historia .pdf

File information


Original filename: historia.pdf

This PDF 1.4 document has been generated by Online2PDF.com, and has been sent on pdf-archive.com on 02/03/2018 at 05:35, from IP address 83.5.x.x. The current document download page has been viewed 283 times.
File size: 141 KB (14 pages).
Privacy: public file


Download original PDF file


historia.pdf (PDF, 141 KB)


Share on social networks



Link to this file download page



Document preview


UNIA POLSKI Z LITWĄ
Litwa – Ziemie litewskie w I tysią le iu p. .e. zasiedliły ple io a Bałtów. W IX-XII w. terytorium Litwy
dzieliło się a Ż udź i Auksztotę. W XIII w. państewka ple ie e zjed o zył Me dog, prowadzą y walki z
sąsiada i, tj. zako e krzyża ki , Polską i Rusią. Zaję ia lud oś i: yślistwo, uprawa roli, hodowla,
gra ieże. Po ś ier i Me doga państwo litewskie rozpadło się. Za właś iwego twór ę Litwy uważa się
księ ia Giedy i a, który opa ował rozległe zie ie ruskie. Dalsze u a ia ie i wzrost terytorialny
państwa astępował za pa owa ia jego sy ów: Kiejstuta i Olgierda, sy a Olgierda – Jagiełły oraz Witolda.

Polska w XIV wieku
- rządy Ludwika A degaweńskiego 1370-1382) – po ś ier i ostat iego z Piastów (1370, Kazimierz
Wielki w Pols e przejęła władzę węgierska dy astia A degawe ów. Przy zy a: zjazd w Wyszehradzie
(1339; Węgry po ogą Pols e w wal e z Krzyżaka i, a po ezpoto ej ś ier i polskiego króla tron
o ej ie wład a Węgier .

- rządy Jadwigi A degaweńskiej 1384-1399 ; łodszej órki Ludwika. Przeję ie przez ią władzy dzięki
nadaniu rycerstwu polskiemu przywileju koszyckiego (1374).

Unia – hęć połą ze ia pogańskiej Litwy z hrześ ijańską Polską poprzez ałżeństwo Jadwigi z litewskim
księ ie Jagiełłą. Korzyś i – zyska ie sojusz ika, hrystia iza ja tere ów ałty ki h, rozwój ha dlu,
i port produktów leś y h z Litwy; bojarzy litewscy i ruscy zyskaliby przywileje podobne do tych, które
iało polskie rycerstwo

- 1385 r., Krewo – uzgod ie ie waru ków u ii u ia perso al a; wspól y
instytucje)

o ar ha, odrę

e urzędy i

- 1386 – ślu Jagiełły z Jadwigą po zątek pa owa ia dy astii Jagiello ów

- prze iw oś i – sprze iw iektóry h oż owład ów litewski h o awy przed uzależ ie ie
Polski , a zele książę Witold, woj a do owa

Litwy od

- skutki: powsta ie wielkiego państwa, zako

ie

iał powodu, y ajeżdżać a zie ie litewskie

Kolejne porozumienia polsko-litewskie:
- 1401, Wilno – ustale ie zakresu władzy księ ia Witolda, dożywot io
po jego ś ier i władzę o ej ie ta Jagiełło lu jego astęp a

a sprawować rządy a Litwie, a

- 1413, Horodło – Wielkie Księstwo Litewskie oddziel y i rów orzęd y państwe wo e Polski;
wład ę wy ierać ędą przedstawi iele o u krajów; orga izowa ie zjazdów dla szlachty polskiej i
litewskiej; ustale ie a Litwie owy h urzędów; ada ie kilkudziesię iu katoli ki rodo litewski
polskich herbów

Waż e poję ia:
Przywilej koszycki – nadany w 1374 roku przez Ludwika A degaweńskiego: wprowadze ie podatku
stałego – poradlne – grosze z ła a, o iet i a ie akłada ia dodatkowy h opłat ez zgody szla hty,
zwol ie ie ry erzy z udowy i aprawy za ków, ostów i z utrzy ywa ia króla w zasie podróży, zwrot
kosztów wypraw wojennych, wykup szlachty z niewoli.

WIELKA WOJNA Z ZAKONEM KRZYŻACKIM
Przyczyny wojny:
- wzrost potęgi Polski i Litwy po u ii i iepokój Krzyżaków z tego powodu

- osz zerstwa Krzyżaków a te at Litwi ów jako y dalej pozostawali poga a i

- pró y skłó e ia Jagiełły z Witolde

i ojara i litewski i przez Krzyżaków

- spory o utra o e zie ie Ż udź za ra a Litwie; zie ia heł ińska,
zabrane Polsce)

i hałowska, Po orze Gdańskie

- wybór na wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena

Po zątek woj y:
. Powsta ie a Żmudzi,
2. deklaracja Polski, że po oże Litwie w wal e z wrogie

Przebieg:
rozpo zę ie walk – atak sił polsko-litewsko-ruski h a państwo zako e – bitwa pod Grunwaldem (15
lipca 1410; opóź ia ie walk przez Jagiełłę, y z ę zyć wroga; o serwowa ie przez Jagiełłę itwy ze
wzgórza; atak oddziałów litewsko-tatarski h; atak istrza krzyża kiego a zele rezerwowy h wojsk i i h
klęska, roz i ie wojsk krzyża ki h – ieuda a wyprawa Jagiełły a Mal ork – wygrana przez Polaków
bitwa pod Koronowem (1410) – pokój w Toruniu (1411; dla Polski zie ia do rzyńska, dla Litwy Ż udź,
zako
a zapła ić odszkodowa ie za uwol ie ie jeń ów

Sobór w Konstancji (1414-1418)
- przy zy y: hęć rozstrzyg ię ia ko fliktu z Krzyżaka i przed

ajestate

esarza i papieża

- reprezentanci Polski: Paweł Włodkowi , Zawisza Czarny, Mikołaj Trą a

- wystąpie ie Pawła Włodkowi a rektor Akade ii Krakowskiej : uważał, że ie powi
prze o y przy krzewie iu wiary, uważał, że poga ie ogą ro ić włas ego kraju

o się stosować

- sobór nie przyniósł rozwiąza ia dla sprawy polsko-krzyża kiej

Uz roje ie i wyposaże ie ry erzy:
ar ie złożo e z iężkoz roj y h ry erzy;
z roja płytowa,
tarcza,
miecze (jedno - i dwurę z e ,
kopie,
przył i e popular e szpi zaste, tzw. „psie pyski”),
pugi ały (sztylety, inaczej mizerykordie).

EUROPA ZACHODNIA W XIV I XV WIEKU
Głów e pro le y XIV- i XV-wiecznej Europy:

- epidemia dżu y, „ zar ej ś ier i”

- wojna stuletnia

- u ty

iesz za i hłopów

- husytyzm

- pojawie ie się owy h te h ik walki

Epide ia dżu y w Europie 1347-1351. Zawle zo a z Azji Środkowej a Kry

przez Tatarów 1347, do

Italii przedostała się z u iekają y i z Kaffy ge ueń zyka i, rozprzestrze iają się w ałej Europie
Za hod iej i Ska dy awii . Po hło ęła ok. % lud oś i Europy. Objawy: ciemne plamy na skórze,
powiększe ie węzłów hło y h. Sposó rozprzestrze ia ia: sz zury, p hły, rud a iasta, rak higie y.
Skutki: kryzys gospodar zy, społe z y, zaha owa ie rozwoju ha dlu, prześladowa ia Żydów,
o ar za y h wi ą za rozprzestrze ia ie się zarazy, wpływ a kulturę śred iowie za ru h i zow ików,
w sztu e wątek tań a ś ier i .

Wojna stuletnia: 1337-1453
- przyczyny:
kryzys polityczny Francji osła ie ie władzy królewskiej ,
wpływy o ar hy a gielskiego we Francji,
słabe wojsko i rozwój Anglii;
rosz ze ia a gielskiego wład y do tro u francuskiego

- ajważ iejsza itwa: pod Cre y 1346, przegrana Francji);

- li z e porażki Francuzów; w koń u wygra a Francji (rola Joanny d'Arc: pokonanie Anglików i uwolnienie
obleganego przez i h Orlea u; poj a a trafiła do iewoli, wyto zo o jej pro es o zary i spalo o

- skutki: z isz zo a gospodarka o u państw, utrata zie
wprowadzenie armii zawodowych z najemnikami

Bu ty

a ko ty e ie przez A glię; zu oże ie Francji;

iesz za i hłopów:

przy zy y: zu oże ie, spustosze ie Anglii i Francji, podnoszenie podatków, upadek handlu, rabunki i
napady najemników na wsie i miasta

buntownicy: Francja – żakeria, Anglia – John Ball, Wat Tyler

wy ik: stłu ie ie powstań, powstań y ie osiąg ęli swoi h elów

u t prze iw Koś iołowi: teolog angielski Joh Wiklef, prag ie ie z ia w Koś iele

Husytyzm
Jan Hus – reformator religijny w Czechach, 1369–1415

husytyzm – ruch religijno-społe z y w Cze ha h a po z. XV w. do agają y się prawa do swo od ego
głosze ia zasad wiary, przetłu a ze ia Bi lii a języki arodowe, ode ra ia du howieństwu ajątków i
władzy, wprowadze ia eu harystii w dwó h posta ia h

skutki: uwięzie ie Ja a Husa i spale ia a stosie, powsta ie w Cze ha h Ja Żiżka , zwy ięstwo
u iarkowa y h zwole ików Husa i porozu ie ie z papieże

Techniki walki:

- stosowanie broni palnej,
- zwiększe ie z a ze ia pie hoty za iast jazdy ,

- piki i wozy taborowe (wozy transportowe, zza których ostrzeliwano wroga),
- hakow i e lżejszy rodzaj ro i pal ej .

NOWE POTĘGI W EUROPIE WSCHODNIEJ
Nowe potęgi:
- państwo Turków os ański h

- Wielkie Księstwo Moskiewskie

Tur y os ańs y
- lud, który przy ył do za hod iej Azji M iejszej. Rozproszo e ple io a zjed o zył pod koniec XIII w.
emir Osman I

państwo Os a a:
a s e tralizowa e, a zele sułta o ieogra i zo ej władzy,
sil a ar ia z oddziała i jazdy le i y sułta a – spahisi i pie hura i ja zarzy, hłopi, fa aty y
religij i, gotowi a ś ierć w o ro ie wiary)

powiększa ie państwa:
- Azja Mniejsza
- Bałka y: Ser ia, Bułgaria

itwa a Kosowy

Polu, 1389;

- itwa zjed o zo y h wojsk węgierski h, włoski h, fra uski h, a gielski h, ie ie ki h z
pod Nikopolis, 1396)

Turka i

- atak a Węgry rządzą y a Węgrze h sy Jagiełły, Władysław III, zerwał zawarty pokój z Turka i,
itwa pod War ą 1444,
- klęska wojsk polsko-węgierski h,
- ś ierć Władysława;
- dowódca Jan Hunyady powstrzy ał atak Turków – chwilowe powstrzymanie
Turków przez Mo gołów
- atak Turków na Konstantynopol (1453 r. upadek iasta, które stało się stoli ą
i periu os ańskiego i zostało azwa e Sta ułe )

Wielkie Księstwo Moskiewskie:

- spadek znaczenia Mo gołów na ziemiach ruskich

- wzrost znaczenia Księstwa Moskiewskiego i Litwy (podboje Litwy w Europie Wschodniej)

- unia Księstwa Moskiewskiego z Wielki
Moskiewskie)

Księstwe

Włodzi ierski

(1328, powstaje Wielkie Księstwo

- rywalizacja Wielkiego Księstwa Moskiewskiego z Litwą, która też prowadziła ekspa sję

- wyzwole ie państwa oskiewskiego spod wpływów Mo gołów (1380, Dy itr Doński, zwy ięstwo w
bitwie na Kulikowym Polu)

- państwo

oskiewskie pod ija kolej e państwa ruskie;

-

ałżeństwo Iwa a III Srogiego z órką esarza iza tyjskiego;

- Iwa IV Groź y jako pierwszy przyj uje tytuł cara;
- Moskwa ajważ iejszy

iaste

Rusi

azywa a też trzecim Rzymem)

Waż e:

Datę upadku Ko sta ty opola 1453 uz aje się za sy

oli z ą datę koń a śred iowie za.

WOJNA TRZYNASTOLETNIA
Przyczyny:

- ierozwiąza y ko flikt z Krzyżaka i o Po orze Gdańskie i zie ię heł ińską

- akłada ie przez Krzyżaków oraz wyższy h podatków a podda y h państwa zako

- ła a ie przez Krzyżaków praw, które w ześ iej przyz ali swoi

ego

podda y

- prag ie ie przyłą ze ia Prus do Polski ze stro y ieszkań ów państwa zako
się i zyska ia przywilejów, jakie posiadała polska szla hta

ego hęć wz oga e ia

- proś a taj ej orga iza ji pruskiej Związku Pruskiego, Ja Bażyński w 1454 roku, by polski król
Kazimierz Jagielloń zyk przyłą zył Po orze Gdańskie i Prusy do Koro y Polskiej i korpora ja –
6.03.1454)


Related documents


historia
okres i wojny wiatowej notatki historia polski
i wojna wiatowa 1914 1918 historia
tamtej jesieni serca chwyci y za bro
ho chi minh wietnamski gomu ka i jego nacjonalkomunizm
pakt pi sudski lenin

Link to this page


Permanent link

Use the permanent link to the download page to share your document on Facebook, Twitter, LinkedIn, or directly with a contact by e-Mail, Messenger, Whatsapp, Line..

Short link

Use the short link to share your document on Twitter or by text message (SMS)

HTML Code

Copy the following HTML code to share your document on a Website or Blog

QR Code

QR Code link to PDF file historia.pdf