PDF Archive

Easily share your PDF documents with your contacts, on the Web and Social Networks.

Share a file Manage my documents Convert Recover PDF Search Help Contact



Marcin Kącki Białystok. Biała siła, czarna pamięć .pdf



Original filename: Marcin Kącki - Białystok. Biała siła, czarna pamięć.pdf
Title: Białystok. Biała siła, czarna pamięć
Author: Marcin Kącki

This PDF 1.4 document has been generated by calibre (2.40.0) [http://calibre-ebook.com] / calibre 2.40.0 [http://calibre-ebook.com], and has been sent on pdf-archive.com on 04/07/2017 at 18:10, from IP address 109.231.x.x. The current document download page has been viewed 650 times.
File size: 1.5 MB (205 pages).
Privacy: public file




Download original PDF file









Document preview


W serii ukazały się ostatnio:
Paweł Smoleński Oczy zasypane piaskiem
Scott Carney Czerwony rynek. Na tropie handlarzy organów, złodziei kości, producentów krwi i porywaczy dzieci
M ateusz Janiszewski Dom nad rzeką Loes
Norman Lewis Neapol ’44. Pamiętnik oficera wywiadu z okupowanych Włoch
Witold Szabłowski Zabójca z miasta moreli. Reportaże z Turcji (wyd. 2 rozszerzone)
Peter Harris Słuszny opór. Konstruktorzy bomb, rebelianci i legendarny proces o zdradę stanu
Liao Yiwu Bóg jest czerwony. Opowieść o tym, jak chrześcijaństwo przetrwało i rozkwitło w komunistycznych Chinach
Dariusz Rosiak Wielka odmowa. Agent, filozof, antykomunista
Anthony Shadid Nadciąga noc. Irakijczycy w cieniu amerykańskiej wojny
Ilona Wiśniewska Białe. Zimna wyspa Spitsbergen
Iza Klementowska Samotność Portugalczyka
V. S. Naipaul Poza wiarą. Islamskie peregrynacje do nawróconych narodów
Drauzio Varella Ostatni krąg. Najniebezpieczniejsze więzienie Brazylii
Ewa Winnicka Angole
M ichał Olszewski Najlepsze buty na świecie
Norman Lewis Głosy starego morza. W poszukiwaniu utraconej Hiszpanii
Grzegorz Szymanik Motory rewolucji
V. S. Naipaul Maska Afryki. Odsłony afrykańskiej religijności
Karolina Domagalska Nie przeproszę, że urodziłam. Historie rodzin z in vitro
Pin Ho, Wenguang Huang Uderzenie w czerń. Morderstwo, pieniądze i walka o władzę w Chinach
Liao Yiwu Pociski i opium. Historie życia i śmierci z czasów masakry na placu Tiananmen
M arcin Wójcik W rodzinie ojca mego
Frances Harrison Do dziś liczymy zabitych. Nieznana wojna w Sri Lance
Zbigniew Parafianowicz, M ichał Potocki Wilki żyją poza prawem.
Jak Janukowycz przegrał Ukrainę
Peter Hessler Dziwne kamienie. Opowieści ze Wschodu i z Zachodu
Jenny Nordberg Chłopczyce z Kabulu. Za kulisami buntu
obyczajowego w Afganistanie
M agdalena Kicińska Pani Stefa
Andrzej M uszyński Cyklon
Swietłana Aleksijewicz Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka (wyd. 2)
Filip Springer Miedzianka. Historia znikania (wyd. 3 rozszerzone)
Aleksandra Łojek Belfast. 99 ścian pokoju
Paweł Smoleński Izrael już nie frunie (wyd. 4)
Peter Pomerantsev Jądro dziwności. Nowa Rosja
Swietłana Aleksijewicz Cynkowi chłopcy (wyd. 2)
Katarzyna Surmiak-Domańska Ku Klux Klan. Tu mieszka miłość
Mur. 12 kawałków o Berlinie pod red. Agnieszki Wójcińskiej
Jean Hatzfeld Englebert z rwandyjskich wzgórz
W serii ukażą się m.in.:
Bartek Sabela Wszystkie ziarna piasku
Anna Bikont My z Jedwabnego (wyd. 4)

Marcin Kącki

Białystok
Biała siła, czarna pamięć

Wszelkie powielanie lub wykorzystanie niniejszego pliku elektronicznego inne niż autoryzowane pobranie w zakresie
własnego użytku stanowi naruszenie praw autorskich i podlega odpowiedzialności cywilnej oraz karnej.
Projekt okładki Agnieszka Pasierska / Pracownia Papierówka
Projekt układu typograficznego Robert Oleś / d2d. pl
Fotografia na okładce © by Adam Tuchliński / tuc hlins ki. pl
Copyright © by Marcin Kącki, 2015
Redakcja Tomasz Zając
Korekty Edward Rutkowski i Joanna Bernatowicz / d2d. pl
Redakcja techniczna i skład Robert Oleś / d2d. pl
Skład wersji elektronicznej Janusz Oleś / d2d. pl
ISBN 978-83-8049-190-8

Spis treści
Seria
Strona tytułowa
Strona redakcyjna
Motto
Zamiast wstępu
I Dybuk
Wyrzutka
Książka
Więzienie
Taksówkarz
II Pomniki
Orzeł
Babel
Stodoła
Rondo
III White
Klatka
IV Edycja
Teatr
Drzwi
Kotłownia
IV Power
Disco
Parafia
Cud
Zamiast zakończenia
Literatura, źródła i inspiracje
Przypisy
Kolofon

Ale nie ma już miasta
z zaułkami wśród drewnianych sztachet,
z dachówkami, które łatał śnieg,
i kocie łby w jarmułkach
kłóciły się
z obręczami wozów w dzień targowy.
I nie ma szpitala,
który słyszał mój pierwszy krzyk,
pępowina odcięta,
gruzami zarósł dach.
Nadwęglone chałaty
zbierają się o zmierzchu,
siedmioramienny świecznik otulają poświatą księżyca,
jak paciorki różańca liczą żebra synagogi spalonej.
marzec 1987
Wiesław Kazanecki, Fotografia – stary Białystok

Zamiast wstępu
Ludwik Zamenhof, chorowity nastolatek, wychodzi na ruchliwy rynek przed swoim domem
w Białymstoku. Widzi Żydów, Polaków, Tatarów, Białorusinów, Niemców, ich kłótnie,
mordobicia. Słyszy zgiełk językowy, który jest przeszkodą do porozumienia.
To lata siedemdziesiąte XI X wieku, Polska zaborowa, Białostocczyzna włączona
w opresyjne machiny caratu.
W głowie małego Ludwika kiełkuje myśl, by wszystkie nacje i wiary połączyć językiem.
Wspólnym, akceptowanym, neutralnym. Kilkanaście lat później pisze pierwszy podręcznik
do esperanto, ale nie bez problemów. Ojciec Zamenhofa, Żyd, cenzor carskiej władzy, chce
syna kształcić na lekarza i pali książkę w piecu.
Dorosły Zamenhof, utkany z lęków, wrażliwości, empatii, cierpi jako okulista – biedę
i egzystencjalne troski.
Pod koniec swojego życia, gdy dudnią jeszcze armaty I wojny światowej, wierzy, że
ludzie mogą się jednak porozumieć, ale niezbędny jest humanitaryzm, wolność od „ślepej
służby narodowi, która przeradza się w szowinizm, i ślepego posłuszeństwa klerowi, które
przeradza się w fanatyzm”.

I
Dybuk

Wyrzutka
Pociąg
Z Warszawy do Białegostoku najszybciej dojechać zbudowaną jeszcze za cara linią
kolejową, której nasyp w XX wieku wzmocniono ciałami dzieci.
Na jej trasie leżą Łapy, trzydzieści kilometrów od Białegostoku. Padła tu cukrownia,
zakłady kolejowe, kilka ławek udaje dworzec P K S . Trasa kolejowa, która rozwinęła
miasto, teraz tylko dzieli je na pół. Nad nią przerzucono kładkę.
Jerzy Rydzewski przechodził nią latem 1943 roku. Miał siedemnaście lat. Słyszał jęki,
ale bał się patrzeć w dół, na pociąg, który pędził z białostockiego getta, ale tu zwalniał, by
przejechać przez bocznicę. Szedł z kroplami potu na plecach, bo każdy gwałtowny ruch
wzmagał czujność niemieckich żandarmów, którzy kul nie żałowali. Szedł więc tak, jakby
go na tej kładce nie było. Wystraszeni i spłoszeni nieludzkim wyciem mieszkańcy chowali
się, by żandarmi nie uznali ich ciekawości za chęć niesienia pomocy ludziom
zapakowanym do pociągu jak bydło.
W wagonach było tylko jedno, dwa okienka. Małe, zacerowane drutem kolczastym –
można było wystawić głowę, by zaczerpnąć powietrza, wystawić rękę po wodę, bo
wywózki nasiliły się w letnie, upalne dni. Można było przecisnąć dziecko.
Ludzie widzieli chłopca, kilkuletniego, wypchniętego przez matkę. Owinięty był grubo
w szmaty, męską jesionkę, przepasany paskiem, którego koniec ciągnął się za nim, gdy
dreptał ku przerażonym, uciekającym mieszkańcom. Pewnie za ten koniec trzymała matka,
gdy spuszczała chłopca z okna toczącego się pociągu. Długo nie dreptał, podszedł
niemiecki żandarm i go zastrzelił.
Mieszkańcy Łap zastanawiali się, czy Żydzi wiedzą, dokąd jadą. Być może, bo tak wyje
tylko człowiek wieziony na śmierć, bo tylko wtedy wyrzuca w nieznane własne dziecko.
Mieczysław Łapiński miał wtedy dwadzieścia dziewięć lat i widział wyrzuconego
chłopczyka, może czteroletniego, za którym zaraz wyskoczył dorosły Żyd, wyrwawszy
pewnie z wagonu jakąś deskę. Podbiegł do nich żandarm, wziął chłopca na ręce, strzelił do
mężczyzny, potem postawił chłopca i też zastrzelił.
Żandarmi kazali mieszkańcom brać łopaty i kopać tuż przy torach małe doły. Przy
wyrzuconych dzieciach często znajdowano kartki z informacją, że dziecko ma wszystko, by
starczyło na życie – jego i dobrych ludzi, którzy zechcą je przechować: obrączkę,
pierścionek, pieniądze. Żandarmi chowali skarby do kieszeni, strącali zastrzelone dziecko
kopniakiem do dołka i kazali zasypać.
Łapiński widział Żydówkę, ładną, młodą. Wyskoczyła, chwilę uciekała, ale była ranna.


Related documents


marcin k cki bia ystok bia a si a czarna pami
swastyki i pasiaste pi amy
okres i wojny historia polski
rozdzia 1 alfa ustala regu y
wojna polsko ruska pod flag bia o czerwon
mti welding translation


Related keywords