Sara Pârsik Vâžanâma Pure Persian Dictionary .pdf

File information


Original filename: Sara Pârsik Vâžanâma Pure Persian Dictionary.pdf
Author: Vâspuhr

This PDF 1.5 document has been generated by Microsoft® Word 2013, and has been sent on pdf-archive.com on 26/08/2020 at 06:26, from IP address 31.14.x.x. The current document download page has been viewed 311 times.
File size: 2.4 MB (470 pages).
Privacy: public file


Download original PDF file


Sara Pârsik Vâžanâma Pure Persian Dictionary.pdf (PDF, 2.4 MB)


Share on social networks



Link to this file download page



Document preview


Sara Pârsik Vâžanâma

Virâstâr, harroftâr, neveštâr : rhupsAV

Naxostin virâyeš : 1386 (Yazdgerdik) (2016)
Afdom virâyeš: 1390 (2020)

Drafš e Sara Pârsik

1

PIŠSOXAN

Pas az ân ke arabân ba irân tâxtand nazdik ba se sada zovân e pârsik andar barâbar e
fešâr e zovân e arabik jây tohi kard o az kârbariaš kâst. Nevisandagân o sarâyandagân yâ
ba zovân e pârsik neneveštand yâ basyâr andak ân râ ba kâr bordand. zovân e arabik
tavânest basyâr az zovânân râ az maydân birun kardan yâ estyu ânân râ afsenândan.
Zovân e pârsik agarce neafsenist beež basyâr az vâžagânaš yâ farâmušid yâ az kârbareš
birun šod o afsenist. Pas az âvân-i kârbareš e ân bištar šod o deriqmandâna ba jây e
vâžagân e bumik, vâžagân e arabik ruz ba ruz bištar andar zovân e pârsik ba kâr rafti.
Az naxostin kasân ke ba andiša ye nirudahi ba in zovân e nimmorda oftâd pur-e-sinâ
bud. Pas az u cand tan digar andar in râh kušidand beež zovân e pârsik candân degargun
o behtar nešod o az šomâr e arabik vâžagân nekâst. Tâ in ke ba dora ye mašrute mirasim.
Hicyak az kušešân e pâlâyeš e zovân candân dânešik o sudmand nebud ba joz kušešân e
ahmad kasravi o tâ andâza-i farhangestân e zovân. Kamâbiš pas az zamân e qâjâr az
šomâr e basyâr e vâžagân e arabik kâst. Beež az digar suy bigâna vâžagân e tâza ba zovân
e pârsik sarâzir šod. Deriqmandâna tâkonun ba joz cand tan kas-i ba pâlâyeš e dânešik o
dorost e zovân e pârsik kâmyâb nešoda ast.
Tâ knun vâžanâmagân e basyâr barây e sara pârsik nevešta šoda ast. Beež hama dârâ ye
kamihâ o badihâ ast. O hanuz vâžanâma-i bovandak o neezumân nevešta nešoda ast.
Tanhâ vâžanâma ye kamâbiš bovandak ‘Vâžayâb’ e abolqâsem partav ast. Barây e conin
vâžanâma-i baruz o no šodan basyâr tolang ast. Barây e hamin karkuz in vâžanâma
gerdâvari šod. Hama ye saragerâyân o pârsikdustân bâyad tanhâ az yak vâžanâma ye
bovandak o dorost ke payâpay baruz, no, virâyeš, bâzbini šavad bahra bordan. Bâyad
dâtâ-i barây e bahravari az hamtarâzân e dorost o neezumân bavanda budan. Bahravari
az vâžanâmagân e gunâgun âxânanda o mâya ye âšoftagi o parâkandagi miyân e
saragerâyân xvâhad šodan.
Ba hama ye saragerâyân pišnehâd mišavad ke tanhâ az in vâžanâma bahra barand o yâri
konand tâ vâžanâma bovandaktar o baruz šavad.
Az ânjâ ke âškâr ast nevismân e akonunik biarzeš o nâbovandak ast az Unipers bahravari
šoda ast.
Barây e gerdâvari ye in vâžanâma az farhang e ruz e soxan 1 pušanaik, vâžayâb e
abolqâsem partav, ganjvâža ye xviš, o vâžagân e zovânân e Soqdik, Miyânik Pârsik,
Pârtik (nazdik ba navad barsad 90% e vâžagân e no az in se zovân), Xvârazmik, Balxik,
Sakâik, Âsik bahra borda am.
Omidmand am az in vâžanâma barây e pâlâyeš e zovânân e Kordik, Âsik, Pašto, Balucik
bahravari šavad o barây e ânân sudmand bâšad.

2

In vâžanâma-i hanbâz o pâya barây e hama ye pârsikzovânân e Irân o birun az Irân o
Afqânestân o Ozbakestân o Tâjikestân ast. Behtar ast hama az yak guna ye pârsik bahra
barand na cand guna ye nâhamsân az yak zovân.
Andar barx-i az vâžagân ‘ee’ = yâ ye majhul, o ‘oo’ = vâv e majhul âmada ast.

NEŠÂNAGÂN
Bigâna vâža --

Nâdorost vâža -+

Negâh bekonid >

Hamcama vâža(motarâdef) ++

-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*
Barây e âgâhi az virâyešân e tâza badinjâ beravid:
https://www.mehremihan.ir/forum/2563/‫همه‬-ِ‫ی‬-‫یاری‬-‫با‬-‫همه‬-‫برای‬-‫سره‬-‫پارسیک‬-‫ی‬-‫نامه‬-‫واژه‬

-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*

3

Vâjân Avestâik Unipers Sirilik Pârsik/
Сирилик Порсик
1.َ ‫ا‬

a

2. ‫آ‬

A

3. ُ‫ا‬

o

4. ‫او‬

U

5. ِ‫ا‬

e

6. ‫ایـ‬

I


7. َ‫ب‬

c

8. َ‫چ‬
9. َ‫د‬





10. َ‫ف‬

f

11. َ‫گ‬

g

12. َ‫هـ‬

h

13. َ‫ج‬

j

14. َ‫ک‬

k

15. َ‫ل‬

R

16. َ‫م‬

m

17. َ‫ن‬

n

18. َ‫پ‬

p

19. َ‫غ‬

G

20. َ‫ر‬

r

21. َ‫س‬

s

22. َ‫ش‬

S

23. َ‫ت‬

t

24. َ‫و‬

W

25. َ‫خ‬

x

26. َ‫ی‬

Y

27. َ‫ز‬

z

28. َ‫ژ‬

Z

A
Â
O
U
E
I
B
C
D
F
G
H
J
K
L
M
N
P
Q
R
S
Š
T
V
X
Y
Z
Ž

4

А
О
Ӯ
У
Э
И
Б
Ч
Д
Ф
Г
Ҳ
Ҷ
К
Л
М
Н
П
Ғ
Р
С
Ш
Т
В
Х
Й
З
Ж

‫آبزیرکاهِ‬
‫آبِژاولِ‪ِ?ِ--‬‬
‫آبشکن‬
‫آبِفلزِدادنِ‪?ِ--‬‬
‫آبکافتِ‪âbkâviِ+-‬‬
‫آبکنار‬

‫«آ ‪ ،‬ا »‬

‫آبگذر‬
‫آبگرمکن‬

‫آب‬

‫آبگریزی‬

‫اُبارِ(آرامیک)ِ‪sorbِ--‬‬

‫آبِمروارید‬

‫آبِافتادنِدهان‬

‫آبِمقطرِ‪sara âbِ--‬‬

‫آبِاکسیژنهِ‪?ِ--‬‬

‫آبِنباتِ–ِ)‪šakarina, mošât (lârestân‬‬

‫آبِانبار‬

‫آبنما‬

‫آببند‬

‫آبِوِتاب‬

‫آببین‬

‫آبِوِهوا‬

‫آببینی‬

‫آبِورشو‬

‫آبپاش‬

‫آبیاب‬

‫آبپخشان‬

‫آباد‬

‫آبپران‬

‫آبادِکردن‬

‫آبپزِکردن‬

‫آبادانی‬

‫آبخن‬

‫آبادی‬

‫آبِدادن‬

‫آباژورِ‪foruqafkanِ--‬‬

‫آبدرمان‬

‫ابتداِ‪âqâzِ--‬‬

‫آبدزدک‬

‫ابتذالِ‪piš e pâ oftâdagi, biarji, došarjiِ--‬‬

‫آبِدهان‬

‫ابترِ‪domborida, bifarzand - nâbovandakِ--‬‬

‫آبِرفتن‬

‫ابتکارِ‪noyâbiِ--‬‬

‫آبرنگ‬

‫ابتالِ‪docâri - âzmâyešِ--‬‬

‫آبزیپو‬

‫آبتنیِ‬

‫‪5‬‬

‫ابتیاعِ–ِ‪xrieš, xareš‬‬

‫آبدیدهِ‪âbdâdaِ--‬‬

‫ابجدِ‪?ِ--‬‬

‫ابر‬

‫آبجو‬

‫ابرخود‬

‫آبجوش‬

‫ابرمرد‬

‫آبچرا‬

‫ابرنیرو‬

‫آبچلیکِ‪?ِ--‬‬

‫ابرازِ‪nemâyânešِ--‬‬

‫آبچین‬

‫ابرازِکردنِ‪âškâr kardanِ--‬‬

‫آبخستِ‪âbxvastagِ+-‬‬

‫ابرامِ‪pažužِ--‬‬

‫آبخوری‬

‫ابرامِکردنِ‪pažužidanِ--‬‬

‫آبخیز‬

‫آبراه‬

‫ابد‬

‫ابربین‬

‫ابداِ‪hargezِ--‬‬

‫ابرشِ‪xajakdâr, capârِ--‬‬

‫آبدار‬

‫ابرطرهِ‪?ِ--‬‬

‫آبدارخانه‬

‫آبرفتِ‪âbroftagِ+-‬‬

‫ابداعِ‪noâvari, qobâd, noâfariniِ--‬‬

‫ابرکامپیوترِ‪abarrâyânaِ--‬‬

‫ابداعِکردنِ‪noâvordan, noâfridanِ--‬‬

‫آبرنگ‬

‫ابداالبادِ‪hamiša, jâvidِ--‬‬

‫ابرنواختران‬

‫آبدان‬

‫ابرنیرو‬

‫آبدانک‬

‫ابرنیک‬

‫آبدره‬

‫ابره‬

‫آبدزدک‬

‫ابرهادیِ‪abarrasânâِ--‬‬

‫آبدست‬

‫ابرو‬

‫آبدستان‬

‫آبروِ‪pâdnangِ++‬‬

‫آبده‬

‫آبروریزی‬

‫آبدوغ‬

‫ابروسیاِ‪?ِ--‬‬

‫ابد‬

‫آبرومند‬

‫ابدی‬

‫ابرونِ‪?ِ--‬‬

‫ابدیتِ‪jâvidi, hamišagi, pâyandagi, abadiِ--‬‬

‫آبریز‬

‫‪6‬‬

‫آبریزش‬

‫آبکاریِکردن‬

‫آبریزگاه‬

‫آبکش‬

‫ابریشم‬

‫آبکند‬

‫ابریقِِ‪âbrizِِ+-‬‬

‫آبکیِ‪âbakikِ+-‬‬

‫ابزار‬

‫آبکیِکردن‬

‫ابزارخانه‬

‫آبگذرِ‪âbgodarِ+-‬‬

‫ابزازالعذراِ‪ِ?ِ--‬‬

‫آبگرد‬

‫آبزی‬

‫آبگرم‬

‫آبزیدان‬

‫آبگند‬

‫آبزیگاه‬

‫آبگوشت‬

‫آبسترهِ‪ِ>--‬انتزاعیِ‪jodâbon, âhixtag‬‬

‫آبگون‬

‫آبستن‬

‫آبگونِکردن‬

‫آبسته‬

‫آبگونِهوا‬

‫آبسهِ–ِ‪kurak, âmâsa‬‬

‫آبگونساز‬

‫آبسوار‬

‫آبگونسازی‬

‫آبشار‬

‫آبگونگر‬

‫آبشتن‬

‫آبگونگی‬

‫آبشخور‬

‫آبگونه‬

‫آبشور‬

‫آبگیر‬

‫آبشورگرا‬

‫آبگینه‬

‫آبشیب‬

‫ابالغِ‪rasâneš, payâmrasânešِ--‬‬

‫ابطالِ‪vâdyâb - nâciz- bihoda kardanِ--‬‬

‫ابالغِکردنِ‪rasândan, payâm rasândanِ--‬‬

‫آبغوره‬

‫ابالغیهِ‪baxšnâmaِ--‬‬

‫آبفشان‬

‫ابلقِ‪ablak, narpisaِ--‬‬

‫آبفشانسنگ‬

‫ابلهِ‪kâliva, paxma, asištakِ--‬‬

‫ابقاِ‪ِbarzivâneš, yatârânešِ--‬‬

‫آبله‬

‫ابقاِکردنِ‪yatârândanِ--‬‬

‫آبلهِکوبی‬

‫آبکاریِ‬

‫آبلهِگونِکردن‬

‫‪7‬‬

aknunik kardanِ–ِ‫آپدیتِکردن‬

‫آبلهِمرغان‬

ِ âvânemâyeِ–ِ‫اپرا‬

ahrimanِ--ِ‫ابلیس‬

kârvarِ--ِ‫اپراتور‬

‫آبلیمو‬

saršânaِ--ِ‫اپل‬

pur, posِ--ِ‫ابن‬

?ِ--ِ‫آپوستروف‬

geor (bardsir)ِ--ِ‫ِفرصتطلب‬،‫ابنِالوقت‬

xuša, sukِ--ِ‫اپی‬

šizِ--ِ‫آبنوس‬

zabâncaِ--ِ‫اپیگلوت‬

ِšizfâmِ--ِ‫آبنوسیِرنگ‬

draxt e lâdanِ--ِ‫اپیکا‬

‫>ِبنا‬--ِ‫ابنیه‬

šâdigerâِ--ِ‫اپیکوری‬

narangošt, šast - diryâbiِ--ِ‫ابهام‬

otâq, otâk, katak, tovel ِ ++ِ ‫اتاق‬
(buyerahmadik), lohar (bandar abbâs)

picidagoviِ--ِ‫ابهامِگویی‬
šokuh - bozorgvâri, xvadbiniِ--ِ‫ابهت‬

ِ‫اتاقک‬

pedarِ--ِ‫ابو‬

payravi, payravânِ--ِ‫اتباع‬

ِ‫آبوا‬

yagânagi, (eermâni), hambastagi, ِ--ِ‫اتحاد‬
hamqondi, yakpâragi, hampayvandi,
hamâxvandi

bâbâmašyâِ--ِ‫ابوالبشر‬
bimzâyِ--ِ‫ابوالهول‬

bâhamân, hangamaِ--ِ‫اتحادیه‬

‫>ِخلنگ‬--ِ‫ابوحدار‬

hangamagerâiِ--ِ‫اتحادیهِگرایی‬

mozd

girešِ--ِ‫اتخاذ‬

e

hanbâzeš - ِ --ِ ‫آبونمان‬
hanbâzešvari, hamvandi
hanbâzešvar, hamvandِ--ِ‫آبونه‬

gereftan- andišidan - gozidan ِ--ِ‫اتخاذِکردن‬
- goziridan

bâzbasta ba âb, âbik - xšeen (rang, ِ+-ِ‫آبی‬
âbi ye târik), (âbfâm), kabud, hovaz
(tâtik)

farâzdam, varyâ - moltoršakِ--ِ‫اتر‬
ِtoranj, bâlangِ+-ِ‫اترج‬

‫آبیاری‬

farâxi, gošâdagiِ--ِ‫اتساع‬

‫آبیاریِکردن‬

gostarândan, farâx kardanِ--ِ‫اتساعِدادن‬

sepidpustِ--ِ‫ابیض‬

‫آتش‬

dastgâh, roxšâranemâِ--ِ‫آپارات‬

‫آتشِافروز‬

sarâca, aparakِ--ِ‫آپارتمان‬

‫آتشبینی‬

ِ âvizâmâs, seno (lorik)ِ–ِ‫آپاندیس‬

‫آتشپاش‬

akunink, ruz âtâyidaِ–ِ‫آپدیت‬

‫آتشپرست‬

8

hambandeš, payvastagiِ--ِ‫اتصال‬

‫آتشزا‬

bâhami - yatâkِ--ِ‫اتفاق‬

âtaš afruzândanِ+-ِ‫آتشِزدن‬

baxtvâr – hamagi, bâham – na, ِ –ِ ‫اتفاقا‬
vâruna

‫آتشزنه‬
‫آتشفشان‬

hamrây, hamxâvhešiِ--ِ‫اتفاقِآرا‬

‫آتشِکردن‬

patyatidanِ--ِ‫اتفاقِافتادن‬

‫آتشِگرفتن‬

poštgarmi, bâzlamešِ--ِ‫اتکا‬

‫آتشِگیرانک‬

xvadostvâriِ--ِ‫اتکاءِبهِخود‬

‫آتشگیری‬

ِ tal?ِ--ِ‫آتل‬

tondxuyِ--ِ‫آتشیِمزاج‬

tabâhândanِ--ِ‫اتالف‬

âtašzodâyeš, âtašanafruzânešِ‫آتشنشانی‬

honargâhِ--ِ‫آتلیه‬

‫آتشبار‬

pâraz, pârazak, pâracakِ–ِ‫اتم‬

ِ ‫آتشبازی‬

farjâmânešِ--ِ‫اتمام‬

jangancânِ+-ِ‫آتشبس‬

farjâmin govâh, vâpasin ِ --ِ ‫اتمام ِحجت‬
soxan, zenhâra

‫آتشپاره‬
‫آتشخان‬

havâbâr, panâd, tand, navd, ِ --‫اتمسفر‬
snuhan

‫آتشخانه‬

badnâm kardan, gonâhbastan, ِ --ِ ‫اتهام‬
cafta, erang

‫آتشخوار‬
âveng (kordik)ِ++ِ‫آتشدان‬

cinzodâِ--ِ‫اتو‬

‫آتشزا‬

šâhroxnak, baranda roxnakِ--ِ‫آتو‬

‫آتشفشانشناسی‬

bozorgrâhِ--ِ‫اتوبان‬

‫آتشک‬

?ِ--ِ‫اتوبوس‬

âtaškâviِ+-ِ‫آتشکافت‬

xvadravِ--ِ‫اتومبیل‬

‫ِآتشگاه‬،‫اتشکده‬

âyandaِ--ِ‫آتی‬

‫آتشگیر‬

barcasbِ--ِ‫اتیکت‬

‫آتشگیری‬

?ِ--ِ‫اتیل‬

‫آتشه‬

?ِ--ِ‫اتیلن‬

‫آتشین‬

âyandaِ--ِ‫آتیه‬

govâšpadiri - sotudagiِ--ِ‫اتصاف‬

kâxâlِ--ِ‫اثاث‬

9

velgardân, bâzârgardânِ--ِ‫اجامر‬

‫>ِثابتِکردن‬--ِ‫اثبات‬

nâcâri, nâgoziri, frecِ--ِ‫اجبار‬

‫>ِثابتِکردن‬--ِ‫اثباتِکردن‬

hâzmân, capayra, bâhamestân, ِ --ِ‫اجتماع‬
gâmb (xvânsâr)

nešân, raxm, (paya), tor (lorik, ِ --ِ ‫اثر‬
bandar abbâs), raken (darik e kermân),
šon (kordik), mole (lâhijân), kelin(asar
nehâdan bar digarân) (klidar)

gerd âmadanِ--ِ‫اجتماعِکردن‬
parhiz, durikoniِِ--ِ‫اجتناب‬

raxmidanِ--ِ‫اثرِکردن‬

duri kardan, parhixtanِ--ِ‫اجتنابِکردن‬

barhamkonešِ--ِ‫اثرِمتقابل‬

setam kardan, dast derâzi ِ --ِ ‫اجحاف‬
kardan, gazand rasândan

andar miyânِ--ِ‫اثناء‬
joftِ--ِ‫اثنوی‬

mozd, pâdâšِ--ِ‫اجر‬

joftiِ--ِ‫اثنویت‬

tâva, kork (sayestân)ِ–ِ‫آجر‬

dovâzdahiِ--ِ‫اثنیِعشری‬

pâdâš dâdanِ--ِ‫اجرِدادن‬

bargozida – âtašsepehr, frâvahr- ِ --ِ ‫اثیر‬
havâsepehr, havâbâr

tâvabob, tâvafaršِ--ِ‫آجرفرش‬
tâvakâšiِ--ِ‫آجرکاشی‬

pâsoxdahešِ--ِ‫اجابت‬

bašuleš, pasâzeš, hangardânešِ--ِ‫اجرا‬

padirofta, padvâxtanِ--ِ‫اجابتِکردن‬

bašulândan, pasâzândan, ِ --ِ ‫اجرا ِکردن‬
hangardândan

salâkِ--ِ‫اجاره‬
salâk dâdanِ--ِ‫اجارهِدادنِبه‬

mozdِ--ِ‫اجرت‬

salâkdârِ--ِ‫اجارهِدار‬

tâvakâriِ--ِ‫آجرکاری‬

salâkdâriِ--ِ‫اجارهِداری‬

tâvanemâِ–ِ‫آجرنما‬

salâk dahandaِ--ِ‫اجارهِدهنده‬

ِ tex (tâlešik)ِ--ِ‫آجریِرنگ‬

salâk šodanِ--ِ‫اجارهِرفتن‬

pârahâ, xordahâِ--ِ‫اجزا‬

salâk kardanِ--ِ‫اجارهِکردن‬

dirâyanda, pasâyandaِ--ِ‫آجل‬

salâknešinِ--ِ‫اجارهِنشین‬

?bâhamnešineš, nešinmânِ--ِ‫اجالس‬

)lehi, saprân), opâyِ--ِ‫اجازه‬

?ِ--ِ‫اجالسیه‬

opâydan, ešta (lârik), ilaq ِ –ِ ‫اجازه ِدادن‬
(balucik)

gerd âmadan, hamandišiِ--ِ‫اجماع‬
žâvi, fešordagovi, sarbastagoviِ--ِ‫اجمال‬

berijan, angeštvâna, evašta ِ --ِ ‫اجاق‬
(garâš), cele (buinzahrâ), keri (darik yazd
ِ o kermânik), kovâng (ilâm)

bigânaِ--ِ‫اجنبی‬
odtvâr doyom, dastvar e kârِ--ِ‫آجودان‬

tondpazِ--ِ‫اجاقِماکروویو‬

10

parvânâki kardan, espextanِ--ِ‫احتیاطِکردن‬

‫اجیِمجی‬

padidâvari, nosâzânešِ--ِ‫احداث‬

mozdvarِ--ِ‫اجیر‬

noâvordanِ--ِ‫احداثِکردن‬

gâgâ, šabcara, ِ? --ِ)‫آجیلِ(شایدِازِآچارِپارتیک‬
tatumu (ilâm), celesme (yazd, darik,
kermânik), xašuk (birjand)

alfandâneš, ostvâr koniِ--ِ‫احراز‬
ِِsnaheš, sohešِ--ِ‫احساس‬
sohidan, snahidanِ--ِ‫احساسِکردن‬

mohragošâ, picgošâ, picgardân, ِ --ِ ‫آچار‬
avrâ (tâtik)

šenâsakhâ, snahešhânِ--ِ‫احساسات‬

?ِ--ِ‫آچارِپیچِگوشتی‬

niki, dahešِ--ِ‫احسان‬

?ِِ--ِ‫آچارِسرسنجاقی‬

niki kardanِ--ِ‫احسانِکردن‬

?ِ--ِ‫آچارِفرانسه‬

âfarinِ--ِ‫احسنت‬

)âzâliyâ(ِِ?--ِ‫اچالید‬

andarunaِ--ِ‫احشاء‬

parvandeš, pirâmungiriِ--ِ‫احاطه‬

gala- nokarânِ--ِ‫احشام‬

parvastanِ--ِ‫احاطهِکردن‬

âmârِ--ِ‫احصائیه‬

degarguni- bâznehiِ--ِ‫احاله‬

pasxvâneš, vâcâfrâh, râzâneš ِ --ِ ‫احضار‬
(az balxik)

parhiz, gorizِ--ِ‫احتراز‬
parhixtanِ--ِ‫احترازِکردن‬

(farââvâyidan), vâcâfrâh ِ --ِ ‫احضار ِکردن‬
kardan

suzešِ--ِ‫احتراق‬
âzarmِ--ِ‫احترام‬

nazdbâšxvâhnâma, ِ

sanâyidan, ba âzarm ِ --ِ ‫احترام ِگذاردن‬
dârdan

--ِ
‫احضاریه‬
pasxvânešnâma

âmâreš, šomârešِ--ِ‫احتساب‬

dorost dânestan, hodagariِ--ِ‫احقاق‬

šâšband, xunband, sepuxtanِ--ِ‫احتقان‬

hoda dâdanِ--ِ‫احقاقِکردن‬

anbârgari, nehânkâlâyiِ--ِ‫احتکار‬

âyinhâ, farmânhâِ--ِ‫احکام‬

kâlâ âbeštan/nehoftanِ--ِ‫احتکارِکردن‬

kardang, qarâca, kâlus, gâvriš, ِ --ِ ‫احمق‬
kahbel, dangel, dabang, kanar, qot, lâva,
horg

xvâbgâynâki, xvâbšusbirunâyešِ--ِ‫احتالم‬
gâs, šâyeš, šimâna (kordik)ِ--ِ‫احتمال‬

ceguniِ--ِ‫احوال‬

šâyešgerâyiِ--ِ‫احتمالگرایی‬

lucِ--ِ‫احول‬

niyâzِ--ِ‫احتیاج‬

šabzivandadâri- bâzzivânešِ--ِ‫احیا‬

durandiši, huškâri, espext, ِ --ِ ‫احتیاط‬
andarzeevi

bâzzivândanِ--ِ‫احیاِکردن‬

11

‫آختن‬

‫اخ‬

ِ,kiyârâ, xapagiِ--ِ‫اختناق‬

‫آخ‬

vizuxtag, bixâyaِ?--ِ‫اخته‬

‫اخِتفِکردن‬

‫اختهِکردن‬

afzungir, saxtgiranda, zurgirِ--ِ‫اخاذ‬

âzâdkâmi, gozinešِ--ِ‫اختیار‬

zurgiri kardanِ--ِ‫اخاذیِکردن‬

âzâdi dâdanِ--ِ‫اختیارِدادن‬

ِ‫آخال‬

setâneš, girešِ--ِ‫اخذ‬

niveyânِ--ِ‫اخبار‬

ِ digar – pâyânِ--ِ‫آخر‬

haštpâyِ--ِ‫اختپوس‬

baršِ--ِ‫اخرا‬

ba pâyân rasâni- anjâmِ--ِ‫اختتام‬

birunâvari, az kâr rândan, ِ --ِ ‫اخراج‬
lanjâneš

‫اختر‬
‫اختریاب‬

birun kardan, âhanjândan, ِ --ِ ‫اخراج ِکردن‬
nažidan

noâvari, noâfarini, qobâdِ--ِ‫اختراع‬
noâfaridan, noâvardanِ--ِ‫اختراعِکردن‬

anjâmešِ--ِ‫آخرت‬

‫اخترشناس‬

ِ?ِ--ِ‫اخرمی‬

žâvi, kutâsoxani, kutâh šodagiِ--ِ‫اختصار‬

pasinِ--ِ‫اخری‬

vižagi- bargozidagiِ--ِ‫اختصاص‬

ِ‫>ِآخرین‬--ِ‫آخری‬

viža kardan, xvišândanِ--ِ‫اختصاصِدادن‬

bâzpasin, afdomِ--ِ‫آخرین‬

nehâni, nehoftagiِ--ِ‫اختفا‬

âxšigِ++ِ‫آخشیج‬

‫اختگی‬

vižatarِ--ِ‫اخص‬

pareš e andâm/pelk - birun ِ --ِ ‫اختالج‬
kašândan

sabzِ--ِ‫اخضر‬
hošdârِ--ِ‫اخطار‬
hošdâr dâdanِ--ِ‫اخطارِکردن‬

sepordadozdi, nehândozdi, ِ --ِ ‫اختالس‬
zenixvâri

hošdârnâma, yâdgarnâmaِ--ِ‫اخطاریه‬

seporda dozdidanِ--ِ‫اختالسِکردن‬

‫اخگر‬

âmizeš - hamgoviِ--ِ‫اختالط‬

biâmiqi, biâlâyeši - saragiِ--ِ‫اخالص‬

degarsâni, dodastagi, pâdyâri, ِ --ِ ‫اختالف‬
hamsetizi, lenje (sangsar)

xelhâِ--ِ‫اخالط‬

nâhamrây šodanِ--ِ‫اختالفِپیداِکردن‬

jânešinân, pasiniyânِ--ِ‫اخالف‬

došsici, asâmâni, doškârkoneš, ِ --ِ ‫اختالل‬
doškoneši

ximِ--ِ‫اخالق‬

12

donbâla, donbâlgari, haxsešِ--ِ‫ادامه‬

kâršekan, âšubgarِ--ِ‫اخاللگر‬

donbâl kardan, haxsândanِ--ِ‫ادامهِدادن‬

‫اخم‬

bâzlucândanِ--ِ‫ادایِکسیِراِدرِآوردن‬

‫اخمِکردن‬

farxu, nikxui, parvarešِ--ِ‫ادب‬

‫اخمو‬

kayfar kardan, pâdâfrâh kardanِ--ِ‫ادبِکردن‬

barâdari, dustiِ--ِ‫اخوت‬

gorixtan- negunbaxti, badbaxtiِ--ِ‫ادبار‬

‫آخور‬

?ِ--ِ‫ادبیات‬

‫آخورک‬

xalândan, andar kardanِ--ِ‫ادخال‬

‫آخوند‬

šâš, pišâbِ--ِ‫ادرار‬

osmik (sorxa), tovan (farim)ِ++ِ‫آخوندک‬

šâšidan, mixtanِ--ِ‫ادرارِکردن‬

bâzpasinِ--ِ‫اخیر‬

andaryâbeš, mârešِ--ِ‫ادراک‬

pišgofta, tâza yâd karda šodaِ--ِ‫اخیرالذکر‬

nešâni, jâynešânaِ--ِ‫آدرس‬

lâladisِ--ِ‫اخیلیا‬

kolantarâvِ--ِ‫آدرنالین‬

(bâztuzâneš) - gozârdanِ--ِ‫ادا‬

dâveš, lâfِ--ِ‫ادعا‬

(bâztuzândan) - gozârdanِ--ِ‫اداِکردن‬

dâvidan, pahikârdanِ--ِ‫ادعاِکردن‬

nâz o kerešma, nišu ِ --ِ ‫ادا ِو ِاصول‬
(kermânik), ebâra (birjand)

adnarhamkoni, andarhamsâzi, ِ --ِ ‫ادغام‬
ِhampayvandi

nâz kardan, kerešma ِ--ِ‫اداِوِاصولِدرِآوردن‬
kardan, kâpuni (erâk), pinava (kâyen),
câney (tâtik)

andar ham kardanِ--ِ‫ادغامِکردن‬
mašyâ, patištân, âdam(az avestâik ِ --ِ‫آدم‬
?), oymin (natanz), nooxvir

âyinِ--ِ‫آداب‬
angâz, dastafzâr - nâvâžaِ--ِ‫ادات‬

mardomi, mašyâ budanِ--ِ‫آدمیت‬

(part of speech) pâra ye soxan, ِ--ِ‫اداتِسخن‬
gunahâ ye vâža

pâyintarin, pasttarinِ--ِ‫ادنی‬
‫>ِادات‬--ِ‫ادوات‬

evâra- râyânitâriِ--ِ‫اداره‬

‫>ِدوره‬--ِ‫ادوار‬

jandârxâna, pâtâžxânaِ--ِ‫ادارهِامنیه‬

câšni, âcârِ--ِ‫ادویه‬

evâra ye kârgoziniِ--ِ‫ادارهِکارگزینی‬

?ِِ--ِ‫ادیب‬

râyânidan, padrâstanِ–ِ‫ادارهِکردن‬

‫آدینه‬

saqqez, vinji, banria (boluki ِ --ِ ‫آدامس‬
lenga), jâyeg (ilâm), kajik (xvânsâr),
,venja (tâtik)

namâzbângِ--ِ‫اذان‬
carâm e tabzodâِ--ِ‫اذانِالحمار‬

13

‫آرایشگاه‬

âdarِ+-ِ‫آذر‬

‫آرایشگر‬

âdaraxšِ--ِ‫آذربرق‬

runemâyi, pišâvariِ--ِ‫ارائه‬

âdarsanjِ+-ِ‫آذرسنج‬

‫آرایه‬

âdaraxšِ+-ِ‫آذرخش‬

runemâyândan, piš âvordanِ--ِ‫ارائهِدادن‬

âdargunِ+-ِ‫آذرگون‬

farmand, xodâِ--ِ‫ارباب‬

âdarinِ+-ِ‫آذرین‬

ِ)kârniyâzvar(ِ--ِ‫اربابِرجوع‬

âdargunِ+-ِ‫آذریون‬

cahârgânaِ--ِ‫اربعه‬

xostueš, padireš, farmânbordâriِ--ِ‫اذعان‬

)andar šimi(ِ--ِ‫اربیم‬

‫>ِاجازه‬--ِ‫اذن‬

payvastagi, bašagiِ--ِ‫ارتباط‬

padixuy, tušak, zâmur (tâtik ِ --ِ ‫آذوقه‬
karingân)

âyujidanِ--ِ‫ارتباطِبرقرارِکردن‬

âzâr, ranj, sotuh, rânakiِ--ِ‫اذیت‬

payvandândanِ--ِ‫ارتباطِدادن‬

âzârândan, ranjândanِ--ِ‫اذیتِکردن‬

dâneš fâvâyi o payvastagi, ِ ِ --ِ ‫ارتباطات‬
payvanabzârhâ

âdinِ+-ِ‫آذین‬

bâzpasgerâyi, pasraviِ--ِ‫ارتجاع‬

âdin kardanِ+-ِ‫آذینِکردن‬

ِnâandišgovi, bideranggoviِ--ِ‫ارتجال‬

‫>ِرای‬--ِ‫آرا‬

gomrâhi, az dinbâzgardiِ--ِ‫ارتداد‬

arâdaِ--ِ‫ارابه‬

xizcâhِ--ِ‫آرتزین‬

žâž, yâva, jafang, fošâr, kalptraِ--ِ‫اراجیف‬

kâra, espeerِ+-ِ‫ارتش‬

ِ sarsepordaِ--ِ‫ارادتمند‬

bolkafdgiriِ--ِ‫ارتشاء‬

âv, kâm, xvâstâriِ--ِ‫اراده‬

kârabadِ+-ِ‫ارتشبد‬

âvidanِ--ِ‫ارادهِکردن‬

larzešِ--ِ‫ارتعاش‬

‫>ِرذل‬--ِ‫اراذل‬

bolandiِ--ِ‫ارتفاع‬

ِ‫آراستن‬

afzunhodagiِ--ِ‫ارتفاقی‬

‫آراسته‬

farâkašâniِ--ِ‫ارتقاء‬

‫آرام‬

farâkašândanِ--ِ‫ارتقاءِدادن‬

‫آرامِکردن‬

gonâhvarzi, gonâhmand budanِ--ِ‫ارتکاب‬

‫آرامش‬

ِandar âb foruravi, andar âb koniِ--ِ‫ارتماس‬

‫آرامگاه‬

mânag, rexn, mordarigِ--ِ‫ارث‬

‫آرایش‬

14

‫ارثِبردنِ‪rexnbar šodanِ--‬‬

‫آرزو‬

‫ارثیهِ‪ِ>--‬ارث‬

‫آرزوِکردن‬

‫ارجِ‬

‫آرزومند‬

‫ارجاعِ‪bâzbari, pasferestiِ--‬‬

‫ارزیاب‬

‫ارجحِ‪bartarِ--‬‬

‫ارزیابی‬

‫ارجمند‬

‫ارزیابیِکردن‬

‫ارجمندِشمردن‬

‫ارزیدن‬

‫ارجوتِ‪sagâla (giyâh)ِ--‬‬

‫ارسالِ‪ferestešِ--‬‬

‫آرد‬

‫ارسالِکردنِ‪ferestâdanِ--‬‬

‫آردِکردن‬

‫ارسنیکِ‪ِmarg e muš, hâlukِ--‬‬

‫آردبیز‬

‫ارسیِ‪?ِ--‬‬

‫اردج‬

‫آرش‬

‫اردکِ‪kodara, karencِ--‬‬

‫ارشادِ‪govâlâneš, râhnemâiِ--‬‬

‫اردوِ‪bânaِ--‬‬

‫ارشدِ‪sarkarda, bâlandatarِ--‬‬

‫اردوِزدنِ‪bâna bar pâ kardanِ--‬‬

‫ارشدیتِ‪ِsarkardagiِ--‬‬

‫آردوارکِ‪murcaxvâr xukvašِ--‬‬

‫آرشهِ‪kamânaِ--‬‬

‫آردینه‬

‫آرشیوِ‪bâygâniِ--‬‬

‫ارز‬

‫ارضاءِ‪ِ xošnudgari, xošnudkoni, sagirešِ--‬‬

‫ارزانِ‪kambahâِ+-‬‬

‫ارضاءِکردنِ‪xošnud kardanِ--‬‬

‫ارزانیِداشتن‬

‫ارعابِ‪tarsânešِ--‬‬

‫ارزایی‬

‫ارعابِکردنِ‪tarsândanِ--‬‬

‫ارزش‬

‫ارغنونِ‪karkuzsanjiِ--‬‬

‫ارزشِداشتن‬

‫ارغوان‬

‫ارزششناسی‬

‫ارفاقِ‪sud rasândan, andargodarِ--‬‬

‫ارزشگذاری‬

‫ارقامِ‪ِ>ِ--‬رقم‬

‫ارزن‬

‫ارقهِ‪gostâx, daridaِ--‬‬

‫ارزنده‬

‫آرکادِ‪bâzârcaِ--‬‬

‫ارزه‬

‫ارکانِ‪ِ>--‬رکن‬

‫‪15‬‬

gušguli,

xašj,

‫اریز‬

nevâxtangâh- hamnevâzânِ--ِ‫ارکستر‬

gâgenâs ِ --ِ ‫اریون‬
(aligudarz), cil (darik)

‫ارگ‬
cangbâdِ--ِ‫ارگ‬

‫آز‬

kârsanjِ--ِ‫ارگسنج‬

badingunaِ--ِ‫ازِاینِقرار‬

kârmand – andâm - sâzmânِ--ِ‫ارگان‬

‫ازِبر‬

arquna, sâzvâra, andâmgânِ--ِ‫ارگانیسم‬

‫ازِبرِکردن‬

nâkonâِ--ِ‫آرگون‬

‫ازِبس‬

nešânaِ--ِ‫آرم‬

patvešândan, franašândan, ِ --ِ ‫از ِبین ِبردن‬
nâsândan, vinašândan, abeesihândan,
oveenândan, gogândan

‫آرمانگرایی‬

‫ازِپاِدرآوردن‬

ِ‫ارمجی‬

‫ازِپیش‬

‫آرمه‬

‫ازِجاِدررفته‬

simâsaِ--ِ‫آرمیچر‬

‫ازِجانِگذشته‬

‫آرمیدن‬

az dasta yeِ--ِ‫ازِجمله‬

filgušِ--ِ‫آرن‬

‫ازِچهِرو‬

xargušِ--ِ‫ارنب‬

ba ce šivaِ-ِ‫ازِچهِطریق‬

‫آرنج‬

‫ازِخودِبیخودی‬

‫آرنگ‬

‫ازِخودِگذشته‬

‫اره‬

‫از ِدست ِدادن‬
parqâvidan

‫آره‬

pâdalfandândan, ِ

++ِ

‫آرمان‬

‫ارهِماهی‬

bâzâqâzândanِ+-ِ‫ازِسرِگرفتن‬

‫آرواره‬

?ِ--ِ‫ازِقرار‬

ِ )andar šimi(ِ--ِ‫اروپیم‬

ba šomâr neâmdan, nevešta ِ--ِ‫ازِقلمِانداختن‬
nešodan

‫آروغ‬

tomarz (lorik)ِ--ِ‫ازِقرارِمعلوم‬

‫آروین‬

ِ‫ازِکارِافتادن‬

‫آری‬

az negar e, ba bâvar e – ِ –ِ ‫از ِلحاظ‬
andarbâra ye, az bâra ye

‫اریب‬
‫اریبِکردن‬

16

‫ازلیتِ‪asari, dirinagiِ--‬‬

‫آزمند‬

‫ازِماِبهتران‬

‫آزمودن‬

‫آزاد‬

‫آزمون‬

‫آزادِکردن‬

‫آزمونگاه‬

‫آزاده‬

‫ازنِ‪farvâِ--‬‬

‫آزادی‬

‫ازیموتِ‪guša ye ziِ--‬‬

‫آزار‬

‫آژ‬

‫آزارِکردن‬

‫آژانسِ‪kârgozâri, nemâyandagiِ--‬‬

‫ازاره‬

‫اژدها‬

‫ازالهِ‪ِaz miyân bari, durkoni, setorešِ--‬‬

‫اژدر‬

‫ازالیهِ‪?ِ--‬‬

‫اژدرمار‬

‫ازاِ‪barâbar- rubaru- jâِ--‬‬

‫آژنگ‬

‫ازتِ‪kutzâ, dama-i birang o buِ--‬‬

‫آژیرِ‪ِ buri ye hošdârِ--‬‬

‫آزخ‬

‫آژینکاریِِِ‪piercing‬‬

‫ازدحامِ‪anbuhi, tufِ--‬‬

‫آسِ‪takxâlِ--‬‬

‫ازدحامِکردنِ‪anbuh šodanِ--‬‬

‫آسِ(آرامیک)ِ‪draxt e mord --‬‬

‫ازدواجِ–ِ? ‪zanâšui,‬‬

‫آسا‬

‫ازدواجِکردنِ‪zan setadan, zanâšui kardanِ--‬‬

‫اسارتِ‪farâzbastagi, bardagiِ--‬‬

‫ازدیادِ‪afzuni, bišiِ--‬‬

‫اساسِ‪bondâd, arcin, âsâl, šâlodaِ--‬‬

‫آزردن‬

‫اساسنامهِ‪bonyâdnâmaِ--‬‬

‫ازرقِ‪kabud, nilfâmِ--‬‬

‫اسامیِ‪ِ>--‬اسم‬

‫آزرم‬

‫آسان‬

‫ازگیل‬

‫آسانِکردن‬

‫ازلیِ‪biâqâz, asariِ--‬‬

‫آسانگیر‬

‫آزمایش‬

‫اسانسِ‪golserešk, buyâk, hubuyamâyaِ--‬‬

‫آزمایشِکردن‬

‫آسانسورِ‪âsânbar, bâlâravِ--‬‬

‫آزمایشگاه‬

‫آسایش‬

‫آزمایه‬

‫آسایشگاه‬

‫‪17‬‬

tanvarzešgâh,

‫استاد‬

‫اسب‬

‫استادکار‬

asb e âbziِ--ِ‫اسبِآبی‬

‫استاده‬

‫اسبِبالدار‬

âvardgâh, ِ --ِ ‫استادیوم‬
hamâvardigâh

asb e damaِ--ِ‫اسبِبخار‬
asvârِ--ِ‫اسبِسوار‬

kârâmuziِ--ِ‫استاژ‬

asvâriِ--ِ‫اسبِسواری‬

golfahšangِ--ِ‫استاالگمیت‬

abzâr, givad, angâzaِ--ِ‫اسباب‬

nilamdânِ--ِ‫استامپ‬

bâziabzâr, daju (sangsarik)ِ–ِ‫اسبابِبازی‬

‫استان‬

ِabzârbarِ--ِ‫اسبابکش‬

?ِ--ِ‫استانبولی‬

pištar, pišinِ--ِ‫اسبق‬

‫استاندار‬

ِ‫اسبه‬

nemuna, hanjârmand, hanjârِ--ِ‫استاندارد‬

‫اسپرِلخت‬

‫آستانه‬

‫اسپرز‬

barmaxeš, xvadkâmagiِ--ِ‫استبداد‬

‫اسپرزه‬

stabrakِ--ِ‫استبرق‬

‫اسپرزی‬

ِ durijuiِ–ِ‫استبعاد‬

‫اسپرس‬

kalâkِ--ِ‫استپ‬

‫اسپرک‬

nehoftagi, pušešِ--ِ‫استتار‬

narmâyaِ--ِ‫اسپرماتوزوئید‬

bahrakašiِ--ِ‫استثمار‬

âqâziyân e angalikِ--ِ‫اسپروزا‬

bahra kašândan (az kas-i), ِ --ِ‫استثمارِکردن‬
došbahar gereftan

ِ‫اسپریس‬
dardzodâِ--ِ‫آسپرین‬

magari, joz budagi, jodânâki, ِ --ِ ‫استثنا‬
jodââyini, noxor (xvarâsân)

dâru ye vižaِ--ِ‫اسپسیالیته‬

farvar nehâdan, jodâ ِ --ِ ‫استثنا ِقائل ِشدن‬
kardan

‫اسپیرهِکوهی‬
mârpic tarkizaِ--ِ‫اسپیروکت‬

?ِ--ِ‫استثناِگردانی‬
degarguni,

ِ‫است‬

jâygardi
- ِ --ِ ‫استحاله‬
nâšodaxvâhi, nâšâyâ budan

namak e srka, toršak e serkaِ--ِ‫استات‬

degargun kardanِ--ِ‫استحالهِکردن‬

istâ, istnâkِ--ِ‫استاتیک‬
)andar šimi(ِ--ِ‫استاتین‬

18

nehânniyuši, gušyâziِ--ِ‫استراق‬

negâhbâni kardan - ba yâd ِ --ِ ‫استحفاظ‬
sepordan

nehânvâr niyušidanِ--ِ‫استراقِسمعِکردن‬

arzâniki, hodamandiِ--ِ‫استحقاق‬

)andar šimi(ِ--ِ‫استرانسیم‬

ostvâri, seftiِ–ِ‫استحکام‬

)ِyak jur galudard(ِ--ِ‫استرپتوکوکی‬

sangarbandiِ--ِ‫استحکامات‬

bâzpasdahiِ--ِ‫استرداد‬

tanšui, âsanidanِ--ِ‫استحمام‬

zahr e kacula o pâpitaِ--ِ‫استرکنین‬

tan šostanِ--ِ‫استحمامِکردن‬

ostaxvân e janâqِ--ِ‫استرنم‬

âgâhi xvâstanِ--ِ‫استخبار‬

dobolangoviِ--ِ‫استروفونیک‬

ba kâr gomâri, ba kâr goziniِ--ِ‫استخدام‬

)andar šimi(ِ--ِ‫استرونتیوم‬

ba kâr gomârdanِ--ِ‫استخدامِکردن‬

‫آستری‬

‫استخر‬

xoškâmâr, barmiz, âb âvordagiِ--ِ‫استسقاء‬

lanjâneš, barhizešِ--ِ‫استخراج‬

buyešِ--ِ‫استشمام‬

lanjândanِ--ِ‫استخراجِکردن‬

buyidanِ--ِ‫استشمامِکردن‬

rahâneš - raheš yâftanِ--ِ‫استخالص‬

govâhixvâhi, govâhiavariِ--ِ‫استشهاد‬

ِ‫استخوان‬

govâhi âvordan, govâhi ِ --ِ ‫استشهاد ِکردن‬
xvâstan

‫استخوانبندی‬

tavân -biniyâziِ--ِ‫استطاعت‬

‫استخوانپزشک‬

tavân dârdanِ--ِ‫استطاعتِداشتن‬

‫استخوانیِکردن‬

derâzgovi, derâzšaviِ--ِ‫استطاله‬

andarxvâhešِ--ِ‫استدعا‬

mânandâvari, vâmgiriِ--ِ‫استعاره‬

andarxvâstanِ--ِ‫استدعاِکردن‬

yârigari, yârixvâhiِ--ِ‫استعانت‬

karkuzâvari, govâhâvariِ--ِ‫استدالل‬

âtâvi, âmâdai, jorbozaِ--ِ‫استعداد‬

karkuz âvordam/jostanِ--ِ‫استداللِکردن‬

kanâragir, bivandešِ--ِ‫استعفا‬

ِ‫استر‬

bivastanِ--ِ‫استعفاِدادن‬

‫آستر‬

ِnâcârâna, šetâbnâkânaِ--ِ‫استعالجی‬

‫آسترِکردن‬

âgâhixvâhi, âmuzešxvâhiِ--ِ‫استعالم‬

šegerd - jangârâyiِ--ِ‫استراتژی‬

âbâdgari - mângârkoniِ--ِ‫استعمار‬

âsâyeš, visây, râmešِ--ِ‫استراحت‬

?ِ--ِ‫استعمارگر‬

âsudanِ--ِ‫استراحتِکردن‬

andarvarzâneš - gomârešِ--ِ‫استعمال‬

âsâyešgâhِ--ِ‫استراحتگاه‬

19

yârixvâhiِ--ِ‫استمداد‬

andarvarzândanِ--ِ‫استعمالِکردن‬

yâri xvâstanِ--ِ‫استمدادِکردنِاز‬

faryâdrasxvâhi, lâbaِ--ِ‫استغاثه‬

payvastagi, pattukiِ--ِ‫استمرار‬

faryâd xvâstan azِ--ِ‫استغاثهِکردنِاز‬

payvastaِ--ِ‫استمراری‬

âmorezešxvâhi, patetِ--ِ‫استغفار‬

moštukoni, col/jalqkoniِ--ِ‫استمناء‬

biniyâziِ--ِ‫استغنا‬

mulešxvâhiِ--ِ‫استمهال‬

bahramandi, andarvarzâniِ--ِ‫استفاده‬

panâhbari,

runevisi,
mumin

govâhâvari, ِ

andarvarzândanِ--ِ‫استفادهِکردن‬

--ِ
‫استناد‬
govâhmandi

paybariِ--ِ‫استنباط‬

harâš, ِ --ِ ‫استفراغ‬
bâlââvari, viseš

?ِ)tarâandaryâftan(ِ--ِ‫استنباطِکردن‬

vâmidan, visidanِ--ِ‫استفراغِکردن‬

hacešikyâbiِ--ِ‫استنتاج‬

pors o ju, vâporsiِ--ِ‫استفسار‬

hacešik yâftanِ--ِ‫استنتاجِکردن‬

pors o ju kardanِ--ِ‫استفسارِکردن‬

pacenbardâri, ِ
roxna,

roxna

vâmeš,

ojomnu,

porsešِ--ِ‫استفهام‬

--ِ ‫استنساخ‬
pacensâzi

farivari( andar bâvar), pattâyešِ--ِ‫استقامت‬

ye ِ --ِ ‫استنسیل‬
gardabardâri

pattudanِِ--ِ‫استقامتِکردن‬
padira, pišvâzِ--ِ‫استقبال‬

candpacenneveštanِ--ِ‫استنسیلِکردن‬

pežuheš, bâzkâvešِ--ِ‫استقراء‬

damandarbari, anbuyešِ--ِ‫استنشاق‬

bâzkâftan, birunyâbiِ--ِ‫استقراءِکردن‬

dam andar bordan, ِ --ِ ‫استنشاق ِکردن‬
anbuidan

pâbarjâyi - mângâri, jâygiriِ--ِ‫استقرار‬

bâzposi, soxanxvâhiِ--ِ‫استنطاق‬

anjâmyâbi, žarfkuši, žarfikâviِ--ِ‫استقصا‬

bâzporsidan, soxan xvâstanِ--ِ‫استنطاقِکردن‬

xvadistâyi,

paygomkoni - xvaddârikoni, ِ --ِ ‫استنکاف‬
nehenzeš - spozeš(sarpici)

nâbâzbastagi, ِ --ِ ‫استقالل‬
reežkaryâk, kâmkâri
?ِ--ِ‫استکان‬

afsusidan, zamatrâ, riyahriِ--ِ‫استهزا‬

ِhovaydâxvâhi, âgâhiyâbiِ--ِ‫استکشاف‬

afsusanda, zamatrâgarِ--ِ‫استهزاِکننده‬

ba poštofti, bâzcasbidanِ--ِ‫استلقا‬

vâmfarsâyi - farsâyešِ--ِ‫استهالک‬

šenavešِ--ِ‫استماع‬

zamnimgân, barâbargâh - barâbariِ--ِ‫استوا‬

ašnudanِ--ِ‫استماعِکردن‬

ِ‫استوار‬

(deljui), nevâzeš, šnâyânešِ–ِ‫استمالت‬

ِ razmdârِ--ِ‫استوارِارشدِنیرویِزمینی‬

šnâyândanِ--ِ‫استمالتِکردن‬

20

ِnerxsanji - jangangizi - âtašafruziِ--ِ‫اسعار‬

‫استوارِکردن‬

‫ِسفیر‬،‫>ِسفر‬--ِ‫اسفار‬

‫استوارنامه‬

gažfinaِ--ِ‫اسفالت‬

‫استوانه‬

gažfina kardanِ--ِ‫اسفالتِکردن‬

‫استون‬

gažfinanâk, gažfinadârِ--ِ‫اسفالته‬

?ِِ--ِ‫استیشنِواگن‬

sepidâbِ--ِ‫اسفداج‬

bâzxvâhi,

sparzaِ--ِ‫اسفرزه‬

gozârešxvâhi, ِ --ِ ‫استیضاح‬
rošangarixvâhi
bâzxvâstanِ--ِ‫استیضاحِکردن‬

sparud, sangxvârakِ--ِ‫اسفرود‬

?ِ--ِ‫استیک‬

xoškida xazaِ--ِ‫اسفگنوم‬

dožbineš, došbiniِ--ِ‫آستیگمات‬

forudtar, pâyintarِ--ِ‫اسفل‬

šivaِ--ِ‫استیل‬

spânâxِ--ِ‫اسفناج‬

?ِ--ِ‫استیلِشدن‬

deriqâvar, anduhâvarِ--ِ‫اسفناک‬

ciragiِ--ِ‫استیال‬

darujِ--ِ‫اسفنج‬

cira šodanِ--ِ‫استیالِیافتنِبر‬

nušândan, sirâb kardanِ--ِ‫اسقاء‬

?ِ)jušin(ِ--ِ‫استیلن‬

âb rasândanِ--ِ‫اسقاءِکردن‬

?ِ--ِ‫استیله‬

afkandan - farsudagiِ--ِ‫اسقاط‬

‫آستین‬

sekubâِ--ِ‫اسقف‬

bâzsetâni - bâzâqâzânešِ--ِ‫استیناف‬

anušdâru, vispdâruِ--ِ‫اسقولوفندریون‬

šeerِ--ِ‫اسد‬

?yak jur mâhiِ--ِ‫اسقومری‬

‫>ِاسیر‬--ِ‫اسرا‬

?ِ--ِ‫اسکاچ‬

râzhâِ--ِ‫>ِسر‬--ِ‫اسرار‬

tira-i az kermhâ ye gerd e angaliِ--ِ‫آسکاریس‬

râznâkِ--ِ‫اسرارِآمیز‬

nešândan, mângâr kardan, xâna ِ--ِ‫اسکان‬
dâdan

došgosâri, gezâfgosâri, vandgariِ--ِ‫اسراف‬
tabâhândan, došgosâridanِ--ِ‫اسرافِکردن‬

sorandagi kardan - kafš e ِ --ِ ‫اسکتینگ‬
jâgodâr

setârayâbِ--ِ‫اسطرالب‬

tanostِ--ِ‫اسکلت‬

fravahr - âxšig - ostoxvâbandiِ--ِ‫اسطقس‬

bârandâzgâh, yâlud, anzalijِ--ِ‫اسکله‬

šâhsparm e romik, kešaِ--ِ‫اسطوِخودوس‬

arzroxna, kuate (karingân)ِ–ِ‫اسکناس‬

mitoxtِ--ِ‫اسطوره‬

ِ‫اسکنه‬

mitoxtšenâsiِ--ِ‫اسطورهِشناسی‬

21

konešnâkik govâšِ--ِ‫اسمِمفعول‬

?ِ--ِ‫آسکوبیک‬

‫آسمان‬

hamravânِ--ِ‫اسکورت‬

?ِ--ِ‫آسمانجل‬

hamravi kardanِ--ِ‫اسکورتِکردن‬

ِ‫آسمانخراش‬

pâcala, barfsori, yaxlaqziِ--ِ‫اسکی‬

‫آسماندره‬

barfsori kardanِ--ِ‫اسکیِبازیِکردن‬

‫آسمانغرش‬

kafš e yaxbâziِ--ِ‫اسکیت‬

‫آسمانِغرشِکردن‬

yaxbâzِ--ِ‫اسکیتباز‬

‫آسمانه‬

yaxbâzi kardan, ِ-ِ‫ِاسکیتِکردن‬،‫اسکیتبازیِکردن‬
yaxnevardidan, yaxnavaštan

gandomgun - šeerâhu - xošksâlِ--ِ‫اسمر‬

?ِ--ِ‫اسالم‬

bârjâmaِ--ِ‫اسموکینگ‬

nemâyakِ--ِ‫اسالید‬

?ِ]âxšig[ِ--ِ‫اسمیم‬

jangafzâr, zeen, jâna, gadrakِ--ِ‫اسلحه‬

pošt dâdan - barbandânešِ--ِ‫اسناد‬

tandorosttarِ--ِ‫اسلم‬

pošt dâdan - ِ --ِ ‫ ِاسناد ِکردن‬،‫اسناد ِدادن‬
barbandândan, az kas-i dânestan, az
kas-i âvordan

šiva, âyinِ--ِ‫اسلوب‬
šivadâr kardanِ--ِ‫اسلوبِدادنِبه‬

lâla ye âlpikِِ--ِ‫اسنانِالکلب‬

nâm - nâmvâžaِ--ِ‫اسم‬

‫آسه‬

tangdami, rabu, došdamešِ--ِ‫آسم‬

riq, sanxaj, rix, tarâymânِ--ِ‫اسهال‬

gusvâžaِ--ِ‫اسمِاشاره‬

siyâh, siyâhcardaِ--ِ‫اسود‬

ramanvâža, alfanjvâžaِ--ِ‫اسمِجمع‬

‫آسودگی‬

vižanâmِ--‫اسمِخاص‬

‫آسودن‬

goharvâžaِ--ِ‫اسمِذات‬

‫آسودهِکردن‬

godarvâža, nehânvâžaِ--ِ‫اسمِرمز‬

âsyâbِ+-ِ‫آسیا‬

?ِ--ِ‫اسمِشب‬

‫آسیاب‬

amargâninâmِ--ِ‫اسمِعام‬

âsyâbِ+--ِ‫آسیابِآبی‬

godarvâžaِ--ِ‫اسمِعبور‬

bâdâsِ+-ِ‫آسیابِبادی‬

?ِ--ِ‫اسمِفعل‬

dastâsِ+-ِ‫آسیابِدستی‬

ِِِdegarnâmِ--ِ‫اسمِمستعار‬

‫آسیابِکردن‬

bonvâžaِ--ِ‫اسمِمصدر‬

âsyâbbânِ+-ِ‫آسیابان‬

camavâžaِ--ِ‫اسمِمعنی‬

22

‫آسیب‬

farâzbasta, vanâk (az soqdi), ِ --‫اسیر‬
andaryavidag, eskâr, gevarda, dil (ilâm,
lorik), varâd
farâzbandândan, ِ

‫ِزدن‬/‫آسیبِرساندن‬
‫آسیبشناسی‬

--ِ
‫اسیرکردن‬
andaryavândan

toršakِ--ِ‫اسید‬

navešnemâِ--ِ‫اسیلوسکوپ‬

?ِ--ِ‫اسیدِآسکوبیک‬

‫آسیمه‬

?ِ--ِ‫اسیدِاکریلیک‬

‫آسیمهِکردن‬

giyâhtoršakِ--ِ‫اسیدِآمینه‬

‫آش‬

miztoršakِ--ِ‫اسیدِاوریک‬

âš e šola xâmakârِ--ِ‫آشِشلهِقلمکار‬

?ِ--ِ‫اسیدِبوتیریک‬

gus, âdeeštag, ârâv (jâsk), ِ –ِ‫ِاشاره‬،‫اشارت‬
eštav (lâhijân), bej (sangsar, âmarjân),
vengâr (sangsar), halme (sangsar)

?ِ--ِ‫اسیدِتارتاریک‬
toršakdustِ--ِ‫اسیدِدوست‬

?andargusidanِ--ِ‫اشارهِضمنیِکردن‬

toršaksâziِ--ِ‫اسیدسازی‬

gusidanِ--ِ‫اشارهِکردن‬

limutoršakِ--ِ‫اسیدِسیتریک‬

gusgarِ--ِ‫اشارهِگر‬

murcatoršakِ--ِ‫اسیدِفرمیک‬

gusnemâِ--ِ‫اشارهِنما‬

?ِ--ِ‫اسیدِفسفریک‬

parâkaneš, âškârgariِ--ِ‫اشاعه‬

gandzodâtoršakِ--ِ‫اسیدِفنیک‬

gostarândan, bâb kardanِ--ِ‫اشاعهِدادن‬

?ِ--ِ‫اسیدِفوماریک‬

‫آشام‬

toršak kardanِ--ِ‫اسیدِکردن‬

‫آشامنده‬

ِ?ِ--ِ‫اسیدِگالیک‬

‫آشامه‬

toršakgerâyِ--ِ‫اسیدگرای‬

ِ ‫آشامیدن‬

ِ?ِ--ِ‫اسیدِگلوتامیک‬

ِ nemuna, kâlânemunaِ–ِ‫اشانتیون‬

?ِ--ِ‫اسیدِگلوکونیک‬

pori - saršâri - seeri - âqeštagi, ِ --ِ ‫اشباع‬
âqâreš

govâraiktoršakِ--ِ‫اسیدِمعدی‬

seer kardan, saršâr kardan - ِ --ِ‫اشباعِکردن‬
ِâqârândan

?ِ--ِ‫اسیدِنیتریک‬

?ِ--ِ‫اسیدِمنگنیک‬

ِ?ِ--ِ‫اسیدِنیکوتینیک‬

‫آشپز‬

torši, toršmazagiِ--ِ‫اسیدیته‬

‫آشپزخانه‬
‫آشپزی‬

23

mehsâlârân,

‫اشپل‬

bozorgvârân, ِ --ِ ‫اشراف‬
pacmâkân - ciragi dârdan

abandi - abandigânِ–ِ‫اشتباه‬

mehsâlârzaâda, pacmâkzâdaِ--ِ‫اشرافزاده‬

abandigarِ--ِ‫اشتباهکار‬

andaruntâbnâki - rošangariِ--ِ‫اشراق‬

abandi kardanِ--ِ‫اشتباهِکردن‬

bolandi - nežâdatar, firandatarِ--ِ‫اشرف‬

nâdorostgoviِ--ِ‫اشتباهِلپی‬

âgâhinâmaِ--ِ‫اشعاریه‬

nâdorost pendâštanِ--ِ‫اشتباهیِگرفتن‬

partavِ--ِ‫اشعه‬

‫اشتر‬

?ِ--ِ‫اشعهِلیزر‬
ِ ‫ِتصرف‬andarâkaneš, parxâzeš -->ِ--ِ‫اشغال‬

hanbâzeš, hamvandi, hamsui - ِ --ِ‫اشتراک‬
hanbâzešvari

‫آشغال‬

hanbâz budanِ--ِ‫اشتراکِداشتن‬

‫آشغالدان‬

hamkušiِ--ِ‫اشتراکِمساعی‬

andarâkandan, parxâštanِ--ِ‫اشغالِکردن‬

hamkušidanِ--ِ‫اشتراکِمساعیِکردن‬

‫آشفتن‬

hamsâniِ--ِ‫اشتراکِوجه‬

‫آشفتهِکردن‬

afruzeš, âlâvnâkiِ--ِ‫اشتعال‬

‫اشک‬

ba-kâr-gomâri, kârmandi, pišavariِ--ِ‫اشتغال‬

‫اشکِآور‬

vâžagiri – šekâfeš, barkstâk? (az ِ--ِ‫اشتقاق‬
ِsoqdik) - hamrišagi

‫اشکبار‬

setam - parxâš - zurgiri - bâng o ِ --ِ‫اشتلم‬
âvâ

doruqnâk anduh, anduhnemâِ--ِ‫اشکِتمساح‬
‫اشکِریختن‬
‫اشکزا‬

xvârtâri, xvarešxvâhi, jufâ (lakik, ِ --ِ ‫اشتها‬
lorik) - pisumandi

‫آشکار‬

xvarešangizِ--ِ‫اشتهاآور‬

‫آشکارِکردن‬

nâmvari, niknâmi, xonidagiِ--ِ‫اشتهار‬

âškârvâr, âškârânaِ+-ِ‫آشکارا‬

‫آشتی‬

‫آشکارگر‬

‫آشتیِدادن‬

ِ‫اشکاف‬

‫آشتیِکردن‬

gir, došvâriِ--ِ‫اشکال‬

buya, ârzumandi, abrangi, ayâsa, ِ--ِ‫اشتیاق‬
âvât, qiš

došvârnemây, došvârkonِ--ِ‫اشکالتراش‬

ârzumand budanِ--ِ‫اشتیاقِداشتن‬

došvârnemâyi, došvârkoni, ِ ِ --ِ ‫اشکالتراشی‬
ِkafâzâyi, došvârizâyi, kafâkoni

24

zard, nežâd e zardِ--ِ‫اصفر‬

kafâzodâyi,

bonyâd, âsâl, šâloda, bondâd, ِ --ِ ‫اصل‬
arcin

bâztâš,

girbardâri, ِ --ِ ‫اشکالزدایی‬
âsânkoni, došvârizodâyi
ِ‫اشکبار‬

tabârِ--ِ‫اصلِوِنسب‬

‫اشکلک‬

hargez - az bonyâdِ--ًِ‫اصال‬

‫>ِطبقه‬--ِ‫اشکوب‬

bâzdisi,

‫آشنا‬

behdisi, ِ --ِ ‫اصالح‬
behârâyi, vahiyon

‫آشناِکردن‬

vahiyongerâِ--ِ‫اصالحطلب‬

‫آشنان‬

bâztâšidan, bâzdisândan, ِ --ِ ‫اصالح ِکردن‬
behdisândan, behârâstan

‫آشنانِدارو‬
‫اشنگ‬

nežâdpayrâyiِ--ِ‫اصالحِنژادی‬

‫اشنه‬

virâyešhâ, behkoniِ--ِ‫اصالحات‬

‫آشوب‬

?ِ--ِ‫اصالحاتِارضی‬

‫آشوردن‬

beh kardanِ--ِ‫اصالحاتِکردن‬

‫آشوره‬

dorostkoninâma, bâzdisinâma, ِ --ِ‫اصالحیه‬
bâznevisi

‫آشیان‬

nikutar - farzâmtarِ--ِ‫اصلح‬

‫آشیانِکردن‬

bonyâdi, inhamâniِ--ِ‫اصلیت‬

‫آشیانه‬

gong - nâšenavâِ--ِ‫اصم‬

‫آشیانهِهواپیما‬

‫>ِصنف‬--ِ‫اصناف‬

kubešِ--ِ‫اصابت‬

âvâvâžaِ--ِ‫اصوات‬

kuftanِ--ِ‫اصابتِکردن‬

bonbâvar - bonyâdhâِ--ِ‫اصول‬

tabârmandi, niknežâdi, bonmandiِ--ِ‫اصالت‬

nežâda, goharmand, šâlodadârِ--ِ‫اصیل‬

yârânِ--ِ‫اصحاب‬

afzudag, žitaِ--ِ‫اضافه‬

bašuj, fraxans, remna (darik)ِ--ِ‫اصرار‬

afzudanِ--ِ‫اضافهِکردن‬

bašujidanِ--ِ‫اصرارِکردن‬

hamâlân, hamestârânِ--ِ‫اضداد‬

aspdân, soturgâh, aspestânِ-ِ‫اصطبل‬

bimnâki, tâpâk, qalaِ--ِ‫اضطراب‬

mâleš, sâyešِ--ِ‫اصطکاک‬

tolangi, niyâznâkiِ--ِ‫اضطرار‬

mâlida šodanِ--ِ‫اصطکاکِپیداِکردن‬

‫>ِضلع‬--ِ‫اضالع‬

vižavât, hamvâža, fandivâžaِ--ِ‫اصطالح‬
kucaktarِ--ِ‫اصغر‬

25

derâznâki,

farâxsoxangovi, ِ --ِ ‫اطناب‬
porgovi

forupâši,
afseneš, ِ
--ِ
‫اضمحالل‬
andargosineš (andargosixtan/ gosastan),
hambaheš

derâznâk kardanِ--ِ‫اطنابِکردن‬

farmânbordâri, razmani (pârtik)ِ--ِ‫اطاعت‬

porgoviِ--ِ‫اطنابگویی‬

otâq, katak, goricaِ+-ِ‫اطاق‬

corukzodâ, cinzodâِ--ِ‫اطو‬

?ِ--ِ‫اطاقکِتاریکِجعبهِعکاسی‬

‫>ِطور‬--ِ‫اطوار‬

ِ‫اطاقکِخلبانِدرِهواپیما‬

nemâyâneš - nikeežِ--ِ‫اظهار‬

ِ‫اطاقکِکشتی‬

snaheš nemâyândanِ--ِ‫اظهارِاحساساتِکردن‬

derâz kardan , ba derâzâ ِ --ِ ‫اطاله‬
kašândan

nikeextan, nemâyândanِ--ِ‫کردن‬/ِ‫اظهارِداشتن‬
ِ)âgâhinâma(ِ--ِ‫اظهارنامه‬

pirâmunِ--ِ‫اطراف‬

negar goftanِ--ِ‫اظهارنظرِکردن‬

xvarândanِِ--ِ‫اطعام‬

bâzgardânešِ--ِ‫اعاده‬

forunešâni, zodâyeš, azrubešِ--ِ‫اطفا‬

ِhoda bâzgardândanِ--ِ‫اعادهِحیثیتِکردن‬

âtašzodâyi,

pasdâdanِ--ِ‫اعادهِدادن‬

azrubeš, ِ –ِ ‫اطفاء ِحریق‬
anafruzâneš

bâzgardândanِ--ِ‫اعادهِکردن‬

‫>ِطفل‬--ِ‫اطفال‬

ruzi farâhamâvari, godarân e ِ --ِ ‫اعاشه‬
ziveš - tušadahi

âgâhiِ--ِ‫اطالع‬
âgâhândanِ--ِ‫اطالعِدادن‬

yâriِ--ِ‫اعانت‬

azdِ--ِ‫اطالعات‬

yâripulِ--ِ‫اعانه‬

azdnâmaِ--ِ‫اطالعیه‬

yâri kardanِ--ِ‫اعانهِدادن‬
xošnud kardanِ--ِ‫اعتاب‬

bakârbari ye vâža-i andar cama-i ِ--ِ‫اطالق‬
ِviža

vizordi - arjِ--ِ‫اعتبار‬

ba kâr bordanِ--ِ‫اطالقِکردن‬

vizord kardanِ--ِ‫اعتبارِدادن‬

farnegârnâma, naqšanâma - ِ --ِ ‫اطلس‬
stabra

patmâni - barâbari - miyânanâki - ِ--ِ‫اعتدال‬
ِmiyânaravi

nâgomânmandi, (xostumandi), ِ --ِ ‫اطمینان‬
xansyâ, abdrenj (pârtik), višidâxv

puzešxvâhi, puzešpadiriِ--ِ‫اعتذار‬

xvadbâvarmandiِ--ِ‫اطمینانِبهِخود‬

skafti, iskâbd (balxik)--ِ‫اعتراض‬

bigomân kardan, abdrenjidanِ--ِ‫اطمینانِدادن‬

skafti kardanِ–ِ‫اعتراضِکردن‬

bigomân šodan baِ--ِ‫اطمینانِکردن‬

xostuešِ‫>ِاذعان‬--ِ‫اعتراف‬

26

dahgânِ--ِ‫اعشاری‬

xostuidanِ--ِ‫اعترافِکردن‬

pey, peyânِ--ِ‫اعصاب‬

kârhelâni, kârbâzistâniِ--ِ‫اعتصاب‬

zâyešik andâmânِ--ِ‫اعضاءِتناسلی‬

az kâr bâz istâdan, kâr ِ --ِ ‫اعتصاب ِکردن‬
helândan

‫>ِواگذاری‬--ِdaheš?ِِ–ِ‫اعطا‬

kârhelešgar, ِ

dâdan?ِ–ِ‫اعطاِکردن‬
bozorgtar, nahmârtarِ--ِ‫اعظم‬
pasâyandangâ,

--ِ

‫کننده‬
‫اعتصاب‬
kârbâzistânanda

bâvar, gadnaِ--ِ‫اعتقاد‬

farzandân, ِ --ِ ‫اعقاب‬
nevâdagân

bâvarmand budanِ--ِ‫اعتقادِداشتن‬
bâvar kardanِ--ِ‫اعتقادِکردن‬

ِِbozorgvâri - barafrâziِ--ِ‫اعال‬

jodâyazi, (jodânešini), kašbatِ–ِ‫اعتکاف‬

basyâr nikِ--ِ‫اَعال‬

ciragi – bartari - bolandšaviِ–ِ‫اعتال‬

ِniveyâneš, ztâkarkِ--ِ‫اعالم‬

abestân, âvat, boyulešِ--ِ‫اعتماد‬

vižanâmhâ - nâmvarânِ--ِ‫اَعالم‬

xvadbâvar, ِ --ِ ‫ ِاعتماد ِبه ِنفس‬،‫اعتماد ِبه ِخود‬
xvadabestân

niveyândan, âgâhândanِ--ِ‫کردن‬/‫اعالمِداشتن‬
âgâhinâmaِ--ِ‫اعالمیه‬
âgahiِ--ِ‫اعالن‬

kardan, ِ --ِ ‫کردن‬/‫اعتماد ِداشتن‬
boyulidan

âškâr kardan, âgâhândanِ--ِ‫اعالنِکردن‬

parvâِ--ِ‫اعتنا‬

bartarِ--ِ‫اعلی‬

parvâ kardanِ--ِ‫اعتناِکردن‬

imbaqِ--ِ‫اعلیحضرت‬

xuymandiِ--ِ‫اعتیاد‬

farâgiranda - goruh - hamagânitarِِ--ِ‫اعم‬

xuymand kardanِ--ِ‫اعتیادِدادن‬

sotun nehâdanِ--ِ‫اعماد‬

varcâvariِ--ِ‫اعجاز‬

‫>ِعمل‬--ِ‫اعمال‬

šegeftiangiz, šegeftinâkِ--ِ‫اعجوبه‬

kârhâ ye došxvârِ--ِ‫اعمالِشاقه‬

badârâvizi, košâneš, âvizkošiِ--ِ‫اعدام‬

ba kâr bordanِ--ِ‫اعمالِکردن‬

ba dâr âvizândan, košândanِ--ِ‫اعدامِکردن‬

kaj o kavlagi, kajiِ--ِ‫اعوجاج‬

grâmidâriِ--ِ‫اعزاز‬

yakcašm - ruda ye kurِ--ِ‫اعور‬

gosil, ravânakoniِ--ِ‫اعزام‬

abestân

--ِ ‫اعیان‬
pacmâkân

gosilândan, ravâna ِ --ِ ‫ ِکردن‬/‫اعزام ِداشتن‬
kardan

paymrasân - pardadârِ--ِ‫آغاجی‬

varšekastagi - tangdastiِ--ِ‫اعسار‬

mehsâlârân,

bozorgvârân, ِ

dahyakِِ--ِ‫اعشار‬

27

gomrâh kardan, feribândanِ--ِ‫اغواِکردن‬

catrak (qârc), qârc e camanik, ِ --ِ‫آغاریقون‬
qârc e daštzi

ِ‫آغوز‬

‫آغاز‬

‫آغوش‬

‫آغازِکردن‬

âh, vâxِ--ِ‫اف‬

‫آغازیان‬

‫>ِآفت‬--ِ‫آفات‬

‫آغازیدن‬

sudrasâni - xvadpasandiِ--ِ‫افاده‬

mehtar, sarvarِ--ِ‫آغاسی‬

sudrasândan - xvad râ gereftanِ--ِ‫افادهِکردن‬

âšoftagiِ--ِ‫اغتشاش‬

?--ِ‫افار‬

âšubândanِ--ِ‫اغتشاشِکردن‬

zovânparišiِ--ِ‫آفازی‬

‫>ِغذا‬--ِ‫اغذیه‬

bahrarasâniِ--ِ‫افاضه‬

‫>ِغرض‬--ِ‫اغراض‬

bahra rasândanِ--ِ‫افاضهِکردن‬

gezâfnemâyi, gezâfgoviِ--ِ‫اغراق‬

ِ‫افت‬

gezâf goftanِ--ِ‫اغراقِگفتن‬

âgaft, gazandِ+-ِ‫آفت‬

forupušândanِ--ِ‫اغشاء‬

‫آفتاب‬

‫آغشتن‬

‫آفتابپرستی‬

xašmgin kardanِ--ِ‫اغضاب‬

andar âftâb mândan/, ِ +-ِ ‫آفتاب ِخوردن‬
âftâbnâk šodan

dorujastaki, ferib, viyâv, videftaki, ِ--ِ‫اغفال‬
setâva

‫آفتابرو‬

feribândanِ--ِ‫اغفالِکردن‬

‫آفتابزدگی‬

ِ‫آغل‬

ِ1‫آفتابگردان‬

‫>ِغلط‬--ِ‫اغالط‬

ba camaân e sâyabân o ِ +-ِ 2‫آفتابگردان‬
piškolâh ba kâr neravad

baskarat?, kešân, bâdistân, ِ --ِ ‫اغلب‬
karatân

‫آفتابگیر‬

farbihušiِ--ِ‫اغماء‬

‫آفتابه‬

cašmpuši, âsângiriِ--ِ‫اغماض‬

‫آفتابیِکردن‬
cašm

‫افتادگی‬
‫افتادن‬

pušidan

az, ِ --ِ ‫اغماض ِکردن‬
baxšâydan

guspandân, bozânِ--ِ‫اغنام‬

šarmnâkِ--ِ‫افتادهِحال‬

tavângarânِ--ِ‫اغنیا‬

‫افتان‬

feribâneš, gomrâhkoniِ--ِ‫اغوا‬

28

‫افتانِوِخیزان‬

‫آفرین‬

‫افتتاحِ‪gošâyeš, bâzgošâyešِ--‬‬

‫آفرینِگفتن‬

‫افتتاحِکردنِ‪bâzgošâydanِ--‬‬

‫آفرینش‬

‫افتتاحیهِ‪gošâyešِ--‬‬

‫آفرینندگی‬

‫افتخار ِ‪com, ِ --‬‬
‫)‪ِ,(sarafrâzi‬‬

‫‪padišfar,‬‬

‫آفریننده‬

‫‪firandagi,‬‬

‫افزا‬

‫افتد‬

‫افزار‬

‫افتراِ‪palmas, cafta, sepazgِ--‬‬

‫افزارمند‬

‫افتراِزدنِبهِ‪palmasidanِ--‬‬

‫افزایش‬

‫افتراقِ‪jodâi - parâkandagiِ--‬‬

‫افزایشگر‬

‫افتضاحِ‪rosvâyiِ--‬‬

‫افزاینده‬

‫افتنده‬

‫افزودن‬

‫افرا‬

‫افزوده‬

‫افرادِ‪yakân, takhâ, kasânِ--‬‬

‫افزون‬

‫افراز‬

‫افزونگی‬

‫افرازیاب‬

‫افزونه‬

‫افراس‬

‫افزونی‬

‫افراشتن‬

‫افسارِ‪ِ rašmaِ++‬‬

‫افراطِ‪porgerâyi - frehbaviِ--‬‬

‫افسارِبستن‬

‫افراطکارِ‪frehbavâِ--‬‬

‫افسارِکردن‬

‫افراطِکردنِ‪frehbavi kardanِ--‬‬

‫افسانه‬

‫افروختن‬

‫افسانهِپردازیِکردن‬

‫افروز‬

‫افسانهِشناسی‬

‫افروزش‬

‫افسانهِنویس‬

‫افروزنه‬

‫افستِ‪barnešinِ--‬‬

‫افروزه‬

‫افسرِ‪jâhvarِ--‬‬

‫آفریدگار‬

‫افسرِجزءِ‪?)kehjâhvar(ِ--‬‬

‫آفریدن‬

‫افسردگی‬

‫آفریده‬

‫‪29‬‬

sepehrnemâِ--ِ‫افالکِنما‬

‫افسردن‬

las, cengukِ--ِ‫افلیج‬

‫افسرده‬

las kardanِ--ِ‫افلیجِکردن‬

‫افسردهِکردن‬

‫آفند‬

xârâguš, darmanakِ--ِ‫افسنتین‬

dahân gašta, sar e zabânikِ--ِ‫افواهی‬

ِderiqِ+-ِ‫افسوس‬

pâyinravi, forunešiniِ--ِ‫افول‬

deriqmand budanِ+-ِ‫افسوسِخوردن‬

forunešastanِ--ِ‫افولِکردن‬

‫افسون‬

mehânol, nârkuk, merlâsِ--ِ‫افیون‬

‫افسونِکردن‬

xvâja, sarvar, ârbân, seleyer ِ --ِ ‫آقا‬
(firuzkuh), vâja (rudbâr e kermân)

‫افسونگری‬

javânmardِ--ِ‫آقامنش‬

âškârkoni, nikežâneš, pardadari, ِ ِ --ِ ‫افشا‬
abhomb

veriz, cešِ--ِ‫اقاقیا‬

nikežândan, âškâr kardanِ--ِ‫افشاءِکردن‬

mânešِ--ِ‫اقامت‬

‫افشان‬

mândanِ--ِ‫ِکردن‬/‫اقامتِداشتن‬

‫افشاندن‬

mânešgâh, sepanjِ--ِ‫اقامتگاه‬

‫افشانک‬

barpâdâriِ--ِ‫اقامه‬

‫افشانه‬

barpâ dârdanِ--ِ‫اقامهِکردن‬

‫افشره‬

‫>ِاقنوم‬--ِ‫اقانیم‬

gerânmâyatar - bozorgtabârtarِ--ِ‫افضل‬

farg, baxt - baxtvari - ruykonešِ--ِ‫اقبال‬

ruzagošâyi, dabuj (balucik), avina ِ–ِ‫افطار‬
(tâtik), pišâsor (tâtik)

farâsetâniِ--ِ‫اقتباس‬

kardan - kardagânِ--ِ‫افعال‬

farâsetadanِ--ِ‫اقتباسِکردن‬

šipâk, garzamâr, barqamânِ--ِ‫افعی‬

nirumandi, tavânešِ--ِ‫اقتدار‬

karân, bâdxiz, bâdgâhِ--ِ‫افق‬

nazdiki - hamcasbiِ--ِ‫اقتران‬

setânik, karânik, tarâzikِ--ِ‫افقی‬

âbori, mânbadi, tarâzdâriِ--ِ‫اقتصاد‬

‫افکن‬

dâneš e âboriِ--ِ‫اقتصادیات‬

‫افکندن‬

andarxvâheš - bâyeš - afzulِ--ِ‫اقتضا‬

‫افکنش‬

bâyâ/afzul budanِ--ِ‫اقتضاءِکردن‬

varšekastagiِ--ِ‫افالس‬

karvan, franâmešِ--ِ‫اقدام‬

ِ‫>ِفلک‬--ِ‫افالک‬

30

xvarandagi, xvarešِ--ِ‫اکالیت‬

dast ba kâr ِ --ِ ‫ِاقدام ِکردن‬،ِ ‫اقدام ِبه ِکاری ِکردن‬
šodan, franâftan

tira ye kangarhâِ--ِ‫آکانتاسه‬

‫>ِاعتراف‬--ِ‫اقرار‬

bozorgtarِ--ِ‫اکبر‬

hamsarân, hamsâlân, hamdušânِ--ِِ‫اقران‬

?ِ--ِ‫اکبلیلی‬

kret (âbxvasti andar yunân)ِ--ِ‫اقریطس‬

cerkin, palid, zeštِ--ِ‫اکبیری‬

pârabandi kardanِ--ِ‫اقساط‬

?ِ--ِ‫اکتان‬

dar e panjaravašِ--ِ‫آقشقشه‬

?ِ--ِ‫اکتاو‬

kutâhtarِ--ِ‫اقصر‬

alfandâneš, anfazânešِ--ِ‫اکتساب‬

kutâhtarin râhِ--ِ‫اقصرِطرق‬

faryâbešِ--ِ‫اکتشاف‬

durtar, durtarin marzِ--ِ‫اقصی‬

faryâftanِ--ِ‫اکتشافِکردن‬

palam, draxt e bilِ--ِ‫اقطی‬

gondakolanِ--ِ‫آکتینومیکوز‬

kamtar - kaminaِ--ِ‫اقل‬

?ِ--ِ‫ِآکتینیوم‬/‫آکتینیم‬

kamtarinâna, kamistِ--ًِ‫اقال‬

konešvariِ--ِ‫آکتیوایی‬

‫>ِقلم‬--ِ‫اقالم‬

bištarِ--ِ‫اکثر‬

kamtari, (kamtarigân)ِ--ِ‫اقلیت‬

bištarِ--ِ‫اکثرا‬

kešvar, sarzaminِ--ِ‫اقلیم‬

bištariِ--ِ‫اکثریت‬

xorsandiِ--ِ‫اقناع‬

ِbizâri, nâxvašdeli, abven - nâcâriِ--ِ‫اکراه‬

kâlbad - bonyâd - kas - bonbavaِ--ِ‫اقنوم‬

bandbâzِ--ِ‫آکروبات‬

tâg e šâhânِ--ِ‫اقونیطون‬

ِ‫اکرودوکر‬

samudr, kalândaryâ, zarâraِ--ِ‫اقیانوس‬

birangِ--ِ‫اکروماتیک‬

samudrpaymâِ--ِِ‫اقیانوسپیما‬

?ِ--ِ‫اکریلیک‬

samudrestânِ--ِ‫اقیانوسیه‬

âvâfešâraِِ--ِ‫اکسان‬
farhangestân,

kâvešgarِ--ِ‫اکسپلورر‬
?ِ--ِ‫اکستراسیستول‬

anjoman

e ِ --ِ ‫آکادمی‬
dânešmandân
ِ‫>ِکذب‬--ِِ‫اکاذیب‬

zangârِ--ِ‫اکسید‬

ِ‫اَکار‬

zangârbandi, zangârnâkiِ--ِ‫اکسیداسیون‬

ِveriz, zard verizِ--ِ‫ِاکاکیا‬/‫اکاسیا‬

?ِِ--ِ‫اکسیدمنیزیم‬

xvaranda, tabâhgarِ--ِ‫اکاله‬

?ِ--ِ‫اکسیدنیترید‬

pašaram, bidbuyaِ--ِ‫اکالیپتوس‬

31

‫اکسیدیِکهِاکسیژنِوِفلزِآنِبرابرِباشد‪ِ،‬مونوکسید‬

‫آگاهیِ‪ِâgâha(=xabar)ِ+-‬‬

‫اکسیدیِکهِدارایِمقدارِزیادیِاکسیژنِباشد‪ِ،‬پروکسید‬

‫آگاهیِیافتن‬

‫اکسیرِِ‪nâyâb - kamyâbِ--‬‬

‫آگاهینامه‬

‫اکسیژنِ‪havâzâِ--‬‬

‫اگر‬

‫اکسیژنهِ‪havâziِ--‬‬

‫اگرِچه‬

‫آکلِ‪xvarandaِ--‬‬

‫آگراندیسمانِ‪ِbozorgnemâyi, gostarânešِ--‬‬

‫آکلِیکِنوعِغذا‬

‫اگزماِ‪âqera, xâreš e pusyِ--‬‬

‫آکلهِ‪vid, xvaraِ--‬‬

‫اگزوس‪ِ،‬اگزوزِ‪dudâhanِ--‬‬

‫اکلیلِ–ِ‪zarâb – jâm e gol – afsar e ratnik‬‬

‫اگزیستانسیالیزم‬
‫‪bavešgerâyi‬‬

‫ِ‪--‬‬

‫ِ ‪xvadgohargari,‬‬

‫اکلیل ِالملک ِ‪xâkši, šâhafsar, basadak, ِ --‬‬
‫‪šabdar e zard‬‬

‫آگهیِ‪âgâha (=xabar)ِ+-‬‬

‫اکلیلِالجبلِ–ِ‪padur e buyâ‬‬

‫آگهیِدادنِ‪âgaha dâdanِ+-‬‬

‫اکلیلِجنوبیِ‪?ِ--‬‬

‫آگهیِکردنِ‪âgaha kardanِ+-‬‬

‫اکلیلِکوهیِ‪kuhafsarِ--‬‬

‫اگوِ‪gandâbrâh, pârginِ--‬‬

‫اکملِ‪bovandaktarِِ--‬‬

‫آگین‬

‫آکندن‬

‫آگینی‬

‫آکنده‬

‫آلِ‪xândânِ--‬‬

‫اکنون ِ‬

‫االِ‪joz, magarِ--‬‬

‫اکوتوریسمِ‪?ِ--‬‬

‫آال‬

‫آکوردئونِ‪šelâlaِ--‬‬

‫آالتِ‪abzârhâِ--‬‬

‫اکولِ‪porxvarِِ--‬‬

‫آالتِتناسلیِ‪zehârِ--‬‬

‫آکوالدِ‪doabruِ--‬‬

‫آالچیقِ‪tâž, sarâparda, parcingâh, kaparِ--‬‬

‫اکیدِ‪bi berav bargarِ--‬‬

‫االغِ‪xarِ--‬‬

‫اکیداِ‪ostvârânaِ--‬‬

‫االکلنهِ‪?ِ--‬‬

‫آگاه‬

‫آالگزنه‬

‫آگاهِکردن‬

‫آالله‬

‫آگاهانه‬

‫آالمِ‪dardhâ, ranjhâِ--‬‬

‫آگاهانیدن‬

‫آالیش‬

‫آگاهیِِ(‪)=âgâh budan‬‬

‫الباقیِ‪mândagِ--‬‬

‫‪32‬‬

bâyâ, nâgozirnâk, frecvânikِ--ِ‫الزامی‬

‫آلبالو‬

ِ‫آلش‬

harâyena, kâm nâ kâm, hamânâِ--ِ‫البته‬

casbânešِ--ِ‫الصاق‬

jongِ--ِ‫آلبوم‬

casbândan, dusândanِ--ِ‫الصاقِکردن‬

sepidaِ--ِ‫آلبومین‬

‫>ِلغو‬--ِbarafkaniِ--ِ‫الغا‬

oštorakِ--ِ‫آلپاکا‬

barafkandan, vâdyâb kardanِ--ِ‫الغاِکردن‬

abzâr - andâmِ--ِ‫آلت‬

‫>ِلفظ‬--ِ‫الفاظ‬

ِ)nâxvadfarmân(ِ--ِِ‫آلتِدست‬

nevisagân, nevisagoruhِ--ِِ‫الفبا‬

pastâyigarِ--ِ‫آلترناتور‬

?ِ--ِ‫الفرفیر‬

bâyeš, qavân(balxik)ِ–ِ‫التزام‬

ِharzanegâri, jendanegâriِ--ِ‫الفیهِوِشلفیه‬

paymân padiroftanِ--ِ‫التزامِدادن‬

bârgiri- rasâneš - andarnayešِ--ِ‫القا‬

bâyâِ--ِ‫التزامی‬

andarnidanِ--ِ‫القاءِکردن‬

bahamrasi, bahampayvandiِ--ِ‫التقا‬

mubiz, garbâl, mâšu, tangbiz, ِ --ِ ‫الک‬
parvizan

lâbeš, nizâyِ--ِ‫التماس‬

ِ

lâbidan, nizâydanِ--ِ‫التماسِکردن‬

bixtanِ--ِ‫الکِکردن‬

tabseš, juš o xorušِ--ِ‫التهاب‬

daraxšِ--ِ‫الکترو‬

ِbamsâzِ--ِ‫آلتو‬

istâdaraxšikِ--ِ‫الکترواستاتیکی‬

darmân, behšavi ye zaxmِ--ِ‫التیام‬

?ِ--ِ‫الکتروتروپیسم‬

âšti dâdan, beh kardanِ--ِ‫التیامِدادن‬

daraxšrâhِ--ِ‫الکترود‬

fašeš, pažužِ--ِ‫الحاح‬

daraxššenâsi, daraxšjonbiِ--ِ‫الکترودینامیک‬

došdini, bašmi, âkdini, došgeravešiِ--ِ‫الحاد‬

?ِ--ِ‫الکتروگرافیک‬

payvandânešِ--ِ‫الحاق‬

daraxšbaxšِ--ِ‫الکترولیتی‬

payvandândanِ--ِ‫الحاقِکردن‬

âhanrobây e daraxšikِ--ِ‫الکترومغناطیس‬

payafzun, paspayvastagِ--ِ‫الحاقیه‬

naik/nâik daraxšpâra/daraxšizaِ–ِ‫الکترون‬

aknunِ--ِ‫الحال‬

?ِ--ِ‫الکترونیک‬

ِ ِ‫>ِلحن‬--ِ‫الحان‬

ِ ‫>ِبرق‬--ِ‫الکتریسیته‬

?ِ--ِ‫آلدئید‬

birik, birin, daraxšikِ–ِ‫الکتریک‬

sohandagi, degarkonešzâyi, âzirِ--ِ‫آلرژی‬

tâhuِ--ِ‫الکل‬

frecvâneš, nâgozir/nâcârkoni, ِ --ِ ‫الزام‬
bâyâi

gaca, kondzovân ?, tamandaِ--ِ‫الکن‬

33

xodâiِ--ِ‫الوهیت‬

abarnemuna, belge (xârestân), ِ –ِ ‫الگو‬
vina (ilâm), kombâd (šuštar)

tâِ--ِ‫الی‬

?ِ--ِ‫الگوریتم‬

andâmikِِ--ِ‫آلی‬

xodâِ--ِ‫هللا‬

tâ pâyânِ--ِ‫الیِآخر‬

baxtvârِ--ِ‫هللاِبختی‬

ِ‫>ِلیف‬--ِ‫الیاف‬

?ِ--ِ‫هللاِکلنگ‬

sonbol e zardِ--ِ‫الیسون‬

ranj, dardmandiِ--ِ‫الم‬

dardnâkِ--ِ‫الیم‬

?ِ--ِ‫الماس‬

mâdar - gohar, bonِ--ِ‫ام‬

?ِ--ِ‫المپیک‬

parda ye maqzِ--ِ‫امِالدماغ‬

pacenِ--ِ‫المثنی‬

narmšâmaِ--ِ‫امِالرقیق‬

‫النگو‬

beež, vikِ–ِ‫اما‬

yân, vâzišniِ--ِ‫الهام‬

dustkâr, nâpišavarz, nâvižakâr, ِ --ِ ‫آماتور‬
rižkâr

yânidanِ--ِ‫الهامِبخشیدن‬

ârdhâla, ârdbâِ--ِ‫اماج‬

mâdabaq, zanbaqِ--ِ‫الهه‬

ِ‫آماج‬

baqšenâsiِ--ِ‫الهیات‬

‫آماد‬

‫الو‬

âmâyešِ+-ِ‫آمادش‬

‫آلو‬

‫آمادگی‬

‫آلوِبخارا‬

‫آماده‬

lâtbâziِ+-ِ‫الواتی‬

‫آمادهِکردن‬

ِ‫الوار‬

‫آمار‬

lâtânِ+-ِ‫الواط‬

farmânravâyi, kešvar, šârestânِ--ِ‫امارت‬

lâtbâzi kardanِ+-ِ‫الواطیِکردن‬

‫آمارگری‬

‫آلوبالو‬

‫آمارگیری‬

‫آلوچه‬

golcadârِ--ِ‫امارنطونِیاِابزازالعذراِیاِگلِقدیفه‬

‫آلودگی‬

nešân - hangâm- hambinigâh - ِ --ِ ‫اماره‬
došfarmâyanda

‫آلودن‬
‫آلوزرد‬

ِ‫آماس‬

simakِ--ِ‫آلومینیوم‬

‫آماسِکردن‬

‫آلونک‬

34

âmizešِ--ِ‫امتزاج‬

rudašui - xamâneš - gerâyânešِ--ِ‫اماله‬

por šodan, šakampori, anbâštagiِ--ِ‫امتالء‬

gerâyândan- šakamrubândan, ِ--ِ‫امالهِکردن‬
ruda šuyândan

spozeš, xvaddâri, nehenzešِ--ِ‫امتناع‬

pišvâ, âvisa - pišnamâz--ِ‫امام‬

xvaddâri kardan, spoxtan, ِ --ِ ‫امتناع ِکردن‬
nehaxtan
fardaheš

pišvâi, âvisagiِ--ِ‫امامت‬
bibimi, zenhârِ--ِ‫امان‬

(andar ِ ‫ ِنمره‬،‫>جواز‬--ِ ‫امتیاز‬
tanvarzi), bartari

zenhâr dâdanِ--ِ‫امانِدادن‬

fardaheš yâfanِ--ِ‫امتیازِآوردن‬

sepordag- sepordadahiِ--ِ‫امانت‬

bartar dânestan e kas-i, ِ --ِ ‫امتیاز ِدادن‬
fardaheš ba kas-i dâdan

sepordag

ِ‫ِنمره‬،‫>جواز‬--ِ‫امتیازِگرفتن‬

nehâdan, ِ --ِ ‫امانت ِگذاردن‬
sepordan
sepordag - sepordagik--ِ‫امانتی‬

?ِ--ِ‫امتین‬

ِ‫آمایش‬

ِ‫>ِمثل‬--ِ‫امثال‬

bimârgarduna,

calsa vâžagân, conânahâ o ِ --ِ‫امثالِو ِحکم‬
andarzhâ

bimârbar, ِ --ِ ‫آمبوالنس‬
xvadrav e bimâr
‫>ِمقاومت‬--ِ‫امپدانس‬

zodâyeš, setorešِ--ِ‫امحاء‬

šetâbaِ--ِ‫آمپر‬

raveš o âyeš, rav o âyِ+-ِ‫آمدِوِرفت‬

šâhbânuِ--ِ‫امپراتریس‬

‫>ِآمدِوِرفت‬+-ِ‫آمدِوِشد‬

šâhân šâhِ--ِ‫امپراتور‬

rav o ây kardanِ--ِ‫آمدِوِشدِکردن‬

šetâbasanjِ--ِ‫آمپرسنج‬

yâri- yârigariِ--ِ‫امداد‬
âyešgâhِ+-ِ‫آمدگاه‬

raxmbâvari, ِ --ِ ‫امپرسیونیسم‬
(raxmpadiri)

‫آمدن‬

šâhxvâhanda, ciragigerâِ--ِ‫امپریالیست‬

farmân - ir, kâr - yatâkِ--ِ‫امر‬

šâhxvâhi, ciragigerâyiِ--ِ‫امپریالیسم‬

farmâyandaِ--ِ‫آمر‬

dâruâvandakِ--ِ‫آمپول‬

farmâdanِ--ِ‫امرِکردن‬

andarcakândan e dâruِ--ِ‫آمپولِزدن‬

?ِ--ِ‫امرِمسلم‬

geravandagân, (hâveštân)ِ--ِ‫امت‬

farmânnâmaِ--ِ‫امرنامه‬

ravan, âzmâyeš, ârmâِ--ِ‫امتحان‬

godarânešِ--ِ‫امرار‬

vizâstan, âzmâdan(âzmây-)ِ--ِ‫امتحانِکردن‬

ruziyâbiِ--ِ‫امرارِمعاش‬

kašeš - râsta, kašaِ--ِ‫امتداد‬

farmânikِ--ِ‫آمرانه‬

kašândan, yâzândanِ--ِ‫امتدادِدادن‬

sângerâyi,

35

bibim yatârândanِ--ِ‫امنِنگهداشتن‬

‫آمرزش‬

zenhârdârân, ِ
-‫امنا‬
pâsandagân

‫آمرزیدن‬

armandân,

?--ِ‫امرود‬

darqâli, bibimiِ--ِ‫امنیت‬

‫امروز‬

ِ,armandgarِ--ِ‫امنیه‬

‫امروزه‬

‫آمه‬

‫>ِامرنامه‬--ِ‫امریه‬

‫>ِمال‬--ِ‫اموال‬
‫آموختار‬

xvaddâri, parhiz, nehenzeš - ِ --ِ ‫امساک‬
kenesi

‫آموختن‬

ِparhixtanِ--ِ‫امساکِکردن‬

‫>ِامر‬--ِ‫امور‬

ِ‫امشب‬

‫آموزاندن‬

xvadnešâna,
nešânca, ِ
–ِ
‫امضا‬
nâmnešâna, settâr (sangsar)

‫آموزش‬

xvadnešâna negâštan, ِ --ِ ‫امضا ِکردن‬
nešâna negâštan, nešânca negâštan

‫آموزشِوِپرورش‬
‫آموزشکده‬

rudahâِ--ِ‫امعاء‬

‫آموزشگاه‬

peltâlâr, nešintâlârِ--ِ‫آمفیتئاتر‬

‫آموزشیار‬

andâmâmâsi, havânâkiِ--ِ‫آمفیزم‬

‫آموزگار‬

šâyeš, âsânbudagiِ--ِ‫امکان‬

‫آموزگان‬

šâyešsanjiِ--ِ‫امکانسنجی‬

‫آموزگاه‬

šâyešhâِ--ِ‫امکانات‬

‫آموزنده‬

?ِ--ِ‫امگا‬

‫آموزه‬

kohngerâِ--ِ‫امل‬

šira ye dânahâ - âvangmâyaِ--ِ‫امولسیون‬

kohangerâyiِ--ِ‫املِبودن‬

nušâhak, nošâdorِ--ِ‫امونیاک‬

nevisâneš, dorostnevisi - âkanešِ--ِ‫امال‬

nušâhakinِ--ِ‫آمونیوم‬
mâdarparvarda - nâfarhixtaِ--ِ‫امی‬

nevisândan - por kardan, ِ --ِ ‫امالء ِکردن‬
âkandan

takyâxtaِ--ِِ‫آمیب‬

namakhâِ--ِ‫امالح‬

‫آمیختگی‬

‫>ِملک‬--ِ‫امالک‬

‫آمیختن‬

xâgina ye âlufarangiِ--ِِ‫املت‬

‫امید‬

darqâl, armand, bibimِ--ِ‫امن‬

36

hanbâz+-ِ‫انباز‬

omiddahِ+-ِ‫امیدِبخش‬

anbârešgarِ+-ِ‫انباشتگر‬

omidmandِ+-ِ‫امیدوار‬

‫انباشتن‬

omidmand budanِ+-ِ‫امیدوارِبودن‬

‫انبان‬

omidmandiِ+-ِ‫امیدواری‬

‫انبر‬

farmânravâ, sâlâr, mehtarِ--ِ‫امیر‬

‫انبردست‬

nâvsâlârِ--ِ‫امیرالبحر‬

‫انبرک‬

daryâbânِ--ِ‫امیرالبحرِدو‬

gostareš, farâxiِ--ِ‫انبساط‬

daryâdârِ--ِ‫امیرالبحرِسه‬

‫انبه‬

daryâsâlârِ--ِ‫امیرالبحرِیک‬

lulaِ--ِ)‫انبوبه (آرامیک‬

ِ‫آمیزش‬

‫انبوه‬

‫آمیزنده‬

‫انبوهِکردن‬

‫آمیزه‬

‫انبوهی‬

armand,

cakânešgarِ--ِ‫انبیق‬

bâbak,

geravdâr, ِ --ِ ‫امین‬
zenhârdâr

idon bâd, conin bâdِ--ِ‫آمین‬

xvadkošiِ--ِ‫انتحار‬

laxtِ--ِ‫آن‬

gozinešِ--ِ‫انتخاب‬

biderang, yakkarataِ--ِ‫آنا‬

gozidanِ--ِ‫انتخابِکردن‬

farâgešt?ِ–ِ‫آنابولیسم‬

gozinmânِ--ِ‫انتخابات‬

‫>ِمونث‬--ِ‫اناث‬

gozinešik - gozinešِ–ِ‫انتخابیه‬

‫انار‬

tâvzoqâl, zoqâlsang e xoškِ--ِ‫آنتراسیت‬

ânâkâvi, bâzkâviِ--ِ‫آنالیز‬

kârvarzِ--ِ‫انترن‬

kâjdisِ--ِ‫آناناس‬

feribِ--ِ‫انتریک‬

‫انبار‬

ِ‫>ِتجرید‬--ِ-ِbarâhanješِ--ِ‫انتزاع‬

‫انبارِکردن‬

ِbirun kašândan - kandanِ--ِ‫انتزاعِکردن‬

‫انباردار‬

jodâbon, âhixtagِ‫>ِمجرد‬--ِ‫انتزاعی‬

‫انبارش‬

parâkaneš – sravâneš (nask, ِ –ِ ‫انتشار‬
câpikân, …)

‫انبارک‬
‫انبارگاه‬

parâkandan, ridândan – ِ --ِ ‫انتشار ِدادن‬
sravândan (nask, câpikân)

‫انباره‬

37

afsarešِ--ِ‫انجماد‬

alcaxt, payus – parmuri, šakibِ–ِ‫انتظار‬

‫انجمن‬

alcaxt dârdanِ--ِ‫انتظارِداشتن‬

‫انجمنِکردن‬

šakiftan barây eِ–ِ‫انتظارِکشیدن‬

‫انجیر‬

abarvinâreš, sicnâkiِ--ِ‫انتظام‬

‫انجیرک‬

sicbâniِ--ِ‫انتظامات‬

‫انجیل‬

sudjui, sudyâbiِ--ِ‫انتفاع‬

‫آنچه‬

sarasanji, behgozini, paržanešِ--ِ‫انتقاد‬

kibeš, kajravi, vartakiِ--ِ‫انحراف‬

sara sanjidan, paržanidanِ--ِ‫انتقادِکردن‬

kiftanِ--ِ‫انحرافِورزیدن‬/‫انحرافِحاصلِکردن‬

moveš, miveš, tarâbareš, jâbajâiِ--ِ‫انتقال‬

andarbandi, andar tangi nehi, ِ --ِ ‫انحصار‬
vižakoni, andargonji

mivândan, tarâbordan, jâbajâ ِ --ِ‫انتقالِدادن‬
kardan

andarbandešxvâhiِ--ِ‫انحصارطلبی‬

kin, zalifanِ--ِ‫انتقام‬

andarbandândan, andar ِ --ِ ‫انحصار ِکردن‬
,tangi nehâdan

kin xvâstanِ--ِ‫انتقامِگرفتن‬
kinxvâh, kinmandِ--ِ‫انتقامجو‬

andarbastagiِ--ِ‫انحصاریت‬

âmâreš e hâzmânِ--ِ‫انتگرال‬

nešibnâki, forubudagi, zabuni, ِ --ِ ‫انحطاط‬
tabâhi

?ِ--ِ‫انتگرالِگیری‬
?ِ--ِ‫انتگران‬

ِniyâreš, forupâši, barcidagiِ--ِ‫انحالل‬

sorunِ--ِ‫آنتن‬

xameš, oribiِ--ِِ‫انحنا‬

pâyân, farjâmِ--ِ‫انتها‬

xamidanِ--ِ‫انحناِیافتن‬

pâd-ِ--ِ‫آنتی‬

‫اند‬

sang e sorme?, râsaxtِ--ِ‫آنتیمون‬

‫انداختن‬

‫آنجا‬

‫انداز‬

tanhâ ba cama ye pâyân astِ+-ِ‫انجام‬

‫اندازه‬

varzândanِ+-ِ‫انجامِدادن‬

‫اندازهِگرفتن‬

xviškâri varzândanِ--ِ‫انجامِوظیفهِکردن‬

‫اندازهِگیری‬

‫انجامیدن‬

‫اندام‬

angbârِ+-ِ‫انجبار‬

‫اندامشناسی‬

angodânِ+-ِِ‫انجدان‬

‫اندامگان‬

kašânešِ--ِ‫انجذاب‬

38

kârmâyadâr kardanِ--ِ‫انرژیِدادن‬

‫اندر‬

šusdahi -foruferesti, birunparâniِ--ِ‫انزال‬

andarneveštan, andarafzudanِ--ِ‫اندراج‬

šus dâdan - foruferestâdanِ--ِ‫انزالِکردن‬

‫اندرز‬

bizâri - ramidagiِ--ِ‫انزجار‬

‫اندرواِبودن‬

tanhâi, gušanešiniِ--ِ‫انزوا‬

ِ‫اندروایی‬

tanhâijui, tanhâigoziniِ--ِ‫انزواجویی‬

‫اندرون‬

tanhâibâvariِ--ِ‫انزواگرایی‬

‫اندرونه‬

zimâya, zivmâya, konešgarِ--ِ‫آنزیم‬

‫اندری‬

zimâyasâziِ--ِ‫آنزیمسازی‬

‫اندک‬

zimâyašenâsiِ--ِ‫آنزیمشناسی‬

‫اندکبینی‬

afšânakِ--ِ‫انژکتور‬

‫اندوختن‬

galudard, galuâmâsِ--ِ‫آنژین‬

‫اندوخته‬

xugiri, ovanj, oxtiِ--ِ‫انس‬

‫اندود‬

xu gereftan, oxt šodanِ--ِ‫انسِگرفتن‬

‫اندودن‬

xvišâvandihâ, payvandhâِ--ِ‫انساب‬

‫اندوز‬

‫>ِنسج‬--ِ‫انساج‬

andarunzâِ--ِ‫آندوژن‬

dopâq, mašyâ, hvând (xotanik)ِ--ِِ‫انسان‬

?ِ--ِ‫اندوکتانس‬

mašyâšenâsِ--ِ‫انسانشناس‬

‫اندوه‬

mašyâgari, mardomiِ--ِ‫انسانیت‬

‫اندوهگین‬

ravâni andar soxan - sicmandi - ِ --ِ‫انسجام‬
ostvâri o hamâhangi

‫اندوهگینِکردن‬
‫اندوهناک‬

bandešِ--ِ‫انسداد‬

‫اندیشمند‬

)maqzâmâs(ِ--ِ‫آنسفالومیلیت‬

‫اندیشناک‬

pânidaِ--ِ‫انسولین‬
soxanpardâzi,

‫اندیشه‬

xvadnevisi, ِ --ِ ‫انشا‬
soxanâfarini

‫اندیشیدن‬
‫اندیکاتور‬

soxan pardâxtan, az xvad ِ --ِ ‫انشا ِکردن‬
neveštan, soxan âfaridan

kâsni ye farangi/dašti/rigiِ--ِ)‫آندیوِ(هندبا‬

ba xvâsta ye xodâ, agar xodâ ِ --ِ‫انشاءِهللا‬
bexvâhad

kârmâya, tavânmâya, kâružِ--ِ‫انرژی‬

39

gardabuِ--ِ‫انفیه‬

nošâxagi, parâkaneš, jodâšavi, ِ --ِ ‫انشعاب‬
šâxabandi, šafšbandi

gardabu afšândanِ--ِ‫انفیهِزدن‬

šekâftagi, šekâfešِ--ِ‫انشقاق‬

tanješ, afšordagi, toronješِِ--ِ‫انقباض‬
baroftâdan,

‫>ِعدالت‬--ِ‫انصاف‬

forumordan, ِ --ِ ‫انقراض‬
nâsidan, badaxšti, afseneš

durigozini, nâdonbâladahi, ِ --ِ ‫انصراف‬
kârrahâneš,
konešhelâneš,
vâlang
(gilân), telanguš (boyerahmadik)

bafarjâmrasi, separi šodanِ--ِِ‫انقضا‬
boreš, gosastagiِ--ِِ‫انقطاع‬

abarvinâreš, sicmandiِِ--ِ‫انضباط‬

degarguni - âšub- farâxizeš, ِ --ِ ‫انقالب‬
ِšureš, spâvanâv - degargard [seyfi]

payvandeš, payafzudagiِ--ِ‫انضمام‬
âtâyeš, hâvandâni, patsardiِ--ِ‫انطباق‬

cangarِ--ِ‫آنقوت‬

faqyâz, barmaqâz, dâdsarِ--ِ‫انعام‬

?ِ+-ِ‫انقوزه‬

faqyâz dâdanِ--ِِ‫انعامِدادن‬

farmânbordâri - forutani - râmiِ--ِ‫انقیاد‬

gušagozini, kanârgiriِ--ِ‫انعزال‬

monbeli, neegari, arandân, ِ --ِ ‫انکار‬
negovi, nâxostui, nâpadireš, varsureš,
bastâveš

xamnâki, xampadiri, xameš, ِ --ِ ‫انعطاف‬
xamandagi
xamanda/xamnâk budanِ--ِ‫انعطافِداشتن‬

varsuridan, bastâvidan, ِ --ِ ‫انکار ِکردن‬
nâpadiroftan
šekaneš, šekastagiِ--ِ‫انکسار‬

seft šodan, basta šodan – ِ --ِ ‫انعقاد‬
bandândan

ِ‫انگ‬

laxtagi ye xun – ‫انعقادِخون‬

‫انگار‬

bâztâbِ--ِ‫انعکاس‬

‫انگارگان‬

ravâna kardan, ferestâdan, farmân ِ--ِِ‫انفاذ‬
bašulândan

‫انگاره‬

gešbâzistiِ--ِ‫انفارکتوس‬

‫انگاشتن‬

fartarakešِ--ِ‫انفجار‬

ânhangâm, ânzamânِ+-ِ‫آنگاه‬

taki, takgerâyi, tanhâ šodanِ--ِ‫انفراد‬

‫انگبین‬

jodâyi,

‫انگپایه‬
takkuhaِ--ِ‫آنگستروم‬

gosastagi,

askux, ِ --ِ ‫انفصال‬
šekaneš

‫انگشت‬

šodan - raxmpadiri - šarmandagi ِ --ِ‫انفعال‬
- pâdkoneš

‫انگشتِزدن‬

câymân, tablarzِ--ِ‫آنفلوانزا‬

‫انگشتنگاری‬

dâdavarziِ--ِ‫انفورماتیک‬

40

‫انگشتنما‬

‫انیابِ‪nišdandânِ--‬‬

‫انگشتانه‬

‫انیدریدِ‪anâbِ--‬‬

‫انگشتری‬

‫انیدریدِسولفوروِ‪?ِ--‬‬

‫انگل‬

‫انیسونِ‪râziyâna ye romiِ--‬‬

‫انگلشناسی‬

‫انیلینِ‪rangzâِ--‬‬

‫انگم‬

‫اه‬

‫انگنار‬

‫آه‬

‫انگور‬

‫آهِکشیدن‬

‫انگورِفرنگی‬

‫آهِگفتن‬

‫آنگیتِِ‪ِ>--‬انقوتِِ‬

‫اهِوِپیف‬

‫انگیختار‬

‫اهِوِپیفِکردن‬

‫انگیختگرِ‪angizešgar, angixtârِ+-‬‬

‫آهار‪1‬‬

‫انگیختگی‬

‫آهار‪2‬‬

‫انگیختن‬

‫آهارِزدن‬

‫انگیزش‬

‫اهالی ِ‪mardomân - šahrvandân - ِ --‬‬
‫‪jâyvandân‬‬

‫انگیزه‬

‫ِِ)‪?(do vâža ye hamsân‬‬

‫آهان‬

‫آنها‬

‫اهانتِ‪zabundâri, izmošagi, âfrasâgِ--‬‬

‫انهدامِ‪afseniš, badaxšti, virâni, viganeš, ِ--‬‬
‫‪gogâneš, mudagi‬‬

‫اهانت ِکردن ِ‪dârdan, ِ --‬‬
‫‪izmošagidan‬‬

‫آنودِ‪farâzrâhِ--‬‬

‫‪zabun‬‬

‫آهای‬

‫انوفلِ‪larzpašaِ--‬‬

‫اهتزازِ‪jonbešِ--‬‬

‫آنونبیمِ‪?ِ--‬‬

‫اهداِ‪piškaškoni, niveedešِ--‬‬

‫آنونسِ‪pišpardaِ--‬‬

‫اهداِکردنِ‪niveedidan, piškaš kardanِ--‬‬

‫آنونکوادیمِ‪ِ?ِ--‬‬

‫اهرمِ‬

‫آنوننیلیمِ‪?ِ--‬‬

‫اهرمِکردن‬

‫آنونهگزیمِ‪?ِ--‬‬

‫اهریمن‬

‫آنونوکتیمِ‪?ِ--‬‬

‫آهسته‬

‫آنونونیمِ‪?ِ--‬‬

‫آهستهِکردن‬

‫آنیِ‪laxtgân, zudgodarِ--‬‬

‫‪41‬‬

‫‪ba‬‬

‫آهک‬

‫آهو‬

‫اهل ِ‪xânvâda, kasân e xânvâda yâ ِ ِ --‬‬
‫‪xândân - mânešgar‬‬

‫آهوبره‬
‫آهیانه‬

‫اهلهِ‪mâh e no, nomâhِ--‬‬

‫او‬

‫اهلیِ‪râm, xugereftaِ--‬‬

‫آوا‬

‫اهلیِکردنِ‪râm kardan, xugir kardanِ--‬‬

‫آواشناسی‬

‫اهلیتِ‪farzâmiِ--‬‬

‫آواِشنودیِ‪âvâšenavešِ+-‬‬

‫اهمِ‪)istak(ِ--‬‬

‫اواخرِ‪pâyân(hâ)ِ--‬‬

‫اهمسنجِ‪?ِ--‬‬

‫آوار‬

‫اهمالِ‪forunehi - ažkâni, sosti - biparvâyi ِ--‬‬
‫‪ِ- sâdaangâri‬‬

‫آوارگی‬
‫آواره‬

‫اهمالکارِ‪sâdaangâr - ažkân - biparvâِ--‬‬

‫آوارهِبودن‬

‫اهمیتِ‪arjmandi, mâtakvariِ--‬‬

‫آوارهِکردن‬

‫اهمیتِدادنِ‪arjmand dânestanِ--‬‬

‫آواز‬

‫اهمیتِداشتنِ‪arjmand budanِ--‬‬

‫آوازِخواندن‬

‫آهن‬

‫آوازه‬

‫آهنِآالتِ‪âhanabzârânِ--‬‬

‫آوازهِداشتن‬

‫آهنپوش‬

‫آواشناس‬

‫آهنِتنکهِیاِتسمهِآهنِ‪davâl e âhanِ+-‬‬

‫آوانسِ‪pišmozd, pišbahâِ--‬‬

‫آهنربا‬

‫آوانویس‬

‫آهنرباِکردن‬

‫آوانویسی‬

‫آهنفروشی‬

‫اوایلِِ‪naxost - âqâzِ--‬‬

‫اهنِوِتلپِکردن‬

‫اوباشِ‪rand - forumâyaِ?+-‬‬

‫آهنساز‬

‫اوتادِ‪avatâr - dastgirân - mixhâِِ--‬‬

‫آهنکاری‬

‫اوتارِ‪târhâِ--‬‬

‫آهنگ‬

‫اوج‬

‫آهنگری‬

‫اوجِگرفتن‬

‫آهنگریِکردن‬

‫اوجنما‬

‫آهنگساز‬

‫‪42‬‬

‫>ِاکالیپتوس‬--ِ‫اوکالیپتوس‬

‫آوخ‬

ِ)yak jur bargbâzi(ِ--ِ‫اوکر‬

‫آور‬

?ِ--ِِ‫اوگلنا‬

ِ‫>ِورق‬--ِ‫اوراق‬

naxost, yakom - âqâzِ--ِ‫اول‬

bahdâr roxnagânِِ--ِ‫اوراقِقرضه‬

naxost in ke, andra naxostِ--ًِ‫اوال‬

tekka pâra kardan - âsibnâk ِ --ِ‫اوراقِکردن‬
kardan

ِ farzandânِ–ِ‫اوالد‬

divmardomِ--ِ‫اورانگوتان‬

ِ zenhâraِ--ِ‫اولتیماتوم‬

)baqaxtar(ِ--ِ‫اورانوس‬

?ِ--ِ‫اولکسِفرنگی‬

?ِ--ِ‫اورانیت‬

naxostinagi, naxostiِ--ِِ‫اولویت‬

nerokِ--ِ‫اورانیم‬

bargozidagân, xodâdustânِ--ِ‫اولیاء‬
dast

andar

kârân, ِ

‫آورد‬

--ِ ‫اولیاء ِامور‬
ِrâyânandagân

baxš parastârihâ ye viža - ِ --ِ ‫اورژانس‬
tolangi, nâcâri

naxostinِ--ِ‫اولیه‬

‫اورند‬

‫آوند‬

‫اورنگ‬

?ِ--ِ‫اونس‬

šâšaِ--ِ‫اوره‬

‫آونگ‬

ِ‫آوری‬

‫آونگانِشدنِیاِکردن‬

nemuna ye câpi az yak montâž (ِ --ِ‫اوزالید‬
ِ)e câpi

yaknegâra, yakdisaِ--ِ‫اونیفورم‬
‫>ِوهم‬--ِ‫اوهام‬

‫>ِوزن‬--ِ‫اوزان‬

toxmak, toxmcaِ--ِ‫اوول‬

ِ‫اوستا‬

‫آویختن‬

‫>ِوضع‬--ِ‫اوضاع‬

‫آویز‬

‫اوغ‬

‫آویزان‬

‫اوغِزدن‬

‫آویزانِکردن‬

‫اوف‬

‫آویزش‬

zamân(hâ), hangâmِ--ِ‫اوقات‬

‫آویزک‬

afsorda, ranjidaِ--ِ‫اوقاتِتلخ‬

(vertical blinds, window blind)ِ‫آویزپرده‬

xašmgini - anâsudagiِ--ِ‫اوقاتِتلخی‬

‫آویزه‬

xujdisِ--ِ‫اوکادو‬

‫آویشن‬

43

ِ‫ایزد‬

‫ای‬

ِ hamsân, hambonِ--ِ‫ایزوتوپ‬

‫آی‬

bâmpušِ--ِ‫ایزوالسیون‬

‫ایِکاش‬

hampâraِِ--ِ‫ایزومر‬

âfarin, nikâِ--ِ‫ایوهللا‬

‫ایست‬

‫ایِوای‬

‫ایستِدادن‬

‫آیا‬

‫ایستِکردن‬

ostânِ--ِ‫ایالت‬

‫ایستا‬

ruzhâِ--ِ‫ایام‬

istâ kardanِ+-ِ‫ایستاِساختن‬

pâyârunâsik -->emetinِ--ِ‫ایپکائین‬

‫ایستاشناسی‬

ِnešâna - govâhِ--ِ‫آیت‬

istandagiِ+-ِ‫ایستادگی‬

hampayvastagi, hamyagânagi, ِ --ِ ‫ائتالف‬
baxcira,
hampaymângari,
hampaymânmandi

istandagi kardanِ+-ِ‫ایستادگیِکردن‬
‫ایستادن‬

?)hamyagâna šodan(ِ--ِ‫ائتالفِکردن‬

‫ایستایش‬

hadmânِ--ِ‫ایثار‬

‫ایستایی‬

padireš - bâyâkoniِ--ِ‫ایجاب‬

‫ایستگاه‬

bâyâ kardanِ--ِ‫ایجابِکردن‬

‫آیش‬

tâšâneš, hambandešِ--ِ‫ایجاد‬

‫ایشان‬

tâšândan, hambandândanِ--ِ‫ایجادِکردن‬

hamconin, nizِ--ِ‫ایضا‬

fešordagovi, kutâhgerâyi, farastِ--ِ‫ایجاز‬

tuzâneš, paymânvarzi, paymândâri, ِ--ِ‫ایفا‬
xorâm

?ِ--ِ‫ایداِآریزا‬
muna?, vina, minaِ–ِ‫ایده‬

varzândanِ--ِ‫ایفاِکردن‬

ârmân - ârmâniِ--ِ‫ایدهِآل‬

‫ایکاش‬

ârmânxvâh, ârmângerâِ--ِ‫ایدهِآلیست‬

dudaِ--ِ‫ایل‬

munašenâsiِ--ِ‫ایدئولوژی‬

bayaspânِ--ِ‫ایلچی‬

âzârِ--ِ‫ایذاء‬

galla e asbِ--ِ‫ایلخی‬

bahânaِ--ِ‫ایراد‬

gusِ--ِ‫ایما‬

goftanِ--ِ‫ایرادِکردن‬

geravešِ--ِ‫ایمان‬

zarakِ--ِ‫ایریدیم‬

geravidanِ--ِ‫ایمانِآوردن‬

44

bibim, armand--ِ‫ایمن‬
bibimi, armandiِ--ِ‫ایمنی‬

» ‫«ب‬

armandišenâsiِ--ِ‫ایمنیشناسی‬
paykvâra?, payâmferestâr? - nâmaِ–ِ‫ایمیل‬
‫این‬
ingunaِ--ِ‫اینطور‬

ba cama ye az ba kâr neravadِ+-ِ1‫با‬

ِconânِ--ِ‫اینِقبیل‬

ِ 2‫با‬

‫باِآبِوِتاب‬

‫اینِهمه‬

‫باِآبِوِتابِگفتن‬

?ِ--ِ‫اینترنت‬

‫>ِمحتاط‬--ِ‫باِاحتیاط‬

‫اینجا‬

‫>ِمودب‬--ِ‫باِادب‬

yak dovâzdahom e gâmِ--ِ‫اینچ‬

andaryâbandaِ--ِ‫باِادراک‬

‫آینده‬

xvâstârِ--ِ‫باِاراده‬

‫آیندهِنگری‬

arzešmandِ+-ِ‫باِارزش‬

?ِ--ِ‫ایندیم‬

gorbozmand, tavânmandِ--ِ‫باِاستعداد‬

?ِ--ِ‫اینشتنیم‬

sudmandِ--ِ‫باِاستفاده‬

‫اینک‬

âhanxây, pattukِِ--ِ‫باِاستقامت‬

‫آینه‬

xvârtâr, tâsešmand, xvarešxvâhِ--ِ‫باِاشتها‬

?ِ--ِ‫آیه‬

ârzumandِ--ِ‫باِاشتیاق‬

andargomânafkani, docamadahi - ِ --ِ‫ایهام‬
gomânangizi

âgâhِ--ِِ‫باِاطالع‬

‫>ِکنایهِزدن‬--ِ‫ایهامِگفتن‬

gezâf, derâzِ--ِ‫باِاطناب‬

‫ایوان‬

vizord, arzešmandِ--ِ‫باِاعتبار‬

bozorg sorxragِ--ِ‫آئورت‬

miyânarav - miyânnâkِ--ِ‫باِاعتدال‬

‫آیی‬

nirumandِ--ِ‫باِاقتدار‬

‫آیین‬

portavânِ--ِ‫باِانرژی‬

‫آئیننامه‬

ِbarâbarnegar, dâtâmandِ--ِ‫باِانصاف‬

ِ ‫آئینه‬

sicmand, ârâstârِ--ِ‫باِانضباط‬
arjmandِ--ِ‫باِاهمیت‬

45

‫باِایمانِ‪geravanda, bâvarmandِ--‬‬

‫باِکفایتِ‪bahradahِ--‬‬

‫باِاینِحالِ‪ِ>--‬باِاینِهمه‬

‫باِکمالِ‪farzânaِ--‬‬

‫باِاینِکه‬

‫باِگذشتِِ‪âmorzidârِ+-‬‬

‫باِاینِهمه‬

‫بامزهِ‪xandaâvarِ+-‬‬

‫باِاینِوجودِ‪ِ>--‬باِاینِهمه‬

‫باِمالحظهِ‪hošyâr, durandiš, andarzeevِ--‬‬

‫باِاینِوصفِ‪ِ>--‬باِاینِهمه‬

‫باِنفوذِ‪tavânâِ--‬‬

‫باِپشتکارِ‬

‫باِهم‬

‫باِتجربهِ‪ârvinmandِ--‬‬

‫باِهمدیگر‬

‫باِتدبیرِ‪câraandišِ--‬‬

‫باهوش‬

‫باِتربیتِ‪parvardaِ--‬‬

‫باهیجانِ‪ِbarangixtaِ--‬‬

‫باِتردیدِ‪šaknâkِ--‬‬

‫باِوجودِاینِ‪bâ in hamaِ--‬‬

‫باِتقواِ‪parhizkâr, xvištandârِ--‬‬

‫باوفاِ‪ِ>--‬وفادارِ‬

‫باِجراتِ‪ِ,yârešmand, yârandaِ--‬‬

‫باوقار ِ‪bozorgvâr, xvaddâr, farahmand, ِ --‬‬
‫‪bavcmand, šokuhmand, nehaxtâr‬‬

‫باِحرارتِ‪kušâِ--‬‬

‫باب‬

‫باِخودِگفتن‬

‫بابِ‪dar - darvâza - bâraِ--‬‬

‫باِدوامِ‪pâyâِ--‬‬

‫بابِالمعدهِ‪dar e govâraِ--‬‬

‫باِذوقِ‪honarmandِ--‬‬

‫بابِدندانِ‬

‫باِروحِ‪jândârِ--‬‬

‫بابِروز‬

‫باسترک‬

‫بابِکردن‬

‫باِسخاوتِ‪râdِ--‬‬

‫بابا‬

‫باِسوادِ‪farhixtaِ--‬‬

‫باباغوری‬

‫باِسوادیِ‪farhixtagiِ--‬‬

‫بابتِ‪andarbâra ye - barây e - bâra - cemِ--‬‬

‫باِشخصیتِِ‪grâmi, âzarmik, âzarmnpkِ--‬‬

‫بابونهِ‬

‫باِصرفهِ‪tarâzdârikِ--‬‬

‫باتریِِ‪ِ>--‬باطریِ‬

‫باِعظمتِ‪ِ>--‬عظیم‬

‫باتالقِ‪mordâb, xalâbِ--‬‬

‫باِفراستِِ‪ِhušmand, xeradmandِ--‬‬

‫باتولیتِ‪?ِ--‬‬

‫باِفضیلتِ‪pârsâ, šenâsandaِ--‬‬

‫باتوم‪ِ،‬باتونِ‪vasa, cubakِ--‬‬

‫باقرقرهِ‪ِsiyâhsina, soboriِِ--‬‬

‫باج‬

‫‪46‬‬

‫باجراه‬

‫بادبادک‬

‫باجِسبیلِ‪pul e zur, bâj--‬‬

‫بادبان‬

‫باجگیری‬

‫بادپا‬

‫باجداری‬

‫بادپنا‬

‫باجناقِ‪hamdâmâdِ--‬‬

‫بادرنجبویهِ‪bâdrangubyaِ+-‬‬

‫باجه‬

‫بادزنِ‪bâdbezanِ+-‬‬

‫باخترِ‪xvarvarânِ+-‬‬

‫بادسری‬

‫باختن‬

‫بادسنج‬

‫باد‪1‬‬

‫بادشکن‬

‫باد‪bavâdِ+-ِ2‬‬

‫بادقپک‬

‫بادِافشانِکردن‬

‫بادکشِ‪havâkašِ+-‬‬

‫بادبزن‬

‫بادکشِکردنِ‪havâ kašândanِ+-‬‬

‫بادِخالیِکردنِ‪tohi šodan e havâِ--‬‬

‫بادکنکِ‪forata (kordik)ِ++‬‬

‫بادخورِ‪bâdnâk - andakâsâyaِ+-‬‬

‫بادگیر‬

‫بادِخوردهِکردنِ‪bâd dâdanِ+-‬‬

‫بادنجانِ‪bâdengân, vaqdِ+-‬‬

‫بادخیزِ‪bâdnâk, bâdzârِ+-‬‬

‫بادنجانِدورِقابِچینِ‪?--‬‬

‫بادِدادن‬

‫بادنگار‬

‫بادِدرِاستینِانداختهِ‪...ِbâd andarِ+-‬‬

‫بادنما‬

‫بادِدرِسرِ‪bâd andar sarِ+-‬‬

‫باده‬

‫بادِزدن‬

‫بادهِپرستی‬

‫بادِزننده‬

‫بادهِفروشی‬

‫بادشکنِ‬

‫بادهِگساری‬

‫بادِصباِِ‪bâd e barin, bâd e bahâr, uqâِ--‬‬

‫بادهِنوش‬

‫بادِفتقِداشتنِ‪âmâs e xâya dârdanِ--‬‬

‫بادوزان‬

‫بادِکردنِ‪âmâsidanِ+-‬‬

‫بادیان‬

‫بادام‬

‫بادیهِ‪biyâbân - piyâlaِ--‬‬

‫بادامک‬

‫بار‪ba cama ye bar(miva) o janin ba ِ+-ِ 1‬‬
‫‪kâr neravad‬‬

‫بادامه‬

‫بار‪time)ِ+-ِ2‬‬

‫‪47‬‬

‫‪karat (dafe,‬‬

‫بارِآوردن‬

‫بارگیری‬

‫باربند‬

‫بارگیریِکردن ِ‬

‫بارِدادن‬

‫بارمِ‪šomârakِ--‬‬

‫بارِکردن‬

‫بارنامه‬

‫بارِمشروبِفروشیِ‪nušgâhِ--‬‬

‫بارندگ‬

‫بارِوِبنه‬

‫باره‬

‫باران‬

‫بارهِدندان‬

‫بارانزا‬

‫بارهنگ‬

‫بارانسنج‬

‫بارو‬

‫بارانداز‬

‫باروتِ‪yamsu, gandakِ--‬‬

‫بارانیِیاِروپوش‬

‫بارور‬

‫باربر‬

‫بارورِکردن‬

‫باربیتوریکِ‪?--‬‬

‫باروری‬

‫بارپیچ‬

‫باری‪1‬‬

‫بارخانه‬

‫باری‪bârgân - bârkašِ+-ِ2‬‬

‫بارداد‬

‫باریدن‬

‫باردار‬

‫باریک‬

‫باردارِکردن‬

‫باریکبین‬

‫بارزِ‪paydâ, âškârِ--‬‬

‫باریکِکردن‬

‫بارشِ‬

‫باریکه‬

‫بارفیکسِ‪mântirِ--‬‬

‫باریکی‬

‫بارقهِ‪kursuِ--‬‬

‫باریومِ‪gacdis, gacsânِ--‬‬

‫بارکِهللاِ‪âfarinِ--‬‬

‫باز‪gošâda – âzâd - šekoftaِ+-ِ1‬‬

‫بارکاسِ‪ِ kaštica, nâvcaِ--‬‬

‫باز‪ba cama ye niz o dast e kam o bâ ِ+-ِ2‬‬
‫‪in hama ba kâr neravad‬‬

‫بارکدِ‪?ِ--‬‬

‫باز‪vâšak, farquyِ++ِ3‬‬

‫بارکش‬

‫بازبیننامهِ)‪(checklist‬‬

‫بارکنش‬

‫بازبینی‬

‫بارگاه‬

‫بازپخشِکردن‬

‫‪48‬‬

‫بازپرداختِکردن‪ >+-‬پرداخت‬

‫بازیافتن‬

‫بازتاب‬

‫بازار‬

‫بازجویی‬

‫بازارِسیاهِ‪nâdâtâik bâzârِ+-‬‬

‫بازجوییِکردن‬

‫بازارشکن‬

‫بازخریدن‬

‫بازارگاه‬

‫بازخواستِ‪bâzxvâhešِ+-‬‬

‫بازارِمکارهِ‪bâzâr e sâlânaِ--‬‬

‫بازخواندن‬

‫بازاریابی‬

‫بازخوردِ‪?ِ+-‬‬

‫بازالتِ‪ِšašbarak, siyâhsangِ--‬‬

‫بازدادن‬

‫بازبیاب‬

‫بازداشتِِکردنِ‪bašarândanِ+-‬‬

‫بازبین‬

‫بازداشتگاهِ‪bašarešgâhِ+-‬‬

‫بازبینی‬

‫بازداشت ِ‪- bažkami – ِ +-‬‬
‫)‪bašarâneš, pidokarl? (balxik‬‬

‫بازپخش‬

‫‪kahrâneš‬‬

‫بازپرس‬

‫بازداشتن ِ‪kahrândan, forubandândan - ِ +-‬‬
‫‪bažkam šodan‬‬

‫بازپرسیِکردن‬
‫بازپسین‬

‫بازِزندهِساختنِ‪bâzzivândanِ+-‬‬

‫بازتاب‬

‫بازشناختن‬

‫بازتابسنج‬

‫بازعملِآوردنِ‪?ِ--‬‬

‫بازتابشناسی‬

‫بازفشردن‬

‫بازتابِکردنِ‪ِ>+-‬بازتابیدن‬

‫بازِکردنِ‪gošâdanِ+-‬‬

‫بازتابیدنِ‪bâztâftanِ+-‬‬

‫بازکنِ‪gošâyâِ--‬‬

‫بازجویی‬

‫بازِ‪gošâdaِ+-‬‬

‫بازجوییِکردن‬

‫بازکوفتن‬

‫بازخانه‬

‫بازگرفتن‬

‫بازخوانی‬

‫بازگفتن‬

‫بازخیزگر‬

‫بازنشاندن‬

‫بازدارنده‬

‫بازنشسته‬

‫بازداری‬

‫بازنوشتن‬

‫بازدانه‬

‫بازِهم‬

‫‪49‬‬

‫بازدم‬

‫بازنمودِکردنِ‪bâznemâdanِ+-‬‬

‫بازدهِ‪bâzdahِ+-‬‬

‫بازو‬

‫بازدیدِ‪didâri +-‬‬

‫بازوبند‬

‫بازدیدِکردنِ‪didâri kardan +-‬‬

‫بازوپایان ِ‬

‫بازرس‬

‫بازوچه‬

‫بازرسی‬

‫بازوکاِ–ِ‪ِ duštuf‬‬

‫بازرسیِکردن‬

‫بازهِ‪dura, pahnaِ+-‬‬

‫بازرگانِ‪bâzârgânِ+-‬‬

‫بازی‬

‫بازرگانی‬

‫بازیِکردن‬

‫باززایی‬

‫بازیابی‬

‫باززائیدن‬

‫بازیافتن‬

‫بازساختن‬

‫بازیچه‬

‫بازسازی‬

‫بازیچهِقرارِدادنِ‪ba bâzica gereftan +-‬‬

‫بازستانی‬

‫بازیکن‬

‫بازشناختنِ‪ِ ِbâzšnâdanِ>+-‬‬

‫بازیگر‬

‫بازشناسی‬

‫بازیگری‬

‫بازگرداندن‬

‫بازیگوش‬

‫بازگرفتن‬

‫باستان‬

‫بازگشتِ‪bâzgardešِ+-‬‬

‫باستانشناسی‬

‫بازگشتن‬

‫باسلقِ‪forâta (kordik), (mayda)ِ--‬‬

‫بازگوِکردنِ‪bâzgoftanِ+-‬‬

‫باسمهِ‪câp - pârcanegâri - zarnegâštaِ--‬‬

‫بازگیری‬

‫باسمهِزنیِ‪zarnegâri - câpgariِِ--‬‬

‫بازماندن‬

‫باسیلِ‪kašida xazakِ--‬‬

‫بازنده‬

‫باشدتِ‪ِ>--‬شدیدا‬

‫بازنشاندن‬

‫باشرفِ‪ِ>--‬شریف‬

‫بازنشستگی‬

‫باشکوهِ‪šokuhmandِ+-‬‬

‫بازنشسته‬

‫باشگاه‬

‫بازنمودِ‪bâznemâyiِ+-‬‬

‫باشلقِ‪bârâni kolâhِ--‬‬

‫‪50‬‬


Related documents


lleonais
agm 660
mahallat e strellcit
feb 11 sextaepifania
dicionario aberto de cal o e express es idiom ticas
pera gyo 30 09 2016 spk raporu

Link to this page


Permanent link

Use the permanent link to the download page to share your document on Facebook, Twitter, LinkedIn, or directly with a contact by e-Mail, Messenger, Whatsapp, Line..

Short link

Use the short link to share your document on Twitter or by text message (SMS)

HTML Code

Copy the following HTML code to share your document on a Website or Blog

QR Code

QR Code link to PDF file Sara Pârsik Vâžanâma Pure Persian Dictionary.pdf