixtan -- ‫الک کردن‬

bamsâz -- ‫آلتو‬

daraxš -- ‫الکترو‬

darmân, behšavi ye zaxm -- ‫التیام‬

istâdaraxšik -- ‫الکترواستاتیکی‬

âšti dâdan, beh kardan -- ‫التیام دادن‬

? -- ‫الکتروتروپیسم‬

fašeš, pažuž -- ‫الحاح‬

daraxšrâh -- ‫الکترود‬
daraxššenâsi, daraxšjonbi -- ‫الکترودینامیک‬

došdini,

-- ‫الحاد‬
došgeraveši

? -- ‫الکتروگرافیک‬

payvandâneš -- ‫الحاق‬

daraxšbaxš -- ‫الکترولیتی‬

payvandândan -- ‫الحاق کردن‬

âhanrobây e daraxšik -- ‫الکترومغناطیس‬

payafzun, paspayvastag -- ‫الحاقیه‬

naik daraxšpâr/daraxšiza -- ‫الکترون‬

aknun -- ‫الحال‬

? -- ‫الکترونیک‬

‫> لحن‬-- ‫الحان‬

‫> برق‬-- ‫الکتریسیته‬

? -- ‫آلدئید‬

birik, birin, daraxšik – ‫الکتریک‬

sohandagi, degarkonešzâyi, âzir -- ‫آلرژی‬

tâhu -- ‫الکل‬

bašmi,

âkdini,

frecvâneš, nâgozir/nâcârkoni,

gaca, kondzavân, tamanda -- ‫الکن‬

-- ‫الزام‬
bâyâi

bâyâ, nâgozirnâk, frecvânik -- ‫الزامی‬

nemuna, belge (xârestân), vina – ‫الگو‬
(ilâm), kombâd (šuštar)

‫آلش‬

? -- ‫الگوریتم‬

casbâneš -- ‫الصاق‬

xodâ -- ‫هللا‬

casbândan, dusândan -- ‫الصاق کردن‬

baxtvâr -- ‫هللا بختی‬

‫> لغو‬-- barafkani -- ‫الغا‬

33

‫> لیف‬-- ‫الیاف‬

? -- ‫هللا کلنگ‬

sonbol e zard -- ‫الیسون‬

ranj, dardmandi -- ‫الم‬

dardnâk -- ‫الیم‬

? -- ‫الماس‬

mâdar - gohar, bon -- ‫ام‬

? -- ‫المپیک‬

parda ye maqz -- ‫ام الدماغ‬

pacen -- ‫المثنی‬

narmšâma -- ‫ام الرقیق‬

‫النگو‬

beež, vik – ‫اما‬

yân, vâzišni -- ‫الهام‬

dustkâr, nâpišavarz, nâvižakâr, -- ‫آماتور‬
rižkâr

yânidan -- ‫الهام بخشیدن‬
mâdabaq, zanbaq -- ‫الهه‬

ârdhâla, ârdbâ -- ‫اماج‬

baqšenâsi -- ‫الهیات‬

‫آماج‬

‫الو‬

‫آماد‬

‫آلو‬

âmâyeš +- ‫آمادش‬

‫آلو بخارا‬

‫آمادگی‬

lâtbâzi +- ‫الواتی‬

‫آماده‬

‫الوار‬

‫آماده کردن‬

lâtân +- ‫الواط‬

‫آمار‬

lâtbâzi kardan +- ‫الواطی کردن‬

farmânravâyi, kešvar, šârestân -- ‫امارت‬

‫آلوبالو‬

‫آمارگری‬

‫آلوچه‬

‫آمارگیری‬

‫آلودگی‬

golcadâr -- ‫امارنطون یا ابزازالعذرا یا گل قدیفه‬

‫آلودن‬

nešân - hangâm- hambinigâh - -- ‫اماره‬
došfarmâyanda

‫آلوزرد‬
simak -- ‫آلومینیوم‬

‫آماس‬

‫آلونک‬

‫آماس کردن‬

xodâi -- ‫الوهیت‬

rudašui - xamâneš - gerâyâneš -- ‫اماله‬

tâ -- ‫الی‬

gerâyândan-‫کردن‬
‫اماله‬
šakamrubândan, ruda šuyândan

andâmik -- ‫آلی‬

pišvâ, âvisa - pišnamâz-- ‫امام‬

tâ pâyân -- ‫الی آخر‬

34

pišvâi, âvisagi -- ‫امامت‬

xvaddâri kardan, spoxtan, -- ‫امتناع کردن‬
nehaxtan
fardaheš (andar

bibimi, zenhâr -- ‫امان‬

‫ نمره‬،‫>جواز‬-- ‫امتیاز‬
tanvarzi), bartari

zenhâr dâdan -- ‫امان دادن‬
sepordag- sepordadahi -- ‫امانت‬

fardaheš yâfan -- ‫امتیاز آوردن‬

-- ‫امانت گذاردن‬
sepordan

sepordag nehâdan,

bartar dânestan e kas-i, -- ‫امتیاز دادن‬
fardaheš ba kas-i dâdan

sepordag - sepordagik-- ‫امانتی‬

‫ نمره‬،‫>جواز‬-- ‫امتیاز گرفتن‬

‫آمایش‬

? -- ‫امتین‬
‫> مثل‬-- ‫امثال‬

bimârgarduna, bimârbar,
-- ‫آمبوالنس‬
xvadrav e bimâr

calsa vâžagân, conânahâ o -- ‫امثال و حکم‬
andarzhâ

‫> مقاومت‬-- ‫امپدانس‬
šetâba -- ‫آمپر‬

zodâyeš, setoreš -- ‫امحاء‬

šâhbânu -- ‫امپراتریس‬

raveš o âyeš, rav o ây +- ‫آمد و رفت‬

šâhân šâh -- ‫امپراتور‬

‫> آمد و رفت‬+- ‫آمد و شد‬

šetâbasanj -- ‫آمپرسنج‬

rav o ây kardan -- ‫آمد و شد کردن‬

sângerâyi, raxmbâvari,

yâri- yârigari -- ‫امداد‬
âyešgâh +- ‫آمدگاه‬

-- ‫امپرسیونیسم‬
(raxmpadiri)

šâhxvâhanda, ciragigerâ -- ‫امپریالیست‬

‫آمدن‬

šâhxvâhi, ciragigerâyi -- ‫امپریالیسم‬

farmân - ir, kâr - yatâk -- ‫امر‬

dâruâvandak -- ‫آمپول‬

farmâyanda -- ‫آمر‬

andarcakândan e dâru -- ‫آمپول زدن‬

farmâdan -- ‫امر کردن‬

geravandagân, (hâveštân) -- ‫امت‬

? -- ‫امر مسلم‬

ravan, âzmâyeš, ârmâ -- ‫امتحان‬

farmânnâma -- ‫امرنامه‬

vizâstan, âzmâdan(âzmây-) -- ‫امتحان کردن‬

godarâneš -- ‫امرار‬

kašeš - râsta, kaša -- ‫امتداد‬

ruziyâbi -- ‫امرار معاش‬

kašândan, yâzândan -- ‫امتداد دادن‬

farmânik -- ‫آمرانه‬

âmizeš -- ‫امتزاج‬

‫آمرزش‬

por šodan, šakampori, anbâštagi -- ‫امتالء‬

‫آمرزیدن‬

spozeš, xvaddâri, nehenzeš -- ‫امتناع‬

?-- ‫امرود‬

35

darqâli, bibimi -- ‫امنیت‬

‫امروز‬

,armandgar -- ‫امنیه‬

‫امروزه‬

‫آمه‬

‫> امرنامه‬-- ‫امریه‬

‫> مال‬-- ‫اموال‬

xvaddâri, parhiz, nehenzeš -

‫آموختار‬

-- ‫امساک‬
kenesi

parhixtan -- ‫امساک کردن‬

‫آموختن‬

‫امشب‬

‫> امر‬-- ‫امور‬
xvadnešâna, nešânca, settâr

‫آموزاندن‬
‫آموزش‬

– ‫امضا‬
(sangsar)

‫آموزش و پرورش‬

xvadnešâna negâštan,
-- ‫امضا کردن‬
nešâna negâštan, nešânca negâštan

‫آموزشکده‬

rudahâ -- ‫امعاء‬

‫آموزشگاه‬

peltâlâr, nešintâlâr -- ‫آمفیتئاتر‬

‫آموزشیار‬

andâmâmâsi, havânâki -- ‫آمفیزم‬

‫آموزگار‬

šâyeš, âsânbudagi -- ‫امکان‬

‫آموزگان‬

šâyešsanji -- ‫امکانسنجی‬

‫آموزگاه‬

šâyešhâ -- ‫امکانات‬

‫آموزنده‬

? -- ‫امگا‬

‫آموزه‬

kohngerâ -- ‫امل‬

šira ye dânahâ - âvangmâya -- ‫امولسیون‬

kohangerâyi -- ‫امل بودن‬

nušâhak, nošâdor -- ‫امونیاک‬

nevisâneš, dorostnevisi - âkaneš -- ‫امال‬

nušâhakin -- ‫آمونیوم‬

nevisândan - por kardan,

mâdarparvarda - nâfarhixta -- ‫امی‬

-- ‫امالء کردن‬
âkandan

namakhâ -- ‫امالح‬

takyâxta -- ‫آمیب‬

‫> ملک‬-- ‫امالک‬

‫آمیختگی‬

xâgina ye âlufarangi -- ‫املت‬

‫آمیختن‬

darqâl, armand, bibim -- ‫امن‬

‫امید‬

bibim yatârândan -- ‫امن نگهداشتن‬

omiddah +- ‫امید بخش‬

armandân,

omidmand +- ‫امیدوار‬

36

zenhârdârân,

-- ‫امنا‬
pâsandagân

‫انباشتن‬

omidmand budan +- ‫امیدوار بودن‬

‫انبان‬

omidmandi +- ‫امیدواری‬

‫انبر‬

farmânravâ, sâlâr, mehtar -- ‫امیر‬

‫انبردست‬

nâvsâlâr -- ‫امیرالبحر‬

‫انبرک‬

daryâbân -- ‫امیرالبحر دو‬

gostareš, farâxi -- ‫انبساط‬

daryâdâr -- ‫امیرالبحر سه‬

‫انبه‬

daryâsâlâr -- ‫امیرالبحر یک‬

lula -- )‫انبوبه (آرامیک‬

‫آمیزش‬

‫انبوه‬

‫آمیزنده‬

‫انبوه کردن‬

‫آمیزه‬

‫انبوهی‬

armand,

cakânešgar -- ‫انبیق‬

bâbak,

geravdâr,

-- ‫امین‬
zenhârdâr

idon bâd, conin bâd -- ‫آمین‬

xvadkoši -- ‫انتحار‬

laxt -- ‫آن‬

gozineš -- ‫انتخاب‬

biderang, yakkarata -- ‫آنا‬

gozidan -- ‫انتخاب کردن‬

farâgešt? – ‫آنابولیسم‬

gozinmân -- ‫انتخابات‬

‫> مونث‬-- ‫اناث‬

gozinešik - gozineš – ‫انتخابیه‬

‫انار‬

tâvzoqâl, zoqâlsang e xošk -- ‫آنتراسیت‬

ânâkâvi, bâzkâvi -- ‫آنالیز‬

kârvarz -- ‫انترن‬

kâjdis -- ‫آناناس‬

ferib -- ‫انتریک‬

‫انبار‬

‫> تجرید‬-- - barâhanješ -- ‫انتزاع‬

‫انبار کردن‬

birun kašândan - kandan -- ‫انتزاع کردن‬

‫انباردار‬

jodâbon, âhixtag ‫> مجرد‬-- ‫انتزاعی‬

‫انبارش‬

parâkaneš – sravâneš (nask, – ‫انتشار‬
câpikân, …)

‫انبارک‬
‫انبارگاه‬

parâkandan, ridândan – -- ‫انتشار دادن‬
sravândan (nask, câpikân)

‫انباره‬

alcaxt - payus -- ‫انتظار‬

hanbâz+- ‫انباز‬

alcaxt dârdan -- ‫انتظار داشتن‬

anbârešgar +- ‫انباشتگر‬

37

‫انجمن کردن‬

payusidan -- ‫انتظار کشیدن‬

‫انجیر‬

abarvinâreš, sicnâki -- ‫انتظام‬

‫انجیرک‬

sicbâni -- ‫انتظامات‬

‫انجیل‬

sudjui, sudyâbi -- ‫انتفاع‬

‫آنچه‬

sarasanji, behgozini, paržaneš -- ‫انتقاد‬

kibeš, kajravi, vartaki -- ‫انحراف‬

sara sanjidan, paržanidan -- ‫انتقاد کردن‬

kiftan -- ‫انحراف ورزیدن‬/‫انحراف حاصل کردن‬

moveš, miveš, tarâbareš, jâbajâi -- ‫انتقال‬

andarbandi, andar tangi nehi, -- ‫انحصار‬
vižakoni, andargonji

mivândan, tarâbordan, jâbajâ -- ‫انتقال دادن‬
kardan

andarbandešxvâhi -- ‫انحصارطلبی‬

kin, zalifan -- ‫انتقام‬

-- ‫انحصار کردن‬
,tangi nehâdan

kin xvâstan -- ‫انتقام گرفتن‬

andarbandândan, andar

kinxvâh, kinmand -- ‫انتقامجو‬

andarbastagi -- ‫انحصاریت‬

âmâreš e hâzmân -- ‫انتگرال‬

nešibnâki, forubudagi -- ‫انحطاط‬

? -- ‫انتگرال گیری‬

niyâreš, forupâši, barcidagi -- ‫انحالل‬

? -- ‫انتگران‬

xameš, oribi -- ‫انحنا‬

sorun -- ‫آنتن‬

xamidan -- ‫انحنا یافتن‬

pâyân, farjâm -- ‫انتها‬

‫اند‬

pâd- -- ‫آنتی‬

‫انداختن‬

sang e sorme?, râsaxt -- ‫آنتیمون‬

‫انداز‬

‫آنجا‬

‫اندازه‬

tanhâ ba mânik e pâyân ast +- ‫انجام‬

‫اندازه گرفتن‬

varzândan +- ‫انجام دادن‬

‫اندازه گیری‬

xviškâri varzândan -- ‫انجام وظیفه کردن‬

‫اندام‬

‫انجامیدن‬

‫اندامشناسی‬

angbâr +- ‫انجبار‬

‫اندامگان‬

angodân +- ‫انجدان‬

‫اندر‬

kašâneš -- ‫انجذاب‬

andarneveštan, andarafzudan -- ‫اندراج‬

afsareš -- ‫انجماد‬

‫اندرز‬

‫انجمن‬

38

bizâri - ramidagi -- ‫انزجار‬

‫اندروا بودن‬

tanhâi, gušanešini -- ‫انزوا‬

‫اندروایی‬

tanhâijui, tanhâigozini -- ‫انزواجویی‬

‫اندرون‬

tanhâibâvari -- ‫انزواگرایی‬

‫اندرونه‬

zimâya, zivmâya, konešgar -- ‫آنزیم‬

‫اندری‬

zimâyasâzi -- ‫آنزیمسازی‬

‫اندک‬

zimâyašenâsi -- ‫آنزیمشناسی‬

‫اندکبینی‬

afšânak -- ‫انژکتور‬

‫اندوختن‬

galudard, galuâmâs -- ‫آنژین‬

‫اندوخته‬

xugiri, ovanj, oxti -- ‫انس‬

‫اندود‬

xu gereftan, oxt šodan -- ‫انس گرفتن‬

‫اندودن‬

xvišâvandihâ, payvandhâ -- ‫انساب‬

‫اندوز‬

‫> نسج‬-- ‫انساج‬

andarunzâ -- ‫آندوژن‬

dopâq, mašyâ, hvând (xotanik) -- ‫انسان‬

? -- ‫اندوکتانس‬

mašyâšenâs -- ‫انسانشناس‬

‫اندوه‬

mašyâgar, mardomi -- ‫انسانیت‬

‫اندوهگین‬

ravâni andar soxan - sicmandi - -- ‫انسجام‬
ostvâri o hamâhangi

‫اندوهگین کردن‬
‫اندوهناک‬

bandeš -- ‫انسداد‬

‫اندیشمند‬

)maqzâmâs( -- ‫آنسفالومیلیت‬

‫اندیشناک‬

pânida -- ‫انسولین‬
soxanpardâzi,

xvadnevisi,

‫اندیشه‬

-- ‫انشا‬
soxanâfarini

‫اندیشیدن‬
‫اندیکاتور‬

soxan pardâxtan, az xvad -- ‫انشا کردن‬
neveštan, soxan âfaridan

kâsni ye farangi/dašti/rigi -- )‫آندیو (هندبا‬

ba xvâsta ye xodâ, agar xodâ -- ‫انشاء هللا‬
bexvâhad

kârmâya, tavânmâya, kâruž -- ‫انرژی‬
kârmâyadâr kardan -- ‫انرژی دادن‬

nošâxagi, parâkaneš, jodâšavi, -- ‫انشعاب‬
šâxabandi, šafšbandi

šusdahi -foruferesti, birunparâni -- ‫انزال‬

šekâftagi, šekâfeš -- ‫انشقاق‬

šus dâdan - foruferestâdan -- ‫انزال کردن‬

39

baroftâdan,

‫> عدالت‬-- ‫انصاف‬

forumordan,
-- ‫انقراض‬
nâsidan, badaxšti, afseneš

durigozini, nâdonbâladahi,
-- ‫انصراف‬
kârrahâneš,
konešhelâneš,
vâlang
(gilân), telanguš (boyerahmadik)

bafarjâmrasi, separi šodan -- ‫انقضا‬
boreš, gosastagi -- ‫انقطاع‬

abarvinâreš, sicmandi -- ‫انضباط‬

degarguni - âšub- farâxizeš, -- ‫انقالب‬
šureš, spâvanâv - degargard [seyfi]

payvandeš, payafzudagi -- ‫انضمام‬

cangar -- ‫آنقوت‬

âtâyeš, hâvandâni, patsardi -- ‫انطباق‬

? +- ‫انقوزه‬

faqyâz, barmaqâz, dâdsar -- ‫انعام‬

farmânbordâri - forutani - râmi -- ‫انقیاد‬

faqyâz dâdan -- ‫انعام دادن‬

monbeli, nigari, arandân, negovi, -- ‫انکار‬
nâxostui, nâpadireš, varsureš, bastâveš

gušagozini, kanârgiri -- ‫انعزال‬

varsuridan, bastâvidan,

xamnâki, xampadiri, xameš,

-- ‫انکار کردن‬
nâpadiroftan

-- ‫انعطاف‬
xamandagi

xamanda/xamnâk budan -- ‫انعطاف داشتن‬

šekaneš, šekastagi -- ‫انکسار‬
‫انگ‬

seft šodan, basta šodan –
-- ‫انعقاد‬
bandândan

‫انگار‬

laxtagi ye xun – ‫انعقاد خون‬

‫انگارگان‬

bâztâb -- ‫انعکاس‬

‫انگاره‬

ravâna kardan, ferestâdan,
-‫انفاذ‬
farmân bašulândan

‫انگاشتن‬

gešbâzisti -- ‫انفارکتوس‬

ânhangâm, ânzamân +- ‫آنگاه‬

fartarakeš -- ‫انفجار‬

‫انگبین‬

taki, takgerâyi, tanhâ šodan -- ‫انفراد‬

‫انگپایه‬

jodâyi, gosastagi, askux,

takkuha -- ‫آنگستروم‬
‫انگشت‬

-- ‫انفصال‬
šekaneš

‫انگشت زدن‬

šodan - raxmpadiri - šarmandagi -- ‫انفعال‬
- pâdkoneš

‫انگشتنگاری‬

câymân, tablarz -- ‫آنفلوانزا‬

‫انگشتنما‬

dâdavarzi -- ‫انفورماتیک‬

‫انگشتانه‬

gardabu -- ‫انفیه‬

‫انگشتری‬

gardabu afšândan -- ‫انفیه زدن‬

‫انگل‬

tanješ, afšordagi, toronješ -- ‫انقباض‬

40

‫انگلشناسی‬

‫انیلین ‪rangzâ --‬‬

‫انگم‬

‫اه‬

‫انگنار‬

‫آه‬

‫انگور‬

‫آه کشیدن‬

‫انگور فرنگی‬

‫آه گفتن‬

‫آنگیت ‪ >--‬انقوت‬

‫اه و پیف‬

‫انگیختار‬

‫اه و پیف کردن‬

‫انگیختگر ‪angizešgar, angixtâr +-‬‬

‫آهار‪1‬‬

‫انگیختگی‬

‫آهار‪2‬‬

‫انگیختن‬

‫آهار زدن‬

‫انگیزش‬

‫اهالی ‪--‬‬
‫‪jâyvandân‬‬

‫انگیزه‬

‫)‪?(do vâža ye hamsân‬‬

‫‪mardomân - šahrvandân -‬‬

‫آهان‬

‫آنها‬

‫اهانت ‪zabundâri, izmošagi, âfrasâg --‬‬

‫انهدام ‪afseniš, badaxšti, virâni, viganeš, --‬‬
‫‪gugâneš, mudagi‬‬

‫اهانت کردن‬
‫‪izmošagidan‬‬

‫آنود ‪farâzrâh --‬‬

‫‪--‬‬

‫‪dârdan,‬‬

‫‪zabun‬‬

‫‪ba‬‬

‫آهای‬

‫انوفل ‪larzpaša --‬‬

‫اهتزاز ‪jonbeš --‬‬

‫آنونبیم ‪? --‬‬

‫اهدا ‪piškaškoni, niveedeš --‬‬

‫آنونس ‪pišparda --‬‬

‫اهدا کردن ‪niveedidan, piškaš kardan --‬‬

‫آنونکوادیم ‪? --‬‬

‫اهرم‬

‫آنوننیلیم ‪? --‬‬

‫اهرم کردن‬

‫آنونهگزیم ‪? --‬‬

‫اهریمن‬

‫آنونوکتیم ‪? --‬‬

‫آهسته‬

‫آنونونیم ‪? --‬‬

‫آهسته کردن‬

‫آنی ‪laxtgân, zudgodar --‬‬

‫آهک‬

‫انیاب ‪nišdandân --‬‬

‫‪xânvâda, kasân e xânvâda yâ‬‬
‫اهل ‪--‬‬
‫‪xândân - mânešgar‬‬

‫انیدرید ‪anâb --‬‬
‫انیدرید سولفورو ‪? --‬‬

‫اهله ‪mâh e no, nomâh --‬‬

‫انیسون ‪râziyâna ye romi --‬‬

‫‪41‬‬

‫اهلی ‪râm, xugerefta --‬‬

‫آوا‬

‫اهلی کردن ‪râm kardan, xugir kardan --‬‬

‫آواشناسی‬

‫اهلیت ‪farzâmi --‬‬

‫آوا شنودی ‪âvâšenaveš +-‬‬

‫اهم ‪)istak( --‬‬

‫اواخر ‪pâyân(hâ) --‬‬

‫اهمسنج ‪? --‬‬

‫آوار‬

‫اهمال ‪forunehi - ažkâni, sosti - biparvâyi --‬‬
‫‪- sâdaangâri‬‬

‫آوارگی‬
‫آواره‬

‫اهمالکار ‪sâdaangâr - ažkân - biparvâ --‬‬

‫آواره بودن‬

‫اهمیت ‪arjmandi, mâtakvari --‬‬

‫آواره کردن‬

‫اهمیت دادن ‪arjmand dânestan --‬‬

‫آواز‬

‫اهمیت داشتن ‪arjmand budan --‬‬

‫آواز خواندن‬

‫آهن‬

‫آوازه‬

‫آهن آالت ‪âhanabzârân --‬‬

‫آوازه داشتن‬

‫آهنپوش‬

‫آواشناس‬

‫آهن تنکه یا تسمه آهن ‪davâl e âhan +-‬‬

‫آوانس ‪pišmozd, pišbahâ --‬‬

‫آهنربا‬

‫آوانویس‬

‫آهنربا کردن‬

‫آوانویسی‬

‫آهنفروشی‬

‫اوایل ‪naxost - âqâz --‬‬

‫اهن و تلپ کردن‬

‫اوباش ‪rand - forumâya ?+-‬‬

‫آهنساز‬

‫اوتاد ‪avatâr - dastgirân - mixhâ --‬‬

‫آهنکاری‬

‫اوتار ‪târhâ --‬‬

‫آهنگ‬

‫اوج‬

‫آهنگری‬

‫اوج گرفتن‬

‫آهنگری کردن‬

‫اوج ِنما‬

‫آهنگساز‬

‫آوخ‬

‫آهو‬

‫آور‬

‫آهوبره‬

‫اوراق ‪ >--‬ورق‬

‫آهیانه‬

‫اوراق قرضه ‪bahdâr roxnagân --‬‬

‫او‬

‫‪42‬‬

naxost in ke, andra naxost -- ً‫اوال‬

tekka pâra kardan - âsibnâk -- ‫اوراق کردن‬
kardan

farzandân – ‫اوالد‬

divmardom -- ‫اورانگوتان‬

zenhâra -- ‫اولتیماتوم‬

)baqaxtar( -- ‫اورانوس‬

? -- ‫اولکس فرنگی‬

? -- ‫اورانیت‬

naxostinagi, naxosti -- ‫اولویت‬

nerok -- ‫اورانیم‬

bargozidagân, xodâdustân -- ‫اولیاء‬
dast

andar

kârân,

‫آورد‬

-- ‫اولیاء امور‬
râyânandagân

baxš parastârihâ ye viža - -- ‫اورژانس‬
tolangi, nâcâri

naxostin -- ‫اولیه‬

‫اورند‬

‫آوند‬

‫اورنگ‬

? -- ‫اونس‬

šâša -- ‫اوره‬

‫آونگ‬

‫آوری‬

‫آونگان شدن یا کردن‬

nemuna ye câpi az yak montâž ( -- ‫اوزالید‬
)e câpi

yaknegâra, yakdisa -- ‫اونیفورم‬
‫> وهم‬-- ‫اوهام‬

‫> وزن‬-- ‫اوزان‬

toxmak, toxmca -- ‫اوول‬

‫اوستا‬

‫آویختن‬

‫> وضع‬-- ‫اوضاع‬

‫آویز‬

‫اوغ‬

‫آویزان‬

‫اوغ زدن‬

‫آویزان کردن‬

‫اوف‬

‫آویزش‬

zamân(hâ), hangâm -- ‫اوقات‬

‫آویزک‬

afsorda, ranjida -- ‫اوقات تلخ‬

(vertical blinds, window blind) ‫آویزپرده‬

xašmgini - anâsudagi -- ‫اوقات تلخی‬

‫آویزه‬

xujdis -- ‫اوکادو‬

‫آویشن‬

‫> اکالیپتوس‬-- ‫اوکالیپتوس‬

‫ای‬

)yak jur bargbâzi( -- ‫اوکر‬

‫آی‬

? -- ‫اوگلنا‬

‫ای کاش‬

naxost, yakom - âqâz -- ‫اول‬

âfarin, nikâ -- ‫ایوهللا‬

43

‫ایست‬

‫ای وای‬

‫ایست دادن‬

‫آیا‬

‫ایست کردن‬

ostân -- ‫ایالت‬

‫ایستا‬

ruzhâ -- ‫ایام‬

istâ kardan +- ‫ایستا ساختن‬

pâyârunâsik -->emetin -- ‫ایپکائین‬

‫ایستاشناسی‬

nešâna - govâh -- ‫آیت‬

istandagi +- ‫ایستادگی‬

hampayvastagi, hamyagânagi, -- ‫ائتالف‬
baxcira,
hampaymângari,
hampaymânmandi

istandagi kardan +- ‫ایستادگی کردن‬
‫ایستادن‬

?)hamyagâna šodan( -- ‫ائتالف کردن‬

‫ایستایش‬

hadmân -- ‫ایثار‬

‫ایستایی‬

padireš - bâyâkoni -- ‫ایجاب‬

‫ایستگاه‬

bâyâ kardan -- ‫ایجاب کردن‬

‫آیش‬

tâšâneš, hambandeš -- ‫ایجاد‬

‫ایشان‬

tâšândan, hambandândan -- ‫ایجاد کردن‬

hamconin, niz -- ‫ایضا‬

fešordagovi, kutâhgerâyi, farast -- ‫ایجاز‬

tuzâneš, paymânvarzi, paymândâri, -- ‫ایفا‬
xorâm

? -- ‫ایدا آریزا‬
muna?, vina, mina – ‫ایده‬

varzândan -- ‫ایفا کردن‬

ârmân - ârmâni -- ‫ایده آل‬

‫ایکاش‬

ârmânxvâh, ârmângerâ -- ‫ایده آلیست‬

duda -- ‫ایل‬

munašenâsi -- ‫ایدئولوژی‬

bayaspân -- ‫ایلچی‬

âzâr -- ‫ایذاء‬

galla e asb -- ‫ایلخی‬

bahâna -- ‫ایراد‬

gus -- ‫ایما‬

goftan -- ‫ایراد کردن‬

geraveš -- ‫ایمان‬

zarak -- ‫ایریدیم‬

geravidan -- ‫ایمان آوردن‬

‫ایزد‬

bibim, armand-- ‫ایمن‬

hamsân, hambon -- ‫ایزوتوپ‬

bibimi, armandi -- ‫ایمنی‬

bâmpuš -- ‫ایزوالسیون‬

armandišenâsi -- ‫ایمنیشناسی‬

hampâr -- ‫ایزومر‬

44

‫ایمیل –‬
‫‪nâma‬‬

‫با احتیاط ‪ >--‬محتاط‬

‫‪paykvâra?, payâmferestâr? -‬‬

‫با ادب ‪ >--‬مودب‬

‫این‬

‫با ادراک ‪andaryâbanda --‬‬

‫اینطور ‪inguna --‬‬

‫با اراده ‪xvâstâr --‬‬

‫این قبیل ‪conân --‬‬

‫با ارزش ‪arzešmand +-‬‬

‫این همه‬

‫با استعداد ‪gorbozmand, tavânmand --‬‬

‫اینترنت ‪? --‬‬

‫با استفاده ‪sudmand --‬‬

‫اینجا‬

‫با استقامت ‪âhanxây, pattuk --‬‬

‫اینچ ‪yak dovâzdahom e gâm --‬‬

‫با اشتها ‪xvârtâr, tâsešmand, xvarešxvâh --‬‬

‫آینده‬

‫با اشتیاق ‪ârzumand --‬‬

‫آینده نگری‬

‫با اطالع ‪âgâh --‬‬

‫ایندیم ‪? --‬‬

‫با اطناب ‪gezâf, derâz --‬‬

‫اینشتنیم ‪? --‬‬

‫با اعتبار ‪vizord, arzešmand --‬‬

‫اینک‬

‫با اعتدال ‪miyânarav - miyânnâk --‬‬

‫آینه‬

‫با اقتدار ‪nirumand --‬‬

‫آیه ‪? --‬‬

‫با انرژی ‪portavân --‬‬

‫ایهام ‪andargomânafkani, domânikdahi - --‬‬
‫‪gomânangizi‬‬

‫با انصاف ‪barâbarnegar, dâtâmand --‬‬
‫با انضباط ‪sicmand, ârâstâr --‬‬

‫ایهام گفتن ‪ >--‬کنایه زدن‬

‫با اهمیت ‪arjmand --‬‬

‫ایوان‬

‫با ایمان ‪geravanda, bâvarmand --‬‬

‫آئورت ‪bozorg sorxrag --‬‬

‫با این حال ‪ >--‬با این همه‬

‫آیی‬

‫با این که‬

‫آیین‬

‫با این همه‬

‫آئیننامه‬

‫با این وجود ‪ >--‬با این همه‬

‫آئینه‬

‫با این وصف ‪ >--‬با این همه‬

‫با‪ba mânik e az ba kâr neravad +- 1‬‬

‫با پشتکار‬

‫با‪2‬‬

‫با تجربه ‪ârvinmand --‬‬

‫با آب و تاب‬

‫با تدبیر ‪câraandiš --‬‬

‫با آب و تاب گفتن‬

‫‪45‬‬

barangixta -- ‫باهیجان‬

parvarda -- ‫با تربیت‬

bâ in hama -- ‫با وجود این‬

šaknâk -- ‫با تردید‬

‫> وفادار‬-- ‫باوفا‬

parhizkâr, xvištandâr -- ‫با تقوا‬

bozorgvâr, xvaddâr, farahmand, -- ‫باوقار‬
bavcmand, šokuhmand, nehaxtâr

,yârešmand, yâranda -- ‫با جرات‬
kušâ -- ‫با حرارت‬

‫باب‬

‫با خود گفتن‬

dar - darvâza - bâra -- ‫باب‬

pâyâ -- ‫با دوام‬

dar e govâra -- ‫باب المعده‬

honarmand -- ‫با ذوق‬

‫باب دندان‬

jândâr -- ‫با روح‬

‫باب روز‬

‫باسترک‬

‫باب کردن‬

râd -- ‫با سخاوت‬

‫بابا‬

farhixta -- ‫با سواد‬

‫باباغوری‬

farhixtagi -- ‫با سوادی‬

andarbâra ye - barây e - bâra - -- ‫بابت‬
cim

grâmi, âzarmik, âzarmnpk -- ‫با شخصیت‬
tarâzdârik -- ‫با صرفه‬

‫بابونه‬

‫> عظیم‬-- ‫با عظمت‬

‫> باطری‬-- ‫باتری‬

hušmand, xeradmand -- ‫با فراست‬

mordâb, xalâb -- ‫باتالق‬

pârsâ, šenâsanda -- ‫با فضیلت‬

? -- ‫باتولیت‬

siyâhsina, sobori -- ‫باقرقره‬

vasa, cubak -- ‫ باتون‬،‫باتوم‬

bahradah -- ‫با کفایت‬

‫باج‬

farzâna -- ‫با کمال‬

‫باجراه‬

âmorzidâr +- ‫با گذشت‬

pul e zur, bâj-- ‫باج سبیل‬

xandaâvar +- ‫بامزه‬

‫باجگیری‬

hošyâr, durandiš, andarzeev -- ‫با مالحظه‬

‫باجداری‬

tavânâ -- ‫با نفوذ‬

hamdâmâd -- ‫باجناق‬

‫با هم‬

‫باجه‬

‫با همدیگر‬

xvarvarân +- ‫باختر‬

‫باهوش‬

‫باختن‬

46

‫باد‪1‬‬

‫بادشکن‬

‫باد‪bavâd +- 2‬‬

‫بادقپک‬

‫باد افشان کردن‬

‫بادکش ‪havâkaš +-‬‬

‫بادبزن‬

‫بادکش کردن ‪havâ kašândan +-‬‬

‫باد خالی کردن ‪tohi šodan e havâ --‬‬

‫بادکنک ‪forata (kordik) ++‬‬

‫بادخور ‪bâdnâk - andakâsâya +-‬‬

‫بادگیر‬

‫باد خورده کردن ‪bâd dâdan +-‬‬

‫بادنجان ‪bâdangân, vaqd +-‬‬

‫بادخیز ‪bâdnâk, bâdzâr +-‬‬

‫بادنجان دور قاب چین ‪?--‬‬

‫باد دادن‬

‫بادنگار‬

‫باد در استین انداخته ‪... bâd andar +-‬‬

‫بادنما‬

‫باد در سر ‪bâd andar sar +-‬‬

‫باده‬

‫باد زدن‬

‫باده پرستی‬

‫باد زننده‬

‫باده فروشی‬

‫بادشکن‬

‫باده گساری‬

‫باد صبا ‪bâd e barin, bâd e bahâr, uqâ --‬‬

‫باده نوش‬

‫باد فتق داشتن ‪âmâs e xâya dârdan --‬‬

‫بادوزان‬

‫باد کردن ‪âmâsidan +-‬‬

‫بادیان‬

‫بادام‬

‫بادیه ‪biyâbân - piyâla --‬‬

‫بادامک‬

‫بار‪ba mânik e bar(miva) o janin ba +- 1‬‬
‫‪kâr neravad‬‬

‫بادامه‬

‫بار‪+- 2‬‬

‫بادبادک‬

‫)‪karat (dafe, time‬‬

‫بار آوردن‬

‫بادبان‬

‫باربند‬

‫بادپا‬

‫بار دادن‬

‫بادپنا‬

‫بار کردن‬

‫بادرنجبویه ‪bâdrangubya +-‬‬

‫بار مشروب فروشی ‪nušgâh --‬‬

‫بادزن ‪bâdbezan +-‬‬

‫بار و بنه‬

‫بادسری‬

‫باران‬

‫بادسنج‬

‫بارانزا‬

‫‪47‬‬

‫بارانسنج‬

‫بارو‬

‫بارانداز‬

‫باروت ‪yamsu, gandak --‬‬

‫بارانی یا روپوش‬

‫بارور‬

‫باربر‬

‫بارور کردن‬

‫باربیتوریک ‪?--‬‬

‫باروری‬

‫بارپیچ‬

‫باری‪1‬‬

‫بارخانه‬

‫باری‪bârgân - bârkaš +- 2‬‬

‫بارداد‬

‫باریدن‬

‫باردار‬

‫باریک‬

‫باردار کردن‬

‫باریکبین‬

‫بارز ‪paydâ, âškâr --‬‬

‫باریک کردن‬

‫بارش‬

‫باریکه‬

‫بارفیکس ‪mântir --‬‬

‫باریکی‬

‫بارقه ‪kursu --‬‬

‫باریوم ‪gacdis, gacsân --‬‬

‫بارک هللا ‪âfarin --‬‬

‫باز‪gošâda – âzâd - šekofta +- 1‬‬

‫بارکاس ‪kaštica, nâvca --‬‬

‫باز‪ba mânik e niz o dast e kam o bâ +- 2‬‬
‫‪in hama ba kâr neravad‬‬

‫بارکد ‪? --‬‬

‫باز‪3‬‬

‫بارکش‬

‫‪vâšak, farquy ++‬‬

‫بازبیننامه )‪(checklist‬‬

‫بارکنش‬

‫بازبینی‬

‫بارگاه‬

‫بازپخش کردن‬

‫بارگیری‬

‫بازپرداخت کردن‪ >+-‬پرداخت‬

‫بارگیری کردن‬

‫بازتاب‬

‫بارم ‪šomârak --‬‬

‫بازجویی‬

‫بارنامه‬

‫بازجویی کردن‬

‫بارندگ‬

‫بازخریدن‬

‫باره‬

‫بازخواست ‪bâzxvâheš +-‬‬

‫باره دندان‬

‫بازخواندن‬

‫بارهنگ‬

‫بازخورد ‪? +-‬‬

‫‪48‬‬

‫بازدادن‬

‫بازبیاب‬

‫بازداشت کردن ‪bašarândan +-‬‬

‫بازبین‬

‫بازداشتگاه ‪bašarešgâh +-‬‬

‫بازبینی‬

‫– ‪kahrâneš - bažkami‬‬
‫بازداشت ‪+-‬‬
‫)‪bašarâneš, pidokarl? (balxik‬‬

‫بازپخش‬
‫بازپرس‬

‫بازداشتن ‪kahrândan, forubandândan - +-‬‬
‫‪bažkam šodan‬‬

‫بازپرسی کردن‬
‫بازپسین‬

‫باز زنده ساختن ‪bâzzivândan +-‬‬

‫بازتاب‬

‫بازشناختن‬

‫بازتابسنج‬

‫بازعمل آوردن ‪? --‬‬

‫بازتابشناسی‬

‫بازفشردن‬

‫بازتاب کردن ‪ >+-‬بازتابیدن‬

‫باز کردن ‪gošâdan +-‬‬

‫بازتابیدن ‪bâztâftan +-‬‬

‫بازکن ‪gošâyâ --‬‬

‫بازجویی‬

‫باز ‪gošâda +-‬‬

‫بازجویی کردن‬

‫بازکوفتن‬

‫بازخانه‬

‫بازگرفتن‬

‫بازخوانی‬

‫بازگفتن‬

‫بازخیزگر‬

‫بازنشاندن‬

‫بازدارنده‬

‫بازنشسته‬

‫بازداری‬

‫بازنوشتن‬

‫بازدانه‬

‫باز هم‬

‫بازدم‬

‫بازیافتن‬

‫بازده ‪bâzdah +-‬‬

‫بازار‬

‫بازدید ‪didâri +-‬‬

‫بازار سیاه ‪nâdâtâik bâzâr +-‬‬

‫بازدید کردن ‪didâri kardan +-‬‬

‫بازارشکن‬

‫بازرس‬

‫بازارگاه‬

‫بازرسی‬

‫بازار مکاره ‪bâzâr e sâlâna --‬‬

‫بازرسی کردن‬

‫بازاریابی‬

‫بازرگان ‪bâzârgân +-‬‬

‫بازالت ‪šašbarak, siyâhsang --‬‬

‫‪49‬‬


Related documents


PDF Document sara parsik vaanama   pure persian dictionary
PDF Document feb 11 sextaepifania
PDF Document yuri
PDF Document bikhodae baraye tazekarha 1
PDF Document 11066323772
PDF Document agm 660


Related keywords