PDF Archive

Easily share your PDF documents with your contacts, on the Web and Social Networks.

Share a file Manage my documents Convert Recover PDF Search Help Contact



30 .pdf



Original filename: 30.pdf
Author: PC

This PDF 1.5 document has been generated by Microsoft® Word 2010, and has been sent on pdf-archive.com on 07/12/2019 at 18:06, from IP address 192.96.x.x. The current document download page has been viewed 56 times.
File size: 1 MB (18 pages).
Privacy: public file




Download original PDF file









Document preview


‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫‪0‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫‪e‬‬
‫وتاري ‌‬
‫شێخ‌ئەبی‌عەلی‌ئەنباری‌‬

‫‪‌-‬تقبه‌هللا‪-‬‬

‫‌‬
‫‌‬
‫وتاری‌(ســـــــی‌)‬

‫‌‬

‫بەناونیشانی‬
‫مزگهوته‌كانی‌"رضار"‌ ‌‬
‫‌‬
‫واوكهری‪:‬‬
‫‌‬
‫‌‬
‫ته‬
‫تكملة‪:‬مساجذ‌الرضار‬

‫و‌ئامادهكردنی‬
‫‌‬
‫وهرگێڕان‌‬
‫‌‬
‫ي‌ڕاستهڕێ ‌‬
‫‌‬
‫‌‬
‫پێگه‬
‫‌‬

‫‪1‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫اًحمذ هلل واًؿالج واًطالَ عٌی رضىي هللا‬
‫خىایە حەكامن ةە حەق پیػان ةذە و یارمەدیامن ةذە ًەضەر غىێنوەودنی‪ ،‬وه ةادڵیػیامن ةە ةادڵ پیػان ةذە‬
‫و یارمەدیامن ةذە ًەضەر ئەوەی ًێی دوورةوەوینەوە‪ ،‬خىایە ئەوەمان فێز ةوە هە ضىودمان پێذەگەیەنێر‬
‫و ضىودمهنذمان ةوە ةەوەی فێزمان دەهەیر‪ ،‬پەروەردگارا ًەوانەمان ةوەیر هە هار ةە سانطذەهەیان‬
‫دهههن‪ ،‬خىایە سانطذەهەمان ةوە ةە ةەڵگە و حىججه ةۆمان ئەو ڕۆژەی ةە دیذارخ دەگەین و نەیوەیذە‬
‫ةهڵگه ةەضەرمانەوە ئەی چاهرتینی ةە ةەسەییان‪ ،‬ئەی پەروەردگارَ ضینەَ ئاضىودە و گىغاد ةوە و‬
‫هاروةار و هەوڵ وهۆغػم ةۆ ئاضان ةوە و گزێی سمانم ةوەرەوە و سمانم پاراو ةوە دا ًه گىفذارَ دێتگەن‪،‬‬
‫خىایە هزدەوەهانم چان ةوە و دەنها ةۆ ڕەسامەنذی دۆ ةێر‪ ،‬وە هیچ ةەغێوی دیادا نەةێر ةۆ هیچ یەهێى‬
‫ًە دروضذوزاوانر‪ً ،‬ە پاغانذا‪:‬‬
‫ةاضەهە دەرةارەی مشگەودەهانی "ضار" ةىو‪ ،‬وە ومتان نەسانینی حىهمەهانی مشگەوخ هارەضاخ و‬
‫ةەڵی هێناوە ةەضەر مطىڵامنان‪ ،‬چىنوە نىێژ دەهاخ ًە دوای ودارةێژێوی مىڕجیئە یان ودارةێژێوی‬
‫حیشةی عێڕاكی هە ئەوانەع هەروەن دەسانیر ةانگەواس دەهەن ةۆ هىفزهزدن ةە هللا دعاًی‪ ،‬ةاضی‬
‫ضیفەدی یەهەمامن هزد‪ :‬ضار‪ ،‬وە ةاةەدێوی پەیىەضر هەیە ةە (ﱆ ﱇ ﱈ) ةۆخ ڕوون‬
‫دەةێذەوە هە هللا دعاًی ڕاسی نیە ةەوەی ئیامنذاران پەردەواسە ةنب و ناهۆن ةنب‪ ،‬وە هەر هۆهارێى ةتێذە‬
‫هۆی پەردەواسە و دووةەرەهی هەودنەوە ًە نێىان ئیامنذاران ئەوا هللا دعاًی فەرمانی هزدووە ةە نەهێػذنی‬
‫ئەَ هۆهارە دەنانەخ ئەگەر مشگەودیؼ ةێر‪ ،‬ةۆیە ئەگەر مشگەوخ ةتێذە هۆی دووةەرەهی هەودنەوە ًە‬
‫نێىان ئیامنذاران ئەوا مشگەودەهە ناهێڵذرێر و دێوذەدرێر‪ ،‬چىنوە ئەو مشگەودەی دروضذوزاوە ًەضەر‬
‫ةنچینەی "ض" ًە ضیفەدەهانی ئەوەیە (دفزیلا ةین املؤمنني) ةۆیە هللا دعاًی فەرمانی هزد هەرگیش نىێژی‬
‫دیادا نەهاخ‪ ،‬وە پێغەمتەر ^فەرمانی هزد ئەَ مشگەودە ةڕوخێنذرێر هەوایە ةاةەدەهە دەخىًێذەوە ًە‬
‫دەوری یەهڕیشی و هۆهتىون‪ ،‬هەڵىەضذەهە ًێزەدایە؛ هەنذێى ًە ةەناو ئیطالمییەهان هەن نەریذیان وایە‬
‫ًە هەمىو غىێنێى هە دیایذا هۆدەةنەوە دەڵێن ئێمە ةانگەواس دەهەین ةۆ یەهڕیشی و هۆهتىون‪ ،‬هه ئهمهیه‬
‫نارساوه دهرةارهی ئیخىانی میطڕ‪ ،‬وە ئەوانە هێػە ًەوەدایە هە ةاضی هەر جێگەیەن ًە جێگەهانی ئیامن‬

‫‪2‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ةوەیر ئەوا ناچار دەةیر كطە ةوەی دەرةارەیان ًە جێگەیەن ًە جێگەهانی هەڵگەڕانەوە‪ ،‬جا ئەوانە ًە‬
‫هەر غىێنێى ةن هەمیػە نەریذیان ئەوەیە هە ئێمە ةانگەواس دەهەین ةۆ یەهڕیشی و هۆهتىون‪ ،‬ئەمە‬
‫ودەی ئەوانە ئینجا ئایا پەیىەنذی چییە ةە یەهڕیشی و هۆهتىون ًە لی ئەهٌی ضىننە؟‬
‫ةشانە هە ئەوانە ئەو یەهڕیشییەی ةانگەواسی ةۆ دەهەن ةەپێی ئەو ڕێطایەیە هە حەضەن ةەننا ةۆی‬
‫داناون‪ً ،‬ە ةیطذەهانی ضەدەی پێػىو ًە ضاڵی ‪ 1928‬ةەدواوە ڕێطایەهی ةۆ دانان دەڵێر‪" :‬پێىیطذە هار‬
‫ةوەین ةۆ ئەوەی هه ڕێووەودىوين ًەضەری‪ ،‬وە هەنذێوامن عىسر ةێنێذەوە ةۆ هەنذێوی دزمان ًەوەی‬
‫دیایذا ناهۆهین"‪ ،‬جا ةەگىێزەی ئەَ ڕێطایە ئەو هەضانە دىانایان هەیە ڕیشیان یەهتخەن ًەگەڵ هەمىو‬
‫ئەو حیشب و هۆمەڵنەی هەن جا یەهطانە مىڕدەد ةێر‪ ،‬عەملانی ةێر‪ ،‬گىمڕا ةێر‪ ،‬غیزهی ةێر یان هەر‬
‫چۆنێى ةێر‪ ،‬هەر ةۆیەع دەةینی ًە پەیىەنذیێوی پذەودان ًە هەر غىێنێى هەةن ًەگەڵ ڕافیضە و ةە‬
‫هەمان غێىە ًەگەڵ غىێنوهودىوانی دەضەوف و هەروەها ًەگەڵ عەملانییەهان و ةەڵوى ًەگەڵ‬
‫غیىعییەهانیؼ‪ ،‬ةۆچی؟ چىنوە ئەَ ڕێطایەی ئەَ هاةزایە داینا ڕێڕەوەهەی ةۆ دیاری هزدن دا ئەَ‬
‫ڕۆژەی ئێطذامان‪ ،‬وە ةۆیە دەةینی سانیاری دەواویان هەیە دەرةارەی هەمىو ئەو مەسهەب و هۆمەڵنەی‬
‫ًە گۆڕەپانەهەدا هەن‪ ،‬ئاگاداری حاڵی ڕافيضەیە و ئاگاداری حاڵی دەضەوفە و ئاگاداری حاڵی‬
‫عەملانییەهانە چىنوە ئەگەر هۆةتێذەوە ًەگەڵ یەهێى ًەمانە ئەوا هەمیػە دەگەڕێر ًە خاڵەهانی‬
‫ةەیەهگەیػنت ًەگەڵیان‪ ،‬وە خاڵەهانی ناهۆهی و جیاواسی ناوروژێنێر ًەةەرئەوەی دینەهەی دامەسراوە‬
‫ًەضەر ةنچینەی یەهڕیشی و هۆهتىون ًەگەڵ هەر لیەنێى ةێر‪ً ،‬ەگەڵ هافزانیؼ ةەیەن دەگەن و هیچ‬
‫هێػەیەهی دیادا ناةینن ةەگىێزەی ڕێطاهەی ئەَ هاةزایە دایناوە‪" ،‬یىضف اًلزضاوي" ًە دیذارێوذا‬
‫ًەگەڵ ڕۆژنامەنىوضێوی ئەمزیوی هە ةە ڕەچەڵەن جىوًەهەیە ‪-‬ڕەگەسنامەی ئەمزیوییە‪ -‬یەهێى ًە‬
‫ڕۆژنامەهان هە ةەڕاضذی ناوەهەیم ةیز نیە‪ ،‬وردەهاری ئەَ دیذارەی ةڵو هزدەوە جا ًەو كطانەی‬
‫"اًلزضاوي" هزدةىوی ةۆ ئەَ جىوًەهە ئەمزیوییە ئەوەةىو هە دەڵێر‪" :‬ئێمە هەمیػە ةە ةزایانی‬
‫نەضاڕامان دەڵێین هە هار ةوەین ةەپێی ئەَ ڕێطایە سێڕینەی دەڵێر‪ :‬هار ةوەین ةۆ ئەوەی ڕێووەودىوین‬
‫ًەضەری‪ ،‬وە هەنذێوامن عىسر ةێنێذەوە ةۆ هەنذێوی دزمان ًەوەی ناهۆهین دیایذا"‪ ،‬سانیر مەضەًەهە ةە‬

‫‪3‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫چی گەیانذوون؟ ئەی گەمژە ئەمە دەڵێر‪" :‬إن هللا ثاًث ثالثح"‪ ،‬عىسری ةۆ دەهێنیذەوە؟! ناهۆن ةىویر‬
‫ًەگەڵ ئەو ًە ةاةەدی یەهخىاپەرضذی و ةەضێگزدن‪ ،‬هەر عىسری ةۆ دەهێنیذەوە؟! ةەڵێ عىسری ةۆ‬
‫دەهێنێذەوە چىنوە ئەو ڕێطایانەی گەورەهانیان ةۆیان دادەنێن ًەضەرووی ودەی هللا ـیە ‪-‬عش وجٍ‪ -‬و‬
‫ًەضەرووی فەرمىودەهانی پێغەمتەرە ^‪ ،‬ضەیز ةوە ًە لی ئەوانە یەهڕیشی و دەةاةىون مانای چییە‪،‬‬
‫ةۆَ ةاص هزدی هە حەضەن ةەننا هەنذێى پەیامی هەیە جا ًە چىارچێىەی ئەَ پەیامانە ودەیەهی هەیە‬
‫دەرةارەی هەڵىێطذی ئیخىانی میطڕ ًە ةەرامتەر حیشةە نەدەوەییەهان ئینجا دەڵێر‪" :‬ئەگەر حیشةە‬
‫نەدەوەییەهان دامەسراةن ًەضەر ةنچینەی خۆغەویطذی خۆڵی نیػذیامن ئەوا ئەمە ًە دینی ئێمەدایە"‪ ،‬وە‬
‫ةەڵگەی هێناوەدەوە ةە دێڕە غیعزێوی ةیالي <هادێى ًە مەدینە ةىو جا هەضر و ضۆسی دهجىڵ ةۆ‬
‫مەهوە ‪-‬هللا پایەدار و گەورەی ةواخ‪ ،-‬پاغان دەڵێر‪" :‬وە ئەگەر نیػذیامنپەروەری مانای ةەرگزیوزدن‬
‫ًە نیػذیامن ةێر ئەمەع ةە هەمان غێىە ًە دینی ئێمەدایە ‪-‬وە ئەَ ئایەدەی هزدووەدە ةەڵگە‪( -‬وهلل اًعشج‬
‫وًزضىًه وًٌمؤمنین)‪ ،‬وە ئەگەر نیػذیامنپەروەری مانای ةەهێشهزدنی ةەضذەرەهان ةێر ًە نێىان داهەهانی‬
‫هۆمەڵگا ئەمەع ةە هەمان غێىە ًە دینەهەمانذایە ‪-‬وە ةەڵگەی هێناوەدەوە ةە فەرمىودەی هللا دعاًی‪-‬‬
‫(هىنىا عتاد هللا إخىانا)"‪ ،‬دوای ئەوەی خاڵەهانی ًێى نشیوتىونەوەی چەضپانذ ًەگەڵ حیشةە‬
‫نەدەوەییەهان ئینجا ةەَ دەكە دەڵێر‪" :‬ئا ئەوە دەةینیر هە ئێمە ًەگەڵ ةانگخىاسانی نەدەوایەدیین ةەڵوى‬
‫ًەگەڵ سیادەڕەوەهانیانین ًە هەمىو مانا دروضذەهانی نەدەوایەدی هە ةە چاهە دەغوێذەوە ةەضەر وڵخ‬
‫و ةەنذەهان‪ ،‬وە ةەڕاضذی ةینیر هە ئەَ ةانگەواسە نەدەوایەدییە درێژ و فزاوانە دەرنەچىو ًەوەی ةەغێوە‬
‫ًە ڕێنامییەهانی ئیطالَ" ئەمە ودەی ئەو ةىو‪ ،‬ئەمەیە یەهڕیشی و هۆهتىونەهە ًەگەڵ حیشةە‬
‫نەدەوەییەهان‪ ،‬پاغان ةاضی ئەوەی هزدووە خاڵەهانی ناهۆهی و جیاواسةىون ًە هىێذایە؛ وادە ًە نێىان‬
‫ئەَ ةەناو ئیطالمییانە ‪-‬حیشةی ئیخىان‪ -‬و ةانگخىاسانی نەدەوایەدی‪ ،‬دەڵێر خاڵەهانی ناهۆهی ًە نێىان‬
‫ئێمە و ئەوانذا ئەوەیە هە ئەوانە ضنىوری نیػذیامن دەهەنە ضنىورێوی جىگزافی ًە سەوی‪ ،‬وادە‬
‫ضنىوری میطڕ ئەوەنذەیە و ضنىوری عێڕاق ئەوەنذە و‪ ...‬جا ةانگخىاسانی نەدەوایەدی ةەپێی جىگزافی‬
‫دیاری دەهەن‪ ،‬ةەڵَ ئێمە ضنىورمان عەكیذەییە؛ وادە ئیطالَ ًە هەر غىێنێى هەةىو ئەوا ئەمە‬
‫ضنىورەهەیە ئینجا دەڵێر ئەمە جیاواسیێوە ًە نێىان ئێمە و ئەوانذا‪ ،‬جیاواسیێوی دز هە ةاضی هزدووە‬

‫‪4‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫دەڵێر‪" :‬حیشةە نەدەوەییەهان هادێى دەضەڵخ دەگزنە دەضر‪ ،‬هار دەهەن ًەضەر ةەرەو پێػربدن و‬
‫گەغەپێذانی ئەو وڵدەی هە دیایذان ةۆیە هارەهەیان دەضى دەةێذەوە ًەضەر ئەمە‪ ،‬ةەڵَ ئێمە ‪-‬دەڵێر‪-‬‬
‫ئێمە هەڵگزی ئەمانەدی گەیانذنی ئەَ دینەین ةە هەضانی دز جا ًەضەرمان پێىیطذە هار ةوەین ةە‬
‫خىێنامن و نەفطامن و ضامامنان و‪- ...‬ودەیەهی ًەَ غێىەیە‪ "-‬پاغان وەڵمی دۆمەدێى دەدادەوە‪ ،‬ئەَ‬
‫دۆمەدە چییە؟ ةانگخىاسانی نەدەوایەدی ةەناو ئیطالمییەهان دۆمەدتار دەهەن ةەوەی دەڵێن‪:‬‬
‫ةانگەواسەهەی ئێىە دەةێذە هۆی پەردەواسەهزدنی داهەهانی هۆمەڵگا‪ ،‬وادە ئێىە ةەناو ئیطالمییەهان هە‬
‫ةانگەواسدان هزد ةۆ ئیطالَ‪ ،‬ناهزێر یەهڕیشی وڵخ ةێذە دی‪ ،‬ةۆچی؟ ةەهۆی ةىونی دینەهانی دز ةەڵَ‬
‫ةانگەواسی نەدەوایەدی هەمىو ئەوانە دەگزێذەوە‪ ،‬جا ئەو وەڵمی ئەَ دۆمەدە دەدادەوە‪ ،‬ئەوان ودیان‪:‬‬
‫دوورهەودنەوە ًە ةنەمای نەدەوایەدی‪ ،‬یەهگزدىویی ئەَ گەًە نلىَ دەهاخ هە پێوهادىوە ًە چەنذ دینی‬
‫جیاواس؛ ئەمە ودەی ةانگخىاسانی نەدەوایەدی‪ ،‬حەضەن ةەننا وەڵمیان دەدادەوە ًە هەمان پەیامذا و‬
‫دەڵێر‪" :‬ةەڕاضذی ئیطالَ دینی یەهگزدىویی و یەهطانییە‪ ،‬ئەَ ةەضذەرانەی ًەخۆگزدىوە ماداَ هاریواری‬
‫یەهرت ةن ًەضەر چاهە" پاغان ةەڵگە دەهێنێذەوە ةە فەرمىودەی هللا دعاًی ﱡﭐﱩﱪﱫﱬﱭﱮﱯ‬
‫ﱰ ﱱ ﱲ ﱳ ﱴ ﱵ ﱶ ﱷ ﱸ ﱹﱺ ﱻ ﱼ ﱽ ﱾ ﱿ ﱠ‬

‫(‪)1‬‬

‫پاغان دوای ئەمە دەڵێر‪:‬‬

‫"جا هەوایە پەردەواسەهزدنەهە ًە هىێذایە؟ " ‪ ،‬وادە حاڵامن وەن حاڵی ئێىەیە هەروەن چۆن ئێىە ‪-‬حیشةە‬
‫نەدەوەییەهان‪ -‬جیاواسی ناهەن ًە نێىان ڕۆڵەهانی هۆمەڵگا ئێمەع ةە هەمان غێىە جیاواسی ناهەین ًە‬
‫نێىان ڕۆڵەهانی هۆمەڵگا‪ ،‬پاغان دوای ئەَ ةاضوزدنەی جێگەهانی ڕێووەودن و ناهۆن ةىون دەڵێر ‪-‬‬
‫ةەدەق‪" :-‬ئیرت ةینیر چۆن ئێمە ڕێووەودىوین ًەگەڵ دىنذدزین سیادەڕەوەهان ًە نەدەوایەدیذا! ‪ً ،‬ە‬
‫چاهە هێنان ةۆ وڵخ و دێوۆغان ًە پێناو پىخذەهزدنی و ةاغوزدنی و ةەرسهزدنەوەی ‪ً-‬ە هۆدایی‬
‫كطەهەیذا دەڵێر‪ -‬وە هار دەهەین و پػذگیزی دەهەین ًە هەر هەضێى هە هەوڵ و هۆغؼ دەهاخ‬
‫ًەمەدا ةە دڵطۆسی" دۆ حیشةێوی نەدەوەیی و هەوڵ دەدەیر ةۆ خۆغەویطذی خان و خۆغەویطذی‬
‫نیػذیامن و ةنیادنانی نیػذیامن‪ ،‬ئێمە ًەگەڵذین ًە هەمىو هەوڵ و دىاناخ ةە هەمىو هێشمانەوە‪ ،‬ئەوانەع‬
‫(‪ )1‬املمذحنح ‪. 8‬‬

‫‪5‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ةە هەمان غێىە ةانگخىاسانی یەهڕیشی و هۆهتىونن ةۆیە پێىیطذە جیاواسی ةوەیر ًە نێىان ةانگەواسی‬
‫ئەوانە و ةانگەواسی ئەهٌی ضىننە و جەماعە‪ ،‬هادێى دەڵێین یەهڕیشی و یەهذەنگی مەةەضذامن ًەوانەیە‬
‫هە ًەضەر ڕێتاسی ئەهٌی ضىننە و جەماعەن ةۆیە ڕاسی ناةین ضۆفی ًەناومانذا هەةێر یان عەملانی یان‬
‫غیىعی یان ڕافیضی یان ئیخىانی‪ ،‬جێگەی كتىڵ نیە هە ئەوانە ًەناومانذا هەةن چىنوە ًەضەر ڕێتاسی‬
‫ئەهٌی ضىننە و جەماعە نین‪ ،‬جا ئەوەیە جیاواسییەهە ًە نێىان كطەی ئێمە؛ یەهڕیشی و یەهذەنگی ًە‬
‫لی ئەهٌی ضىننە‪ ،‬وە یەهڕیشی و یەهذەنگی ًە لی ئەوانە‪ ،‬ئێطذا دەواوةىوین ًە ضیفەدی ضێیەَ ًە‬
‫ضیفەدەهانی مشگەودی "ضار"‬
‫دێینە ضەر ضیفەدی چىارەَ هە ةزیذییە ًە (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ ﱏ) مانای (اإلرؾاد) ًە‬
‫(اًزؾذ)ـەوەیە هە ئەویؼ ةزیذییە ًە‪ :‬چاودێزیوزدن و ةەدواداچىون و چاوەڕێوزدن‪ ،‬هادێى ًە غىێنێى‬
‫دەةیر چاودێزی دەهەیر و چاوەڕێ دەهەیر و ةەدوایذا دەچیر ئەمە پێی دەودزێر (رؾذ)‪،‬‬
‫مىنافیلەهان هادێى ئەَ مشگەودەیان دروضر هزد ئەوا ةۆ ئەَ مەةەضذەی چىارەَ دروضذیان هزد ةەوەی‬
‫ًەناو مشگەودەهەدا ةىون و چاودێزی و چاوەڕوانی گەیػذنی غانذەهەیان دەهزد ًە لیەن ئەوانەی‬
‫پێػرت دژایەدی هللا و پێغەمتەرەهەیان هزدووە هە مەةەضر ًە (أةى عامز اًفاضم)ـە‪ ،‬جا چاودێزی و‬
‫چاوەڕێیان دەهزد نێزدراوێى ةێر ًە لیەن ئەةى عامز ـەوە و ڕێنامیی و فەرمانەهانیان ةۆ ةهێنێر؛ چی ًە‬
‫ئێىە داواهزاوە‪ ،‬و چی دەهەن‪ ،‬وە ًە هەمان هادذا هەواڵی ناوچەهە و ئەو غىێنەی دیایذا دەژیان‬
‫دەیانگىاضذەوە ةۆ ئەةى عامز‪ ،‬ئەمە ةزیذی ةىو ًە مەةەضر و ئامانجی چىارەَ هە ًە پێناویذا ئەَ‬
‫مشگەودە دروضذوزا‪ ،‬ئێطذاع دێینە ضەر ئەوەی هە ئایا ئەَ ضیفەدە هادىەدە دی ًە هەنذێى ًە‬
‫مشگەودەهانی ئەهٌی ضىننە؟ ةەڵێ‪ ،‬هەر مشگەودێى هە خاوەن و ةەڕێىەةەرانی مشگەودەهە ضەر ةە‬
‫حیشةێى ةن‪ ،‬وە حیشةەهانیؼ هەروەن دەسانیر ًە چىارچێىەی پێوهادەی حوىمەدی داغىدیین‪ ،‬ئینجا‬
‫ئەگەر ئەَ مشگەودە ةىو ةە ةارەگایەن و دیایذا دەگەیػنت ةە نێزدراوی ضەرهزدەهانیان‪ ،‬وەن ئەوەی ًە‬
‫ةەغذاد؛ إةزاهیم نعمح‪ ،‬محطن عتذاًحمیذ و جگە ًەوانیؼ‪ ،‬هادێى یەهێویان دەنێزن ةۆ فڵنە مشگەوخ؛‬
‫ةڕۆ ةۆ فڵن مشگەوخ هە مشگەودێوی ضەر ةە حیشةی عێڕاكییە‪ ،‬پێیان ڕاةگەیەنە هە ةەَ هارانەی خىارەوە‬

‫‪6‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫هەڵتطنت ًە ماوەی هەفذەهانی داهادىو یان ًە ماوەی مانگی داهادىو‪ ،‬وە هەواڵی ناوچەهەمان ةۆ ةێنە‬
‫و چی دەگىسەرێر و ڕوودەداخ‪ ،‬ئەگەر ئەَ غذە هەةىو و ًە ئارادا ةىو ئەوا منىونەی ئەَ مشگەودانە ئەَ‬
‫ضیفەدەی دیادا هادىەدە دی هە ًە مشگەودی "ضار" هەةىو‪ ،‬ئێطذا ةەراوردێى دەهەین ًە نێىان ئەَ‬
‫مشگەودە و هارەهەیان و هاری ئەوانەی ئێطذا ةۆ ئەوەی ڕووەهانی ًێوچىونر ةۆ دەرةوەوێر ًە نێىان‬
‫هەردوو مشگەودذا‪ ،‬ضەرەدا؛ مشگەودی یەهەَ هە مىنافیلەهان دروضذیان هزد‪ ،‬دەیانىیطر ژیان ةگەڕێذەوە‬
‫ةۆ ضەر ئەو ةارودۆخەی هە پێؼ هادنی رضىي هللا ^هەةىو‪ ،‬ئەمە ةىو هە دەیانەویطر‪،‬‬
‫ضەرهزدەهەیان ًە دەرەوەی خاهی ئیطالَ ةىو ًە وڵدی ڕۆَ ةىو‪ ،‬دێینە لی ئەَ مشگەودانە؛ هاوڕێیانی‬
‫ئەَ حیشةە و مىڕجیئە و ضۆفییەهان ئاوادە خىاسن ةارودۆخەهە ةگەڕێذەوە ضەر ئەوەی هە ًە پێؼ‬
‫فەدحەهە هەةىو‪ ،‬هەوایە ڕووی ًێوچىون هەیە ًە نێىان دروضذوەرانی مشگەودی یەهەَ و ئەوانەی ئێطذا‬
‫هەن‪ ،‬ئەوان دەیانىیطر هىفز ةگەڕێذەوە و ئیطالَ دەرةچێر‪ ،‬ئەوانەع ةە هەمان غێىە دەیانەوێر‬
‫ةارودۆخەهە ةگەڕێذەوە ةۆ ئەوەی هە ًەضەری ةىو‪ ،‬مطىڵامنان حىهمیان ةوزێر ةە كانىنەهان و ةە‬
‫دەضذىرەهان‪ ،‬وە عەملانی حىهمیان ةواخ و ڕافیضی حىهمیان ةواخ و داغىخ حىهمیان ةواخ ئەوا‬
‫ئەمە ةەلیانەوە گزنگ نیە‪ ،‬هەواةىو ئەمە ڕووی ًێوچىونی یەهەَ‪ ،‬ڕووی ًێوچىونی دووەَ‪:‬‬
‫ضەرهزدەهەیان ًەناو مىنافیلەهان ًە ضەردەمی رضىي هللا‪ً ،‬ە دەرەوەی خاهی ئیطالَ ةىو ًە وڵدی ڕۆَ‬
‫ةىو‪ ،‬ئەوانەع ةە هەمان غێىە ئێطذا ًە دەرەوەی خاهی ئیطالمن‪ ،‬دەةینی ًە هەوًێزن و دەةینی ًە‬
‫دهۆهن و دەةینی ًە دىرهیان هەوایە ئەمەع ڕووی ًێوچىونی دووەَ‪ ،‬ڕووی ًێوچىونی ضێیەَ‪( :‬أةى‬
‫عامز اًفاضم) هە ضەرهزدەی مىنافیلەهان ةىو و هەر ئەویؼ ئەَ هارەی ةەڕێىە دەةزد‪ ،‬دەیەویطر‬
‫پػذتتەضذێر ةە ڕۆَ ةۆ گەڕانذنەوەی ژیان ةۆ ئەوەی هە ًەضەری ةىو پێؼ هادنی پێغەمتەر ^‪ ،‬وە‬
‫ئەو ضەرهزدانەیان ئێطذا پػر دەةەضنت ةە ئێزان و ةە ڕافیضە و ةە هەمان غێىە پػر دەةەضنت ةە ڕۆَ‬
‫ةۆ ئەوەی ژیان ةگەڕێذەوە ةۆ ئەوەی هە ًەضەری ةىو جا ئەمڕۆ چەنذە ًە دوێنێ دەچێر! ‪ ،‬ةۆیە هەر‬
‫مشگەودێى ئەَ ضیفەدەی دیادا ةێر ةەَ وەضفانە‪ ،‬ئەی مطىڵامن؛ دروضر نیە ةۆخ نىێژی دیادا ةوەیر‪،‬‬
‫هەروەها كطەَ‪ ..‬ئێطذا ئێمە ًە خاهی ئیطالمیین ‪-‬وهلل اًفضٍ واملنح‪ -‬ئەَ ةاةەدە ةڕێرناوەدەوە و هۆدایی‬
‫پێهێرناوە ةەڵَ ًە دەرەوەی خاهی ئیطالَ ةەدڵنیاییەوە مشگەودانێى هەیە هزاون ةە ةارەگا‪ ،‬وە ئەَ‬

‫‪7‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫مشگەودانە ضەر ةەو پەرًەمانذار و ضەرهزدانەن هە ًە پەرًەمانن وەن ًە وڵدی مەغزیتی ئیطالمی جا‬
‫چىن یەهە ًە مەغزیث ةێر یان ًە جەسائیز یان ًە دىنظ یان ًە میطڕ یان ًە ًیتیا و‪ ...‬هەمىو ئەو‬
‫وڵدانە مشگەودانێویان دیادایە هە هزاون ةە ةارەگا و هاوهاخ ضەر ةە داغىدانن ًە ڕێگەی ئەو‬
‫ئەنذامانەیان هە ًە حوىمەدە داغىدییەهەدان‪ ،‬چاوەڕوانی فەرمانەهانیان دەهەن و ًێیان وەردەگزن و‬
‫هەواڵەهانیان ةۆ دەگىاسنەوە‪ ،‬هەواةىو ئەَ مشگەودانە چەنذە ًێى دەچن ًەگەڵ ئەو مشگەودی‬
‫"ضار"ـەی هە هللا عش وجٍ ًەةارەیەوە فەرمىوی (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ ﱏ)‪ ،‬ڕووی‬
‫ًێوچىونی چىارەَ‪ :‬ئەةى عامز دەضذی ةە دوژمنایەدی نەهزد ًە ضاڵی نۆیەَ‪ ،‬نەخێز‪ ،‬دروضذوزدنی‬
‫مشگەودەهە ًە ضاڵی نۆیەَ ةىو‪ ،‬جەنگ و دوژمنایەدی ةەرپاهزدنی ئەو سۆر پێؼ ئەو هاخ ةىو‪ً ،‬ە‬
‫ڕۆژانی هادنی پێغەمتەر ^ةۆ مەدینە ةىو‪ ،‬ئەوانەی ئێطذاع دوژمنایەدییەهەیان ئەمڕۆ دروضر نەةىوە‬
‫ةەڵوى دوژمنایەدی و جەنگەهەیان هۆنە جا دووةارەی دەهەنەوە و نىێی دەهەنەوە هەروەن ئەةى عامزی‬
‫فاضم ئەمەی دەویطر (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ ﱏ)‪ ،‬وە ًە ماوەی ئەو وانانەی هە هللا‬
‫ةەهزەوەری هزدین ةەهۆیانەوە و دىانیامن ةیگەیەنین‪ ،‬سانیر هە ئەوانە چۆن دوژمنوارن ةەرامتەر هللا و‬
‫پێغەمتەرەهەی و مطىڵامنان پێؼ فەدح و دوای فەدح ةهَ ڕێگهیهی ةۆَ ةاضوزدی‬
‫ئێطذاع دەڵێم‪ :‬ئەگەر پیاوێى ًە حیشةی عێڕاكی مشگەودێوی دروضر هزد [غێخ ‪-‬رحمه هللا‪ -‬ئەَ حیشةە‬
‫ةە منىونە دەهێنێذەوە‪ ،‬ئهگینا ةێگىمان مەةەضر ًە هەمىو حیشةەهانە]‪ ،‬ئەَ مشگەودە دروضذوزاوە ًەضەر‬
‫ةنچینەی "ض"‪ ،‬دەمەوێر ورد ةیر ًە دێگەیػنت‪ ،‬وادە نەن مطىڵامنێى دروضذی ةواخ و ئەوانیؼ‬
‫پػذیىانی ةوەن؛ نەخێز‪ ،‬هەضێى پێناضەهەی ًەَ حیشةە پیطە ةێر و ئینجا دروضذوزدنی مشگەودێى‬
‫ةگزێذە ئەضذۆ‪ ،‬ئەَ مشگەودەی دروضذی دەهاخ ةەدڵنیاییەوە دروضذی دەهاخ ةۆ ئەو مەةەضذانەی ةاضم‬
‫هزد‪ً ،‬ە ڕێگەیەوە دژایەدی جیهاد و مىجاهیذان دەهەن‪ ،‬نەن دەنها ًە عێڕاق ةەڵوى ًە ضەرداضەری‬
‫سەوی‪ً ،‬ە ڕێگەی ئەَ مشگەودەوە ةانگەواس دەهەن ةۆ هىفز؛ ةۆ دیمىهزاضی‪ ،‬ةۆ دەضذىر‪ ،‬ةۆ پەرًەمان‪ ،‬ةۆ‬
‫داغىخ‪ ،‬ةۆ چىونە ناو ضىپا و پۆًیظ و ةۆ ضەحىە هەوایە ةانگەواسی دیادا دەهزێر ةۆ هىفز‪ ،‬ئەَ‬
‫مشگەودە دروضذوزا و هەر ًە ڕۆژی یەهەمییەوە ًەضەر ةنچینەی "ض" و ًەضەر ةنچینەی هىفز‪ ،‬وە‬

‫‪8‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ًەضەر ةنچینەی (ﱉ ﱊﱋﱌ ﱍﱎﱏ)‪ ،‬جا منىونەی ئەَ مشگەودە هە پیاوێوی ضەر ةە‬
‫حیشةی عێڕاكی دروضذی هزدووە ئەوا ئەَ مشگەودە دروضذوزاوە ةۆ ئەَ مەةەضذانە‪ ،‬ةۆیە مشگەودێوە‬
‫ًەضەر ةنچینەی "ض" دروضر هزاوە هەر ًە ڕۆژی یەهەمییەوە‪ً ،‬ەةەرئەوە دروضر نیە ةۆ هیچ‬
‫مطىڵامنێى نىێژ ةواخ ًە منىونەی ئەَ مشگەودانە ًە نىێژی هەینی و ًە نىێژە ةەهۆمەڵەهان‪ ،‬وە منىونەی‬
‫ئەَ جۆرە مشگەودانە ئەگەر ئەوانەی دەضەڵدذارن [دهضهڵدذاری مطىڵامن] دڵنیاةىون ًەوەی هە ئەمە‬
‫مشگەودێوە هەضێوی ضەر ةە حیشةی عێڕاكی دروضذی هزدووە ئەوا واجتە ًەضەریان هار ةوەن ةۆ‬
‫دێوذانی ئەَ مشگەودە‪ ،‬چىنوە مشگەوخ ئەگەر دروضذوزا ًەضەر ةنچینەی "ض" ًە ضەرەداوە ئەوا‬
‫پێغەمتەر ^فەرمانی هزدووە ةە ڕووخانذنی و ضىدانذنی‪ ،‬جا ئەوانە؛ پیاوێوی ضەر ةە حیشةەهە‬
‫مشگەودێوی دروضر هزد ةۆ ةانگەواسهزدن ةۆ ةیزوةاوەڕەهەیان و ڕێتاسەهەیان ًە ڕێگەی ئەَ مشگەودەی‬
‫دروضذی هزدووە‪ ،‬هەوایە ئەَ مشگەودە دروضر نەهزاوە ًەضەر ةنچینەی دەكىا ةەڵوى دروضذوزاوە‬
‫ًەضەر ةنچینەی "ض" ةەوەی ئەوان ةانگەواس دەهەن ةۆ ڕێتاسەهەیان ًە ڕێگەی ئەَ مشگەودەوە هە‬
‫ئەمەغیان هزدووە‪ ،‬ةۆیە ئەَ مشگەودە ًە یەهەَ ڕۆژییەوە ًەضەر ةنچینەی "ض" دروضذوزاوە و دروضر‬
‫نەهزاوە ًەضەر ةنچینەی دەكىا‪ً ،‬ەوانەیە ةڵێیر چۆن حىهم ًەضەر خەڵى دەدەیر ةەَ غێىەیە؟ ًە‬
‫ڕێگەی ئەوەی ةۆمان ةەدەردەهەوێر و دەیتینین ًەَ مشگەودانە‪ ،‬وە دۆ دەسانیر هە ةیزوةاوەڕی ئەهٌی‬
‫ضىننە و جەماعە ئەوەیە هە ئێمە هەڵطىهەوخ دەهەین ًەگەڵ ڕواڵەخ و هللا ع ئاگادار و سانایە ةە‬
‫نهێنییەهان‪ ،‬جا پیاوێوی حیشةی‪ً-‬ە حیشةی عێڕاكی‪ -‬ئەگەر مشگەودێى دروضر ةواخ ڕواڵهدهههی‬
‫ةەدڵنیاییەوە هە هەڵە كتىڵ ناهاخ ئەوەیە ةەهۆی ئەَ مشگەودەوە ةانگەواس دەهاخ ةۆ "ضار" و ةانگەواس‬
‫دەهاخ ةۆ هىفزهزدن ةە هللا عش وجٍ و هەروەها دەةێذە ةارەگایەن ةۆ چاوەڕێوزدنی ئەوانەی دژایەدی‬
‫هللا و پێغەمتەرەهەیان دەهزد ًە پێػذا‪ ،‬ئینجا ئەگەر ئەَ ضیفەدانە هادە دی ًە هادی دروضذوزدنی‬
‫مشگەودەهە ئەوا ئەَ مشگەودە دروضذوزاوە ةۆ ئەَ مەةەضذانە و دروضر نەهزاوە ًەةەر دەكىای هللا عش‬
‫وجٍ‪ ،‬ڕوونە إن غاء هللا ؟ (ئامادهةىوان‪ :‬ڕوون و ڕۆغنه) ‪ ،‬ةاغە‬

‫‪9‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫من ةە ڕوون و ئاغوزایی ودم هە هەر مشگەودێى هەضێى دروضذی ةواخ هە دەیناضم ةەوەی ضەر ةەَ‬
‫حیشةەیە پاغان دەضذی هزد ةە ةانگەواسهزدن ةۆ ئەَ هىفزیانە ًە ڕێگەی ئەَ مشگەودەوە و جا دیایذا ةە‬
‫یەهرتیؼ دەگەیػنت‪ ،‬ةەضە هە دەنها یەن ضیفەخ هەةێر و ئێطذا دێینە ضەری‪ ،‬ئینجا ئەگەر حاڵی ئەَ‬
‫مشگەودەَ سانی ًە یەهەَ رۆژی دروضذوزدنیذا؛ هە ئەَ پیاوە دروضذی هزدووە هاوهاخ دڵنیاَ ًەوەی‬
‫ةانگەواس دەهاخ ةۆ ڕێتاسەهەی ًە ڕێگەی ئەَ مشگەودە‪ ،‬چۆن ئەَ غذە دەضەملێنی؟ چىنوە ئەو‬
‫مشگەودانەی هە مطىڵامنان دروضذی دەهەن ئەوان ًە ڕێگەیانەوە ةانگەواس دەهەن ةۆ هىفز ئەی چی‬
‫ةگاخ ةە مشگەودێى هە خۆیان دروضذی دەهەن! ةەدڵنیاییەوە دەیوەن ةە جێگەیەن ةۆ ةانگەواسهزدن ةۆ‬
‫هىفزهزدن ةە هللا عش وجٍ دا ئەَ ساراوانەی ةاضم هزد‪ ،‬ئەَ حەكە دەڵێم ًە پێناو هللا عش وجٍ و ئەمەیە‬
‫هە دەیشانم دەرةارەی حاڵی ئەَ هەضانە‪( ،‬ئامادهةىوێى پزضیار دەهاخ‪ :‬ئەی ئەگەر دوورخزانەوە ًە‬
‫مشگەودەهە) نەخێز‪ ،‬ئەگەر مشگەودەهە ًەضەر ئهَ ةنچینەیە دروضذوزا هە یەهێى ًە حیشةی عێڕاكی ئەَ‬
‫مشگەودەی دروضذوزد و دوای ئەوەع ةانگەواسی هزد ةۆ هىفز ًەَ مشگەودەدا؛ ئەمە مشگەودێوە‬
‫ةنیادرناوە ًەضەر "ض" وە ئەَ مشگەودەی ةنیاخ دەنزێر ًەضەر "ض" ئەوا دەڕووخێرنێر‪ ،‬وە ئەمە‬
‫جیاواسە ًە مشگەودێى هە هەضێى ًە ئەهٌی ضىننە دروضذی دەهاخ پاغان ئەوانە دادەنزێن ًە‬
‫مشگەودەهە‪ ،‬ئەَ جۆرەیان ناومان ًێنا چی؟ مشگەودێوە دروضذوزاوە ًەضەر دەكىا ةەڵَ ضیفەدی "ض"ی‬
‫ةەضەردا هادىوە‪ ،‬چی داواهزاوە ًە ئێمە؟ دەریان ةوەین و لیان ةتەین ًەَ مشگەودە و ةینای‬
‫مشگەودەهەع ةپارێشین‪ ،‬ةەڵَ ئەَ مشگەودەیان جیاواسە؛ یەهێى ًە حیشةی عێڕاكی ئەَ مشگەودەی‬
‫دروضر هزدووە‪ ،‬ةەدڵنیاییەوە دروضذی نەهزدووە ةۆ ئەوەی ةڵێر‪ :‬ئەی خەڵوینە جیهاد ةوەن ًە پێناو‬
‫هللا‪ ،‬پػذگیزی ةوەن ًەَ ئیڕهاةیانە! ةەدڵنیاییەوە ناڵێر ئیطالَ دینی غىرایە ةەڵوى دەڵێر ئیطالَ دینی‬
‫دیمىهزاضییە‪ ،‬ةەدڵنیاییەوە ناڵێر "إن اًحوم إل هلل" ةەڵوى دەڵێر حىهم هەر ةۆ گەًە‪ ،‬ةەدڵنیاییەوە‬
‫ناڵێر ةڕۆن ةەرەو ضەنگەرەهان و جیهاد ةوەن ًە پێناو هللا ةەڵوى دەڵێر ةڕۆن و ةچن ةۆ ناو ضىپا و‬
‫پۆًیظ و جەنگی ئەوانە ‪-‬مىجاهیذان‪ -‬ةوەن‪ ،‬هەمىو ئەَ ساراوە و كطانە دەودزێر دیایذا‪ ،‬ئەَ جۆرە‬
‫مشگەودە حىهمی پێغەمتەر ^ًەةارەیەوە هادێى ةۆمان چەضپا دروضذوزاوە ًەضەر "ض" ئەوا‬
‫حىهمەهەی ڕووخانذنە‪ ،‬ناودزێر ئێمە ضىود وەردەگزین ًە ةیناهەی‪ ،‬دەیوەین ةە هۆگایەن و دەیوەین‬

‫‪10‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ةە‪ ..‬نەخێز‪ ،‬پێغەمتەر ^هەمىو ئەَ غذانەی دەسانی‪ ،‬دەیذىانی ئەَ ةینایە ةگۆڕێر و ةڵێر ةا هەضانێى‬
‫دیایذا مبێننەوە یان ئەَ غذانەی ًەناو داةنێن و ةۆ چاهە ةەهاریتێنن و غذێوی ًەَ غێىەیە ةوەن‪ ،‬ةەڵَ ةە‬
‫هیچ ضىودێى ڕاسی نەةىو هە دەهزا ضىودی ًێتتینێر ًەَ ةینایە ةەڵوى فەرمانی هزد ةە ڕووخانذنی‪،‬‬
‫ئیاممی كىڕدىةی ‪-‬رحمه هللا‪ -‬دەڵێر‪" :‬پێغەمتەر ^ةەَ ڕێگایەدا نەدەڕۆیػر هە مشگەودەهەی ًێتىو‬
‫دوای ئەو هادە" دەنانەخ ةە ڕێگایەهەغذا نەدەڕۆیػر‪ ،‬جا ئەمانە ةاةەدانێوی جیاهەرەوەیە ًە‬
‫دینەهەمان ئەگەر نەوەضذین ًە لی ضنىوری هللا دعاًی ئەوا ةاةەدەهان هەر ةە غێىاوی دەمێننەوە و‬
‫ئەوانەع ةەردەواَ دەةن ًە هادنە ناو مشگەودەهامنان و ئینجا مطىڵامنان ةانگ دەهەن ةۆ هىفز و‬
‫هەڵگەڕانەوە ‪-‬پەنا ةە هللا‪ ،-‬هێ ًەوان ڕسگاری ةىوە؟! هەر یەهێویان چىوە و ودىیەدی "ةەڵێ ةۆ‬
‫دەضذىر"‪ ،‬هێ ًە مطىڵامنان ڕسگاری ةىوە ًێیان؟! ئەوا هەر چىوە و دەنگی داوە ةە پاڵێىراوێى ةۆ‬
‫هەڵگەڕانەوە و ةۆ هىفز ‪-‬پەنا ةە هللا‪ ،-‬هێ مطىڵامنانی ڕاهێػا ةۆ ئەَ غىێنە؟ هەر ئەوانە ةىون‪ ،‬ةاغە‬
‫(ئامادەةىوێى پزضیار دەهاخ‪ :‬غێخ هللا ًێر ڕاسی ةێر‪ ،‬ئەگەر وامان دانا هەنیطەیەن هەةێر و ةزایان‬
‫دیایذا داةنیػن‪ ،‬وەن ئەوەی ةیوەینە ةارەگایەن‪ ،‬وە جارێى نىێژی نیىەڕۆمان دیادا هزد‪ ،‬دروضذە)‪،‬‬
‫دروضذە نىێژهزدن ًە هەنیطە ًە هادێوذا هەنیطە ةێر ئەگەر وێنە و پەیوەری دیادا نەةێر‪ ،‬وە عتذ هللا‬
‫ةن عتاص هەروەن ًێی دەگێڕدرێذەوە هە ئەو نىێژی هزدووە ًە هەنیطە‪ ،‬جا حىهمەهانی ئیطالَ ةینایەن‬
‫ةە ةینایەهی دز كیاص ناهاخ‪ ،‬هەنیطە هەنذێى حىهمی خۆی هەیە و مشگەودەهانی "ضار"ـیؼ حىهمی‬
‫خۆیان هەیە‪ ،‬ئێطذا ئەَ هەنیطانەی هەن ًە خاهی ئیطالَ ضەیزیان دەهزێر؛ ئایا غارەهە مطىڵامنان‬
‫دروضذیان هزدووە؟ ةیزدانە هادێى ةاضی مەرجەهانی ئیاممی عىمەر ـامن هزد‪ ،‬ئەگەر غارەهە ةنیادرناةىو‬
‫ًە لیەن مطىڵامنانەوە ئەوا هیچ هەضێى ةۆی نیە هەنیطە دروضر ةواخ‪ ،‬ةەڵَ ئەگەر غارەهە‬
‫ةنیادرناةىو پاغان ئێمە چىوینە ناویەوە و جا هەنیطەیان هەةىو ئەوا دەمێننەوە ًەضەر هەنیطەهانیان‬
‫ةەپێی مەرجەهانی ئیاممی عىمەر هە پێػرت ةاضامن هزد‪ ،‬ةاغە‬
‫ئێطذا دێینە ضەر ةاةەدێوی پەیىەضر ةە (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ )‪ ،‬ئایا ةىونی جاضىضەهان ًە‬
‫مشگەودذا وا ًە مشگەودەهە دەهاخ ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار"ی هەةێر (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ‬

‫‪11‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ﱍ ﱎ ﱏ) ؟ نەخێز‪ ،‬ةىونی جاضىضەهان مشگەودەهە ناگۆڕێر ةۆ مشگەودێوی "ضار"‪ ،‬ةۆچی؟‬
‫جیاواسییەهە ئاغوزایە ًە ئایەدەهەدا‪ ،‬ئایەدەهە چی دەفەرمىێر؟ (ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ‬

‫ﱏ) ةەڵَ ئەوانە چاودێزی هێ دەهەن؟ چاودێزی ئەَ هەضە دەهەن هە ةاوەڕی هێناوە ةە هللا و ةه‬
‫پێغەمتەرەهەی‪ ،‬هەوایە جیاواسییەهە ًەگەڵ جاضىص ئەوەیە هە جاضىص چاودێزی و ةەدواداچىون‬
‫دەهاخ ةۆ ئیامنذاران‪ ،‬چاودێزیان دەهاخ و ةەدوای هەواڵیانذا دەچێر ةەڵَ ئەو مشگەودەی‬
‫دروضذوزاوە ًەضەر ةنچینەی "ض" ئەوانە ةەدواداچىون و چاوەڕوانی ئەَ هەضانە دەهەن هە پێػرت‬
‫دژایەدی هللا و پێغەمتەرەهەیان دەهزد‪ ،‬ةۆیە ةىونی جاضىص مشگەودەهە ناگۆڕێر ةۆ مشگەودێوی "ضار"‬
‫چىنوە ئەوانە جیاواسن ًە جاضىضەهان‪ ،‬غذێویان دیایە ًە جاضىضیوزدن و هەروەها سیادەیەهیان دیایە‬
‫ًەضەر جاضىضییەهە‬
‫دێینە ضەر ةاةەدێوی دزی پەیىەضر ةەَ دەوەرە؛ ئایا مەرجە ئەَ چىار ضیفەدە ةێذە دی ةۆ ئەوەی حىهم‬
‫ةذەین ًەضەر مشگەودەهە ةەوەی مشگەودێوی "ضار"ـە‪ ،‬یان ئەگەر ضیفەدێى ًەَ ضیفەدانە هادە دی‬
‫دەڵێین مشگەودێوی "ضار"ـە و هەرگیش نىێژی دیادا مەهە؟ ةەضە هە یەن ضیفەخ ةێذە دی‪ ،‬ةەڵگەی‬
‫ئەمەع ئەوەی ئیاممی كىڕدىةی ‪-‬رحمه هللا‪ً -‬ە دەفطیزەهەیذا ودىیەدی هە ئەویؼ ًە سانایانی‬
‫ماًیوییەهان دەیگىاسێذەوە‪ ،‬دەڵێر‪" :‬ئەگەر مشگەودێى دروضذوزا ًە پاڵ مشگەودێوی دز ًە گەڕەهێوذا‪،‬‬
‫وە مشگەودی گەڕەهەهە ةەغی خەڵوی گەڕەهەهەی دەهزد ئەوا واجتە ًەضەریان ئەَ مشگەودە ‪-‬نىێیە‪-‬‬
‫ةڕوخێنن" هەوایە ئەَ ضیفەدەی هادە دی ًەَ مشگەودە چی ةىو؟ ةە دەنها (ﱆ ﱇ ﱈ)‪ ،‬وادە‬
‫ةانگەواس نەهزاوە ًەَ مشگەودەدا ةۆ "ضار" و ةۆ هىفز و ةۆ (ﱉﱊﱋﱌﱍ) ةەڵوى داهە‬
‫ضیفەخ هە هادىەدە دی ًەَ مشگەودە ئەوەیە (ﱆﱇ ﱈ)‪ ،‬ةۆیە ةەضە یەن ضیفەخ ةێذە دی ًە‬
‫مشگەودەهە ةۆ ئەوەی دوور ةوەویذەوە ًە نىێژهزدن ًەَ مشگەودەدا‪ ،‬پیاوێى ةانگەواس دەهاخ ةۆ‬
‫هىفزهزدن ةە هللا عش وجٍ ‪-‬ضۆفییە‪ ،-‬چۆن دەچیذە منىونەی ئەَ مشگەودانە و نىێژ دەهەیر؟! پیاوێى‬
‫ةانگەواس دەهاخ ةۆ دیمىهزاضی‪ ،‬چۆن نىێژ دەهەیر ًەَ مشگەودە؟! هەواةىو ةەضە یەن ضیفەخ ةێذە دی‬
‫ًە هەر مشگەودێى ًە مشگەودەهان داوەهى واجث ةتێر ًەضەر مطىڵامنان خۆیان ةپارێشن ًە نىێژهزدن ًەَ‬

‫‪12‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫مشگەودانە ًە نىێژی هەینی و نىێژە ةەهۆمەڵەهان‪ ،‬ةەڵَ ضەةارەخ ةە ةیناهە هەداوەهى دروضر هزاةێر‬
‫ًەضەر ةنچینەی دەكىا ئەوا ةۆ هیچ هەضێى دروضر نیە سیان ةگەیەنێر ةە ةینای ئەَ مشگەودانە‪،‬‬
‫فەرمىودەیەهی پێغەمتەر ^هەیە هە دەهزێر ةهێرنێذەوە ةۆ دڵنیایی و ئاضىودەةىون ًەوەی ومتان‪،‬‬
‫فەرمىودەیەن هەیە ئیاممی ةىخاری ‪-‬رحمه هللا‪ -‬گێڕاویەدییەوە‪ً ،‬ە عتذ هللا ةن عمزو ةن اًعاؽ ‪-‬ڕەسای‬
‫هللا ًە خۆی و ةاوهی ةێر‪ -‬دەڵێر‪ :‬رضىي هللا ^فەرمىوی‪" :‬چىار ضیفەخ هەیە هە ًە هەر هەضذا‬
‫هەةێر ئەوا مىنافیلێوی دەواوە‪ ،‬وە هەر هەضێى ضیفەدێى ًەَ ضیفەدانەی دیادا ةێر ئەوا ضیفەدێى ًە‬
‫نیفاكی دێذایە هەدا واسدێنێر؛ هادێى كطە ةواخ درۆ دەهاخ‪ ،‬و هادێى ةەڵێن ةذاخ جێتەجێی ناهاخ‪ ،‬و‬
‫هادێى غذێوی پێتطپێزدرێر خیانەدی ًێذەهاخ‪ ،‬و هادێى دىوغی هێػمەهێػم و مٌمالنێ ةىو ئەوا‬
‫گىفذار و ڕەفذاری ناةەجێی ًێذهردهچێر"‪ ،‬جا هەر هەضێى ضیفەدێى ًەَ ضیفەدانەی دیاداةىو ئەوا‬
‫ضیفەدێى ًە نیفاكی دیایە هەوایە پێی ناڵێین مىنافیلی دەواو ةەڵوى پێی دەڵێین ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی‬
‫نیفاكی دیایە‪ ،‬جا ئەَ چىار ضیفەدە ئەگەر هۆةتێذەوە ًە مشگەودێى ئەوە مشگەودێوی "ضار"ی دەواوە‬
‫ةەڵَ ئەگەر ضیفەدێى ًەَ ضیفەدانەی دیاداةىو ئەوا دەڵێین مشگەودێوە ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی‬
‫"ضار"ی دیایە‪ ،‬هەوایە هەرگیش نىێژی دیادا مەهە‪ً ،‬ەوانەیە پزضیارێى ةێذەپێؼ و اًحمذ هلل ئێمە ًە‬
‫(دار اإلضالَ)ین و ئێطذا نىێژ دەهەین ًە هەر مشگەودێى ةێر ةەةێ ئەوەی هیچ ڕەچاوێى ةوەین ةۆ ئەَ‬
‫ةاةەدە‪ ،‬ةانگی دا ئیرت هەر مشگەودێى نشیى ةىو دەچیذە ئەوێ‪ ،‬ئەمەع ًە فەسڵی هللا دعاًی ـیە‬
‫ًەضەرمان‪ ،‬ةەڵَ هێػەهە ًە وڵدانی مطىڵامنانە ًە دەرەوەی خاهی ئیطالَ‪ ،‬ئەوان ئەگەر ةۆیان چەضپا‬
‫هە فڵن مشگەوخ ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "اًضار"ی دیایە‪ ،‬ئایا دروضذە ةۆیان نىێژ نەهەن ًەَ‬
‫مشگەودە ًە نىێژی هەینی و نىێژە ةەهۆمەڵەهان؟ ةەڵێ دروضذە ةۆیان‪ ،‬وە ًەضەریان پێىیطذە ةچن ةۆ ئەو‬
‫مشگەودەی هە ئەَ ضیفەدانە یان ضیفەدێى ًەَ ضیفەدانەی دیا نیە‪ ،‬ةەڵگە چییە؟ دۆ دەسانیر هە پێغەمتەر‬
‫^هادێى ةنیانەرانی مشگەودی "ضار" ‪-‬مىنافیلەهان‪ -‬هادنە لی‪ ،‬ودیان‪ :‬ئەی رضىي هللا مشگەودێوامن‬
‫دروضر هزدووە و دەمانەوێر نىێژی دیادا ةوەیر‪ ،‬فەرمىوی‪" :‬پێػنىێژیذان ةۆ دەهەَ هادێى گەڕامەوە‬
‫إن غاء هللا" هەوایە ئەو ویطذی نىێژ ةواخ‪ ،‬هللا عش وجٍ چی فەرمىو؟ فەرمىوی‪( :‬ﱜ ﱝ ﱞ ﱟ) جا‬

‫‪13‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫فەرمانی هللا ًەضەرووی ئەوە ةىو هە پێغەمتەر ^ ویطذی‪ ،‬ئەو ویطذی نىێژی دیادا ةواخ ةەڵَ هللا‬
‫عش وجٍ فەرمىوی‪( :‬ﱜ ﱝ ﱞ ﱟ) ئەمە ةەڵگەی یەهەَ‪ ،‬ةەڵگەی دووەَ‪ :‬ئەوەی ةە دۆی فەرمىو ًە‬
‫كىرئانذاﭐﱡﱄ ﱅ ﱆ ﱇ ﱈ ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ ﱏﱐ ﱠ‬

‫(‪)1‬‬

‫ئەو خىایەی فەرمانی پێوزدین‬

‫ةەمە ًەَ پەڕدىهە پیزۆسە هەر ئەو فەرمانی پێوزدووین ًە هەمان پەڕدىهذا و دەفەرمىێر (ي ﱜ ﱝ ﱞ‬

‫ﱟ)‪ ،‬ئینجا چۆن (ﱄ ﱅ ﱆ ﱇ ﱈ ﱉ ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ ﱎ ﱏﱐ) دەگىنجێنی ًەگەڵ‬
‫فەرمىودەی هللا عش وجٍ (ﱜ ﱝ ﱞ ﱟ) ؟ ئەمە دایتەدوزدنێوە ةۆ ئەَ گػذیەدییە‪ ،‬پێىیطذە ًەضەرخ ةە‬
‫خێزایی ةچیر ةۆ مشگەوخ و نىێژی هەینی و نىێژە ةەهۆمەڵەهان ةوەیر ًە مشگەودذا ةەڵَ ةەو‬
‫مەرجەی ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار" ًە مشگەودەهەدا نەةێر‪ ،‬ةۆیە ئەَ ئایەدە ةە دایتەدوار‬
‫دادەنزێر ةۆ گػذییەدی ئەو مشگەودانە جا هەروەن هللا عش وجٍ پێر دەفەرمىێر (ﱊ ﱋ ﱌ ﱍ)‬
‫ئەوا ًە هەمان پەڕدىهذا پێر دەفەرمىێر (ﱜ ﱝ ﱞ ﱟ) هەواةىو ةە چاڵهی ڕۆیػنت دەةێر ةۆ ئەو‬
‫مشگەودانە ةێر هە ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار"ی دیا نەةێر‬
‫ئەگەر ئەمەخ سانی‪ ،‬ةاةەدێى هەیە ةاضی دەهەَ وەن ئەضذۆ پاهیێى؛ ڕێگە نادەَ ةە هیچ مطىڵامنێى هە‬
‫گىێی ًەَ ودارەَ ةىوە ةڵێر‪ :‬وهللا مشگەودەهان هەمىویان "ضار"ن و هیچ مشگەودێوی جیا ًەمە غى‬
‫ناةەین‪ ،‬مۆڵەخ نادەَ ةە هیچ هەضێى ئەَ كطەیە ةواخ‪ ،‬پاهانەی ئەضذۆَ دەهەَ ًە ةەرامتەر هللا عش‬
‫وجٍ ًەَ كطەیە‪ ،‬ةۆچی؟ چىنوە دۆ ئەگەر حىهمەهانی مشگەودر سانی ئەوا دروضر نیە ةۆخ ًە ڕووی‬
‫غەرعییەوە ئەَ حىهمە داةەسێنیر دەنها ًەضەر ئەو مشگەودە نەةێر هە خۆخ ئاگاداری ةە حاڵی‪ ،‬ئینجا‬
‫ئەگەر دۆ ًە گەڕەهێى ةىوی و سانیر ئەو مشگەودەی ًە گەڕەهەهەدە ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار"ی‬
‫دیادایە ئەوا ًەضەردە پاةەنذ ةیر ةە فەرمانی هللا عش وجٍ‪ ،‬ةەڵَ ئەو مشگەودەی ًە گەڕەهەهەی دەنیػر‬
‫گەڕەهی دۆیە و دۆع هیچ غذێى ًە حاڵی ئەَ مشگەودە ناسانی‪ً ،‬ەَ حاڵەدەدا مشگەودەهە ةە (مطذىر‬
‫اًحاي) دادەنزێر ةۆ دۆ‪ ،‬دروضذە ةۆخ نىێژی دیادا ةوەیر ًە نىێژی هەینی و نىێژە ةەهۆمەڵەهان‬
‫(‪ )1‬اًجمعح‪.9 :‬‬

‫‪14‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫هەداوەهى حەكیلەدی ئەَ مشگەودە ةۆخ دەرنەهەودتێر‪ ،‬ةەڵَ ئەگەر چىویذە مشگەودێى ًەَ مشگەودانە‬
‫پاغان ةۆخ دەرهەوخ هە ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار"ی دیایە ئەوا ًەضەرخ پێىیطذە دوور‬
‫ةوەویذەوە ًەَ مشگەودە‪ ،‬وە دەهزێر ةڵێیر‪ :‬ئەگەر سانیاری دەواوَ هەةێر ةە حىهمەهانی مشگەودەهانی‬
‫"ضار" ئەوا ةڵێیر فڵن مشگەوخ ًە فڵن ناوچەدا ضیفەدێى ًە ضیفەدەهانی "ضار"ی دیایە‪ ،‬وە‬
‫دروضر نیە ةۆخ ئەَ حىهامنە گػذگیز ةوەیر ًەضەر مشگەودەهانی مطىڵامنان‪ ،‬ئەمە دروضر نیە ةەڵوى‬
‫حىهمەهان دادەةەسێنیذە ضەر ئەو مشگەودەی هە دۆ ئاگاداری ةە حاڵی‪ ،‬هەروەن چۆن دروضر نیە ةۆخ‬
‫ةڵێیر‪ :‬ةنچینە ًە خەڵى هىفزە ةە هەمان غێىە دروضر نیە ةۆخ هە ةڵێیر‪ :‬مشگەودەهان هەمىویان‬
‫"ضار"ن ةۆیە حىهمەهان دادەةەسێرنێن ةەگىێزەی ئەوەی دەسانیر ًە حاڵی مشگەودەهان‪ ،‬ڕوونە إن غاء‬
‫هللا ؟ إن غاء هللا‬
‫دێینە ضەر ةاةەدی هۆدایی داهى دەواوةین ًەَ دەوەر و ةاضە؛ ئەو مشگەودانەی ضەداَ دروضذی هزدن‪ ،‬ئەَ‬
‫داغىدەی ماوەیەن حىهمی عێڕاكی هزد‪ ،‬ئەَ مشگەودانە ةەدڵنیاییەوە دروضر نەهزاون ًەضەر ةنچینەی‬
‫دەكىا‪ ،‬دوو مطىڵامن جیاواسییان نیە ًەضەر ئەَ غذە‪ ،‬چۆن دەیطەملێنیر؟ ناهزێر دروضذوزدنی‬
‫مشگەودێى ًە پێناو هللا عش وجٍ هۆةتێذەوە ًەگەڵ دژایەدیوزدنی هللا دعاًی ًە دڵی یەن هەضذا‪..‬‬
‫ناهزێر‪ ،‬وە دۆ دەسانیر چەنذە دژایەدی مطىڵامنانی دەهزد ‪-‬پاةەنذەهان ًە مطىڵامنان‪ -‬ةەڵَ ئەوەی ةەةێ‬
‫دەرخطذنی هیچ دوژمنایەدی و ڕكٌێتىونەوەیەن دەنها هادىوچۆی مشگەودی دەهزد و ًە مشگەوخ ةۆ‬
‫ماڵەوە و ةۆ دوهانەهەی ئەمەیان هیچ ناخۆغیەهی نەدەةینی و هیچ غذێوی ًێنەدەةینین ةەڵَ وەرە لی‬
‫ئەو هەضانەی هەنذێى پاةەنذةىونیان هەةىو ةۆ ئەوەی ةشانیر هە چییان پێذەهزد‪ ،‬وە هەنذێى هەص‬
‫هەةىون ةانگهێػر دەهزان ًە لیەن ةارەگاهانەوە و كەدەغە دەهزان ًە ةانگذان! دەیىخ‪ :‬دۆ ناةێر‬
‫ةانگ ةذەی ًە مشگەوخ‪ ،‬ئەویؼ دەیىخ‪ :‬ئای ًەمە! ئەَ ةانگذانەی من ودم جیاواس ةىو ًە ةانگذانی‬
‫ئەوانی دز؟ دەیىخ‪ :‬نەخێز ةەڵَ دۆ ةانگ مەدە‪ ،‬جا ئەوانە هٌوەهانیان ةىون ئاوایان دەهزد چىنوە ئەمە‬
‫ڕێتاسی ئەَ حیشةە نەضڕانییە ةىو ‪-‬پەنا ةە هللا‪ -‬هە ضەرهزدەهەیان "میػیٍ عەفٌەق" ةىو‪ ،‬ئینجا ئەَ‬
‫هاةزایە ‪-‬ضەداَ‪ -‬هادێى دێر دژایەدی هللا و پێغەمتەرەهەی دەهاخ ًە لیەهەوە پاغان ًە لیەهی دزەوە‬

‫‪15‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫مشگەوخ دروضر دەهاخ ةەدڵنیاییەوە ئەَ مشگەودانەی دروضر نەهزد ةۆ نشیوتىونەوە ًە هللا عش وجٍ‬
‫هەرچەنذە ةانگەغەی ئەمەع ةواخ‪ ،‬وە ئەَ چینەع ًە مشگەودەهان پێی ناودزێر مشگەودانێون‬
‫دروضذوزاون ًەضەر ةنچینەی دەكىا و ًەضەر ةنچینەی "ض" ةەڵوى پێی دەودزێر چینی ضێیەَ هە ئەو‬
‫مشگەودانەن دروضذوزاون ًەضەر ڕیایی و ڕوپامایی‪ً ،‬ەوانەیە ةڵێیر‪ :‬ڕیاهزدن ًە هارەهانی دڵە‪ ،‬چۆن‬
‫حىهم دەدەیر ًەضەر هزدەوەهانی هەضانی دز ةەوەی ئەمە ًە ڕیاییە؟ نەخێز‪ ،‬ةەڕاضذی ًە جەضذەدا‬
‫پارچە گۆغذێى هەیە ئەگەر ةاع و چان ةىو ئەوا هەمىو جەضذەهە ةاع دەةێر‪ ،‬وە ئەگەر خزاپ ةىو‬
‫ئەوا هەمىو جەضذەهە خزاپ دەةێر ﱡﭐ ﱟ ﱠ ﱡ ﱢ ﱣ ﱤ ﱥ ﱦ ﱧ ﱨ ﱩ ﱪ‬
‫ﱺﱼ ﱽﱾ‬
‫ﱻ‬
‫ﱫﱬﱭﱮﱯﱰﱱﱲﱳ ﱴﱵﱶﱷﱸﱹ‬
‫ﱿﲀﱠ‬

‫(‪)1‬‬

‫هەوایە هەنذێى ًە خەڵوی هەن كطەیەن دەهەن ةەڵَ هادێى دەةینیر هزدەوەهانیان‬

‫دژی كطەهانیانە‪ ،‬ةەدڵنیاییەوە دەڵێیر‪ :‬ئەوەی دەیانىخ درۆ و ڕیایی ةىو‪ ،‬ئەمە یەهەَ غر‪ ،‬دووەَ غر‪:‬‬
‫ئەَ داغىدە غەیذای ئەوە ةتىو هە ناوی ةە نەمزی مبێنێذەوە ًە عێڕاق چىنوە مێژووی خىێنذةىوەوە ةە‬
‫هەڵگەڕاوەیی‪" ،‬نتىخذ نرص"ی ةەرچاو هەودتىو‪ ،‬وە "حامىڕاةی" و فڵن و فڵنی ةەرچاو هەودتىو ًە‬
‫پێؼ ضاڵی میالدی هە هەنذێى غىێنەواریان جێهێػذتىو ًە وڵدذا ةۆیە ئەویؼ دەیىیطر غىێنەوار و‬
‫جێذەضذێى جێتهێڵێر ًە وڵدذا‪ ،‬ئینجا ًە ضەرەدای دەضەڵدەهەی ةە غىێنەوارەهان دەضذی پێوزد‪ ،‬چىو‬
‫ةۆ لی غىێنەواری ةاةٍ و دەضذی هزد ةە هەڵوەنذن و دروضذوزدن پاغان ًە نێىان هەردوو پارچە‬
‫خػذێوذا هە خػذێى ةىو پانذایەهی ًەضەرةىو‪ ،‬وە خەڵوی ئەَ ناوچانە پێیان ودم هادێى ضەردانی‬
‫غىێنەوارەهانی هزد دوای هۆدایی هادنی ودی‪ :‬ئایا ئەَ خػذهیهدان داناوە ًە ةناغەهەی؟ ودیان‪ :‬نەخێز‪،‬‬
‫ودی‪ :‬ضەر ًەنىێ هەڵیذەهەننەوە و ئەَ خػذهیهع ًە ةناغەهەی دادەنێن‪ ،‬پاغان دوای ئەمە ناچار ةىو‬
‫هەمێى ڕوو ةوادە ئیطالَ؛ ئیطالمی ضۆفیگەری هە ئەَ خەڵەفاوە ضەرهزدایەدی دەهزد‪ ،‬جا ئەَ ڕووهزدنە‬
‫ناچاری هزد ةە دروضذوزدنی مشگەودەهان دەضر پێتواخ ةۆیە هۆمەڵێى مشگەودی ًە غىێنی جیاواس‬
‫دروضر هزد‪ ،‬جا ئەَ مشگەودانە مەةەضر ًێیان ةەدەضذهێنانی ڕەسامەنذی هللا عش وجٍ نەةىو چىنوە‬
‫(‪ )1‬اًتلزج‪.205 - 204 :‬‬

‫‪16‬‬

‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬
‫شيخ‌ابى‌عيل‌االنباري‌‬

‫ه‌هللا‬
‫تقبله‌هللا‬
‫تقبل‬

‫وتهكانی‌"رضار" ‌‬
‫مزگه ‌‬
‫‌‬
‫كهری‌‪‌:‬‬
‫و ‌‬
‫وا ‌‬
‫ته ‌‬
‫‌‬

‫ئەگەر ڕەسامەنذی هللا ی ‪-‬عش وجٍ‪ -‬مەةەضر ةىایە ئەوا دژایەدی هللا و پێغەمتەرەهەی و ئیامنذارانی‬
‫نەدەهزد‪ ،‬وە حىهمی دەهزد ةەوەی هە هللا عش وجٍ دایتەسانذووە ةەڵَ مشگەودێى دروضر ةواخ و‬
‫چاودێزی ئەو خەڵوەی دێنە مشگەودەهانەوە ةواخ و ةیانتاخ ةۆ هۆةەی پێنجەَ‪ ،‬ئیرت چۆن ئەَ دوو هارە‬
‫ًەگەڵ یەهرت دەگىنجێنی؟! هەمىو پیاوێوی پاةەنذ ًەو هادذا یان ئەوەدا دەناردرا ةۆ هۆةەی پێنجەَ یان‬
‫ةانگهێػر دەهزا ًە لیەن هۆةەی پێنجەَ ًەناو مشگەودەهانی ضەداَ ًەوانەی هە هادىوچۆی ئەَ‬
‫مشگەودانەیان دەهزد‪ ،‬هەوادە چۆن گىنجانذن دەهەی ًە نێىان ئەوەی مشگەودێى دروضر ةوزێر پاغان‬
‫دوای ئەمە مطىڵامن چاودێزی ةوزێر ًەناو ئەَ مشگەودەدا‪ ،‬ئینجا ئەگەر ضۆفی ةىایە واسیان ًێذەهێنا‪،‬‬
‫مىڕجیئە ةىایە واسیان ًێذەهێنا‪ ،‬مطىڵامنێى ًە حاڵی خۆیذا ةىایە واسیان ًێذەهێنا‪ ،‬ةەڵَ ئەوەی هە ًە‬
‫ئەهٌی ضىننە و جەماعە ةىایە ئەوا ئەمە ةىو هە راسی نەدەةىون پێی‪ ،‬ةۆیە ئەَ مشگەودانە دروضذوزان‬
‫ًەضەر ةنچینەی ڕیایی‪ ،‬وە مشگەودەهانی ڕیایی و ڕوپامایی ئیاممی كىڕدىةی ‪-‬رحمه هللا‪ -‬ةاضی هزدووە‪ ،‬و‬
‫مشگەودەهانی ڕیاییان خطذىەدە پاڵ مشگەودەهانی "ضار"‬
‫أكىي كىيل هذا واضذغفز هللا يل وًوم وجشاهم هللا خري اًجشاء‪.‬‬

‫وهرگێڕاىن‬
‫‌‬
‫تهڕێ‬
‫پێگهي‌ڕاس ‌‬
‫‌‬

‫‪17‬‬



Related keywords