คํานํา
สํานักบริหารการทะเบียน โดยส่วนการทะเบียนราษฎร (กลุ่มพัฒนาระบบตรวจสอบการ
ทะเบียน) ได้จัดทําโครงการป้องกันและปราบปรามการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
ประจําปี พ.ศ.2555 ในกลุ่มจังหวัดเป้าหมาย ด้วยวิธีการจัดชุดเจ้าหน้าที่ออกไปแนะนําติดตามการ
ดําเนินการสอบสวนข้อเท็จจริง กรณีทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชนของสํานักทะเบียน
อําเภอ สํานักทะเบียนท้องถิ่น และสํานักทะเบียนจังหวัด เพื่อให้บุคลากรในสํานักทะเบียนได้รับทราบ
แนวทางในการป้องกันการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จึงได้จัดรวบรวมหนังสือสั่งการด้านทะเบียนราษฎร บัตรประจําตัวประชาชน ทะเบียนครอบครัว
ซึ่งเกี่ยวข้องกับการป้องกันและปราบปรามการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน มอบให้
สํานักทะเบียนอําเภอ สํานักทะเบียนท้องถิ่น และสํานักทะเบียนจังหวัด ใช้ในการปฏิบัตหิ น้าที่ให้บรรลุตาม
วัตถุประสงค์ของทางราชการเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน
สํานักบริหารการทะเบียน
มกราคม 2555
สารบัญ
คํานํา
หนังสือสั่งการ
หน้า
1. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 3 ลงวันที่ 9 มกราคม 2539……………………………………………1
เรื่อง การดําเนินการกรณีมีการแจ้งเท็จต่อนายทะเบียนและกรณีการออกหลักฐานผิดประเภท
2. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 6 ลงวันที่ 14 สิงหาคม 2541…………………………………………4
เรื่อง การแต่งตั้งผู้ช่วยนายทะเบียน
3. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.5/ว 2359 ลงวันที่ 18 พฤศจิกายน 2542…………………………….7
เรื่อง แนวทางปฏิบัติการแก้ไขปัญหาเลขประจําตัวประชาชนและการปรับปรุงฐานข้อมูลทะเบียนกลาง
4. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ปกปิด ที่ มท 0310.1/ว 8 ลงวันที่ 19 มกราคม 2544…………………………….11
เรื่อง แนวทางปฏิบัติกรณีมีการกระทําทุจริตทางทะเบียนราษฎรและบัตรประจําตัวประชาชน
5. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 6 ลงวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2544……………………………………19
เรื่อง การจําหน่ายรายการบุคคลในเอกสารทะเบียนราษฎร
6. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 42 ลงวันที่ 21 กันยายน 2544…………………………………….21
เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการแก้ไขปัญหาเลขประจําตัวประชาชนในทะเบียนบ้านและฐานข้อมูลฯ
ไม่ตรงกับสูติบัตร
7. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 43 ลงวันที่ 27 กันยายน 2544……………………………………29
เรื่อง แนวทางปฏิบัติในการรับแจ้งการย้ายที่อยู่ปลายทาง
8. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0310.1/25057 ลงวันที่ 7 พฤศจิกายน 2544…………………………………31
เรื่อง หารือการขอเพิ่มชื่อบุคคลสัญชาติไทยในทะเบียนบ้าน (คดีขาดอายุความ)
9. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0310.1/ว 10 ลงวันที่ 1 เมษายน 2545……………………………………...33
เรื่อง มาตรการตรวจสอบและควบคุมการปฏิบัติงานทะเบียนราษฎร
10. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ด่วนมาก ที่ มท 0309.1/ว 12 ลงวันที่ 22 เมษายน 2546………………………36
เรื่อง การรับแจ้งการเกิดบุตรของคนต่างด้าวที่มีบิดาหรือมารดาเป็นผู้มีสัญชาติไทย
11. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 24 ลงวันที่ 22 กันยายน 2546…………………………………..38
เรื่อง การแก้ไขรายการในเอกสารการทะเบียนราษฎร
12. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.1/ว 63 ลงวันที่ 8 มกราคม 2547………………………………………41
เรื่อง กําชับมาตรการป้องกันและปราบปรามการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
หน้า
13. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 9 ลงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2547……………………………………47
เรื่อง การแจ้งการเกิดและการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน
14. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ด่วนมาก ที่ มท 0309.1/ว 32 ลงวันที่ 11 มิถุนายน 2547……………………..50
เรื่อง การป้องกันการแจ้งย้ายที่อยู่โดยมิชอบหรือมิได้อาศัยอยู่จริง
15. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ด่วนที่สุด ที่ มท 0309.1/ว 66 ลงวันที่ 15 พฤศจิกายน 2547………………..53
เรื่อง แนวทางการควบคุมและตรวจสอบเพื่อป้องกันการทุจริตทางการทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
16. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 7 ลงวันที่ 31 มกราคม 2549………………………………………55
เรื่อง หารือแนวทางปฏิบัติในการแจ้งย้ายที่อยู่ปลายทางของผู้เยาว์
17. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.1/ว 8524 ลงวันที่ 10 พฤษภาคม 2549……………………………….56
เรื่อง การปฏิบัติราชการทางปกครองในส่วนที่เกี่ยวข้องกับงานทะเบียนราษฎรและบัตรประจําตัวประชาชน
18. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.1/ว 53 ลงวันที่ 17 กรกฎาคม 2549………………………………….61
เรื่อง มาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
19. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.1/ว 3341 ลงวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2550………………………………..65
เรื่อง มาตรการแนวทางและระยะเวลาในการแก้ไขปัญหาการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
20. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 7 ลงวันที่ 7 มีนาคม 2550………………………………………….70
เรื่อง เจ้าบ้านและการแจ้งย้ายที่อยู่
21. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 20 ลงวันที่ 14 พฤษภาคม 2550………………………………..73
เรื่อง การรับแจ้งการย้ายที่อยู่ปลายทาง
22. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนมาก ที่ มท 0309.1/ว 1587 ลงวันที่ 22 พฤษภาคม 2551………………76
เรื่อง การขอลงรายการสัญชาติไทยในทะเบียนบ้าน ตามมาตรา 23 แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ
(ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551
23. หนังสือกรมการปกครอง ด่วนมาก ที่ มท 0309.1/ว 9489 ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2551…………………….80
เรื่อง การขอลงรายการสัญชาติไทยในทะเบียนบ้าน ตามมาตรา 23 แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ
(ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551
24. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนที่สุด ที่ มท 0309.1/ว 2618 ลงวันที่ 22 สิงหาคม 2551…………………83
เรื่อง กฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2551
25. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ด่วนมาก ที่ มท 0309.1/ว 93 ลงวันที่ 23 กันยายน 2551…………………..102
เรื่อง ระเบียบสํานักทะเบียนกลาง ออกตามความในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ.2534
ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2551
หน้า
26. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 106 ลงวันที่ 15 ธันวาคม 2551……………………………….121
เรื่อง การรับแจ้งการเกิดสําหรับเด็กที่เกิดต่างท้องที่สํานักทะเบียน
27. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.1/ว 19895 ลงวันที่ 17 ธันวาคม 2551………………………………123
เรือ่ ง การขอลงรายการสัญชาติไทยในทะเบียนบ้าน ตามมาตรา 23 แห่งพระราชบัญญัติสัญชาติ
(ฉบับที่ 4) พ.ศ.2551
28. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.1/ว 8787 ลงวันที่ 29 พฤษภาคม 2552……………………………..125
เรื่อง มาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
29. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/853 ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2552………………………………..128
เรื่อง การออกหลักฐานสูติบัตรฉบับใหม่เนื่องจากแจ้งข้อความอันเป็นเท็จต่อเจ้าพนักงาน
30. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 46 ลงวันที่ 28 กรกฎาคม 2552………………………………..130
เรื่อง แนวทางการควบคุมและตรวจสอบเพื่อป้องกันการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
31. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ด่วนที่สุด ที่ มท 0309.1/ว 61 ลงวันที่ 14 ตุลาคม 2552…………………….134
เรื่อง การสั่งระงับการเคลื่อนไหวรายการทะเบียนราษฎร
32. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/ว 1927 ลงวันที่ 21 กันยายน 2553……………………………137
เรื่อง หารือการเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านกรณีสวมตัวทําบัตร ราย นางบุญรอด สอนคํามูล
33. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.1/ว 28795 ลงวันที่ 3 ธันวาคม 2553…………………………….141
เรื่อง มาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
34. หนังสือสํานักทะเบียนกลาง ที่ มท 0309.1/501 ลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2554……………………………….147
เรื่อง หารือแนวทางปฏิบัติเกี่ยวกับการรับแจ้งการเกิดและแจ้งย้ายที่อยู่
35. หนังสือกรมการปกครอง ด่วนมาก ที่ มท 0309/ว 23695 ลงวันที่ 16 กันยายน 2554…………………...150
เรื่อง แจ้ง มติ อ.ก.พ. กระทรวงมหาดไทย
36. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.1/ว 377 ลงวันที่ 27 มกราคม 2555……………………………….152
เรื่อง นโยบายการปฏิบตั ิงานการทะเบียนราษฎร
37. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.1/ว 3945 ลงวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2555……………………………..153
เรื่อง ซักซ้อมแนวทางการป้องกันการทุจริตทางการทะเบียนราษฎรและบัตรประจําตัวประชาชน
38. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0308/ว 1919 ลงวันที่ 18 สิงหาคม 2535………………………………..155
เรื่อง การปฏิบัติในการจัดทําบัตรประจําตัวประชาชน
39. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ปกปิด ที่ มท 0310.3/ว 174 ลงวันที่ 31 สิงหาคม 2537…………………….163
เรื่อง การจําหน่ายรายการเกี่ยวกับบัตรประจําตัวประชาชน
หน้า
40. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0310.3/ว 2086 ลงวันที่ 14 สิงหาคม 2539………………………………..165
เรื่อง การจัดทําบัตรประจําตัวประชาชน กรณีบัตรหาย หรือบัตรถูกทําลาย
41. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0310.3/ว 2505 ลงวันที่ 6 ตุลาคม 2540…………………………………….167
เรื่อง การยกเลิก หรือจําหน่ายรายการเกี่ยวกับบัตรประจําตัวประชาชน
42. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0309.2/ว 3720 ลงวันที่ 8 พฤศจิกายน 2547………………………….169
เรื่อง การทุจริตทางการทะเบียนราษฎรและบัตรประจําตัวประชาชน
43. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0309.2/ว 4841 ลงวันที่ 14 มีนาคม 2550………………………………….171
เรื่อง การจัดทําบัตรประจําตัวประชาชนให้กับบุคคลซึ่งได้รับการยกเว้น หรือบุคคลซึ่งพ้นสภาพจากการยกเว้น
44. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0310.2/ว 1529 ลงวันที่ 13 กรกฎาคม 2543……………………………..179
เรื่อง หารือการยกเลิกทะเบียนชื่อตัว ชื่อรอง และทะเบียนสมรส
45. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ด่วนมาก ที่ มท 0310/ว 40 ลงวันที่ 11 มกราคม 2521……………………….185
เรื่อง การสอบสวนคดีอาญาบางประเภทในจังหวัดอื่นนอกจากกรุงเทพมหานคร
46. หนังสือกระทรวงมหาดไทย ลับ ที่ มท 0402/ว 94 ลงวันที่ 22 กรกฎาคม 2530…………………………….188
เรื่อง การดําเนินคดีอาญากับผู้ทุจริตเกี่ยวกับงานทะเบียน
47. หนังสือสํานักงาน ก.พ. ที่ สร 0904/ว 4 ลงวันที่ 18 มีนาคม 2509………………………………………………..190
เรื่อง การสอบสวนพิจารณาโทษข้าราชการ
48. หนังสือสํานักงาน ก.พ. ที่ สร 0905/ว 9 ลงวันที่ 6 ตุลาคม 2509……………………………………………………191
เรื่อง การสอบสวนพิจารณาโทษข้าราชการ
49. หนังสือกรมการปกครอง ที่ มท 0301/ว 656 ลงวันที่ 29 มีนาคม 2548………………………………………..192
เรื่อง การร้องเรียนการบริการประชาชน
ภาคผนวก
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
แนวทางปฏิบัติกรณีตรวจพบการทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน…………………………………….195
แนวทางปฏิบัติในการดําเนินคดีอาญา (ตาม ว.8)………………………………………………………………………………..200
แนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันการแจ้งย้ายที่อยู่โดยมิชอบหรือมิได้อาศัยอยู่จริง…………………………………………….202
แนวทางปฏิบัติเพื่อตรวจสอบภายหลังการเพิ่มชื่อ…………………………………………………………………………………203
แนวทางปฏิบัติกรณีการขอเปลี่ยนแปลงเจ้าบ้าน…………………………………………………………………………………..204
การแจ้งย้ายปลายทางของผู้เยาว์………………………………………………………………………………………………………..205
การแต่งตั้งผู้ช่วยนายทะเบียน…………………………………………………………………………………………………………….206
8. การจัดทําทะเบียนคุมการแจ้งเกิดเกินกําหนดและการขอเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน……………………………………..207
9. การขอลงรายการสัญชาติไทย ตามมาตรา 23……………………………………………………………………………………..208
10. กฎกระทรวงกําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการโต้แย้งหรือชี้แจงข้อเท็จจริงการอุทธรณ์………………..209
และการพิจารณาอุทธรณ์คําสั่งของนายทะเบียน พ.ศ.2551
11. บันทึกคณะกรรมการวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง…………………………………………………………………………….217
เรื่อง การออกคําสั่งเพิกถอนรายการทะเบียนหรือหลักฐานทางทะเบียนราษฎรและคําสั่งเพิกถอน
รายการบัตรหรือบัตรประจําตัวประชาชน
12. พระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539………………………………………………………….222
13. กรณีตัวอย่างความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่……………………………………………………………….………………226
กรณีตัวอย่างการกระทําทุจริตทางทะเบียนและบัตรประจําตัวประชาชน
1.
2.
3.
4.
5.
6.
การทุจริตสวมตัวทําบัตรประจําตัวประชาชน กรณีบุคคลได้รับการยกเว้น
การทุจริตแจ้งย้ายที่อยู่และสวมตัวทําบัตรประจําตัวประชาชน
การทุจริตกรณีบุคคลเดียวใช้รายการบุคคล 2 รายการ
การทุจริตโดยใช้เอกสารหลักฐานปลอมในการจดทะเบียนสมรส
การทุจริตแจ้งย้ายที่อยู่และสวมตัวทําบัตรประจําตัวประชาชน กรณีเจ้าของรายการบุคคลที่แท้จริงเสียชีวิตแล้ว
กรณีการทุจริตแจ้งการย้ายที่อยู่สวมตัวทําบัตรประจําตัวประชาชน/จดทะเบียนสมรสและแจ้งการตาย
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
Historical archive . public document
