13 isil islem 931 .pdf

File information


Original filename: 13-isil-islem-931.pdf
Title: PowerPoint Sunusu
Author: Akgün Alsaran

This PDF 1.5 document has been generated by Microsoft® PowerPoint® 2010, and has been sent on pdf-archive.com on 23/03/2017 at 11:40, from IP address 81.215.x.x. The current document download page has been viewed 680 times.
File size: 677 KB (23 pages).
Privacy: public file


Download original PDF file


13-isil-islem-931.pdf (PDF, 677 KB)


Share on social networks



Link to this file download page



Document preview


Isıl İşlem

Isıl İşlem
Isıl işlem, metal veya alaşımlarına istenen özellikleri kazandırmak amacıyla katı halde uygulanan kontrollü
ısıtma ve soğutma işlemleri olarak tanımlanır. Çeliğe uygulanan temel ısıl işlemeler ostenit fazının
dönüşümü ile ilgilidir. Çeliğin fiziksel ve mekanik özellikleri içerdiği dönüşüm ürününün cinsine miktarına ve
metalografik yapısına bağlıdır. Isıl işlem esnasında başlangıçta, ostenitleştirme işlemi için çelik malzeme
alt kritik sıcaklık çizgisinin (Ac1) üzerindeki bir sıcaklığa kadar ısıtılır. Burada tamamen iç yapı dönüşümü
gerçekleşene kadar bekletilir ve uygun bir hızla soğutma işlemi yapılır. Ötektoid altı çelikler üst kritik
sıcaklık çizgisinin (Ac3) 40-60°C üzerindeki sıcaklıklarda, ötektoid üstü çelikler ise Ac1 ile bu çeliğe ait üst
kritik sıcaklık çizgisi (Acm) arasındaki sıcaklıklarda ostenitlenir.
Isıl işlemler, kırılganlığı (gevrekliği) azaltmak, darbe direnci (tokluğu), aşınma direnci, sertlik, çekme ve
akma mukavemetini artırmak, plastik şekil vermeyi kolaylaştırmak, soğuk şekil verilmiş parçalarda tane
yapılarını düzeltmek gibi amaçlar için yapılır. Bu amaçları gerçekleştirmek için martenzit ve beynit fazı
oluşturma, difüzyonla alaşım elementi ekleyerek karbür tanecikleri oluşturma, tane boyutlarını küçültme
yada büyütme, tane biçimlerini değiştirme, gibi yöntemler kullanır.
Isıl işlem;
1.

Tavlama

2.

Sertleştirme



Normalizasyon

3.

Islah etme



Yumuşatma

4.

Yüzey sertleştirme



Küreselleştirme



Karbürleme



Gerilme giderme



Nitrürleme



İri tane tavlaması





Difüzyon tavlaması

Alevle
yüzey
sertleştirme



İndüksiyonla
sertleştirme

Malzeme Bilimi Slaytları

2/18

Isıl İşlem

Malzeme Bilimi Slaytları

3/18

Normalizasyon
1. Tavlama: Çeliğin katılaşma eğrisinin altındaki sıcaklığa kadar ısıtılıp, orada bekletilmesi ve
soğutulması işlemidir. Yani malzeme daima katı haldedir.
• Normalizasyon: Tane küçültmek, homojen bir yapı elde etmek, mekanik özellikleri iyileştirmek ve
ötektik üstü çeliklerde tane sınırlarında bulunan karbür ağını dağıtmak için yapılır. Ötektoid altı çelikler
Ac3, ötektoid üstü çeliklerde Acm eğrisinin yaklaşık 40-50°C üstünde sıcaklığa kadar ısıtılıp, fırın dışında
sakin havada soğutma işlemidir. Normalizasyon işlemi sonrası dövülmüş, haddelenmiş, iri taneli ve eş
yönlenmiş yapılar düzelir ve malzeme her zaman kazanabileceği özelliklere (çekme mukavemeti,
süneklik gibi) geri döner.

Malzeme Bilimi Slaytları

4/18

Isıl İşlem

Malzeme Bilimi Slaytları

5/18

Isıl İşlem
• Gerilme giderme: Dökülmüş, sıcak dövülmüş, kaynak edilmiş parçalar ve soğuk çekilmiş malzemelere
uygulanır. Yani üretim esnasında malzemede oluşacak iç gerilmeleri azaltma amacıyla uygulanır. Gerilme
giderme tavlaması 550-650°C sıcaklığa kadar yavaş ısıtılıp, burada yaklaşık olarak 4 saat bekletilip ve
yavaş soğutularak yapılır. Tavlama işlemi hiçbir zaman 723°C nin üzerine çıkmaz.

Malzeme Bilimi Slaytları

6/18

Isıl İşlem
• Yumuşatma tavlaması: Çeliğin sertliğini azaltmak, talaş kaldırmayı iyileştirmek veya döküm ve dövme
parçaların iç gerilmelerin azaltmak amacıyla yapılır. Ötektoid altı çelikler Ac3, ötektoid üstü çeliklerde Ac1
eğrisinin üstünde belirli sıcaklığa kadar ısıtılıp, iç yapı ostenite dönüştükten sonra fırın içinde soğutma
işlemidir. Ötektoid altı çelikler, Ac3 çizgisinin en az 10°C üzerinde tavlanır ve yapıda ötektoid dışı ferrit ile
kaba lamelli perlitten oluşan bir yapı oluşur. Ötektoid altı çelikler ise Ac1 sıcaklığının en az 10°C üzerine
tavlanır ve yapı kaba lamelli perlit alanı ile bunu çevreleyen ötektoid dışı sementitten oluşur. Yapıda
sementitin bulunması talaş kaldırma işlemini zorlaştırır. Bu nedenle ötektoid üstü çeliklerde son işlem
olarak yumuşatma tavlaması uygulanmaz.
Tavlama süresi uzun olup, 5 saatin altında uygulanmaz.

Malzeme Bilimi Slaytları

7/18

Isıl İşlem
• İri tane tavlaması: Çoğunlukla az C lu çeliklere talaş kaldırma özelliğini iyileştirmek için uygulanır.
Malzeme birkaç saat süre ile Ac3 sıcaklığının 150°C sıcaklığına kadar tavlanır ve yavaş olarak soğumaya
bırakılır.
• Difüzyon tavlaması: Çözünebilir bileşenlerin iç yapıda düzenli bir şekilde dağılması amacıyla yapılır.
Parça içerdiği C miktarına göre 1000-1300°C arasına kadar ısıtılır. Gerekli tedbirler alınmazsa tane
büyümesi, dekarbürizasyon ve oksidasyon meydana gelebilir.

Malzeme Bilimi Slaytları

8/18

İzotermal dönüşüm diyagramları

İzotermal dönüşüm sabit sıcaklıkta
Demir-karbon denge durumu yalnız
denge durumunun dışındaki (hızlı
dönüşüm diyagramlarının çıkarıldığı
dönüşümdür. İşlem adımları:

meydana gelen faz dönüşümü demektir.
denge durumu için geçerlidir. Bu nedenle
soğuma gibi) geçerli değildir. İzotermal
için en kolay örnek %0.8C içeren perlitik

1. %0.8 C içeren çok sayıda örnek 775°C’de yeterli bir süre tutularak yapılarının
tamamen ostenit olması sağlanır.
2. Ostenitleştirme işleminden sonra Ac1 den daha düşük bir sıcaklıkta erimiş tuz
veya yağ banyosunu bu numuneler daldırılır.
3. Bu banyoda belirli bir süre (5, 10, 15 saniye gibi) bekletilen numuneler soğuk
su veya tuzlu suda soğutulur.
4. Soğutulan numunelerden hem sertlik ölçümü alınır hem de iç yapı incelenmesi
yapılır.
Bu işlemler Ac1 çizgisinin altındaki farklı dönüşüm sıcaklıklarında tekrarlanarak
izotermal dönüşüm eğrileri çizilir.

Malzeme Bilimi Slaytları

9/18


Related documents


13 isil islem 931
mesele makalesi
altinci nesil jet savas ucagi
sertlik
yks esit agirlik calisma programi 1ay
secim doland r c l k

Link to this page


Permanent link

Use the permanent link to the download page to share your document on Facebook, Twitter, LinkedIn, or directly with a contact by e-Mail, Messenger, Whatsapp, Line..

Short link

Use the short link to share your document on Twitter or by text message (SMS)

HTML Code

Copy the following HTML code to share your document on a Website or Blog

QR Code

QR Code link to PDF file 13-isil-islem-931.pdf