Karnataka’s Famous Places

����������� ������ ������ �� �������  ಷಯಗಳು 1 ೂಯ ೕಶರ 1.1 ೕವ ನ ೂಯ ೕಶರ 1.1.1 1.1.2 1 ೕವ ನ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 ಣ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 ೂರ ೂೕಟ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1.3 ಒಳ ೂೕಟ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1.4 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 ಲಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 ಖನಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1.1.3 1.2 ೖ ವ ಹ 1.5 ವಸುಸಂಗ 1.6 ಉ 2 ಹಂ 9 2.1 ದು ಶ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.2 ಪ ಚಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 2.3 ಭೂ ವರ 11 2.4 ಹಂ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ಗು ಸುತಮುತ ರುವ ಲ ರಕಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 ೂರ ನ ಸಂಪಕ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2.8 �������� ����� . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 2.5 ಆ ಗುಂ ಯ ಲ 2.6 ಇವನೂ ೂೕ 2.7 3 ಪ ಮುಖ ಆಕಷ ಮುಖ ೖಸೂರು 3.1 18 ೖಸೂರು ನಗರದ ಇ 3.2 ಉಗಮ 3.3 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 ಮುಂ ೕ ಸ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 ಣಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 ೖಸೂರು ನಗರ ಪ ೕಶಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28 3.3.1 ಪ 3.4 ಆಕಷ 3.5 ಸ ಲಯದ ಇ 3.6 ಸ ೕಪದ ಪ ಸಳಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.7 ಯ ಪ ಮುಖರು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 3.8 3.9 ೖಸೂರು ೖ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ಕ ಮತು ಸಂ ೂೕಧ ಸಂ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . � 30 31  ಷಯಗಳು �� 3.10 ವವ 3.11 ಇದನೂ ೂೕ 3.12 ಹ ಅಂತರ 3.13 ಆ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 ಲ ಣಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 ರ/ಆಕರಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 4 34 4.1 ಇ ವೃತ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 4.2 ಜನಸಂ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 ಕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 4.3 ೖ 4.4 ನಪ 4.5 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 ಂಸೃ ಕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.6 ಪ ಮುಖ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.7 ಹ ನ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 4.8 ಸ ೕಪದ ಸಳಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 ಜ ೕಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 ಸ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 4.9 4.10 ಪ 4.10.1 ಮ ಜು ನ 4.10.2 ಎರಡ ೕ ಗು 4.10.3 ಭೂತ 4.10.4 ಥ ೕ ೕ ಲಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 ಲಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 ಲಯ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 4.12 ನಗರ ಆಡ ತ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 4.13 41 4.11 ರ ತನ ವಸುಸಂಗ ದ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4.14 ತ 4.15 4.16 ಉ ಲ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 ಹ ಸಂಪಕ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 ಖಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 4.17 ಪ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 ಶೃಂ ೕ 43 5.1 ಇ ವೃತ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 5.2 ೕಶಂಕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 5.3 ೕ ೕಯ ಸಳಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 5.4 ೂೕಬ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 5.5 6 42 ಯ ಮ ಪಂ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 5.6 ತಲುಪಲು ಗ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 5.7 ಸಂಬಂಧಪಟ ೕಖನಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 5.8 ಆಕರಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 5.9 45 ೂೕಮ ೂರ ನ ಸಂಪಕ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ಥ ರ 51  ಷಯಗಳು ��� 7 ಹ ೕ ೕಡು 53 7.1 ಹ ೕ ೕಡು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7.1.1 ಐ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 ಜ -ಉತನಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 ೕಯ ಸಳಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 -ಸಂಪಕ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 7.3.1 ತಂಗಲು ವವ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 ತ ಗಳು . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 7.1.2 ಕ ಗ ಕ 7.1.3 7.2 7.3 7.4 ೕ 7.5 ಇವನೂ ೂೕ ನ 53 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 55 7.6 ���� ��� ����� �������, ������������, ��� �������� . . . . . 56 7.6.1 ���� . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 7.6.2 ������ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 7.6.3 ������� ������� . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 58  ಅ ಯ1 ೂಯ ೕಶರ ೕವ ನ ಹ ೕ ೕಡು ೂಯಳ ವಂಶ ಸು ರು .ಶ. ೧೦೦೦ ಂದ .ಶ. ೧೩೪೬ರ ವ ೂಯಳ ಜದ ಜ ರಸಮುದ (ಇಂ ನ ಹ ೕ ೕಡು), ಯಳ ಎಂಬ ಸರು ಈ ವಂಶದ ಸಂ ಪಕ ಸಳ ಂದ ತ ದದು. ಊ ಸ . 1.1 ೂಯ ೕಶರ ೕವ ದ ಣ ಸನ ಕ ರತದ ಲ ಗಗಳನು ಆ ದ ಜವಂಶ. ಯ . ನಪದ ನಂ ಯಂ , ೂಈ ಸಂ ಪಕನ ಸರು ನೃಪ ಮ ಎಂದು ನ ಹ ೕ ೕಡು ಲಕ ಯ ೕಡು. ಹ ಯ ೕ ನ ದಲ ಸರು ೂೕರಸಮುದ . .ಶ. 950 ದ ೕ ಷ ಕೂಟರ ೂ ವ ೂೕರ ಎಂ ತ ಇ ಯನು ಜ ರ ದ ಂದ ಇದ ೂೕರಸಮುದ ಎಂದು ಸರು ಬಂ ತು ಎನು . ಸರು ಹ ಯ ೕ ದರೂ, ಇ ನ ಲಕ ಗಳು ನವನ ೕನ, ತನೂತನ. ಹ ಯ ೕ ನ ಹಲ ರು ಅತಂತ ಸುಂದರ ೕಗುಲಯಗ ದರೂ, ಅ ಉ ನನ ದಂಡ ಯಕ ಮ ಗಳ ಯ ಬ ಕ ಈ ೂತು, ಸು ಯ ಉ ರು ದು ೂಯ ೕಶರ ೕ ಲ ಕ ಗ ದ ಈ ರಮ ಣ ಮುಮ ಬ ಳನ ಲದ ರ ೂಂ ತು. 1.1.1 ೕ ದಂ ಹಲ ಮುಸ ನ ೂಲಯ ತ .. ಟಗುಡಗ ಂ ವ , ಣ ಇದು ವನ ಆಲಯ. ಇ ಸ ೕಪದ ಘಟದಹ ಯ ೂ ರುವ ಸನವನು ಆಧ ಈ ೕ ಲಯವನು ಜ ಷು ವಧ ನನ ಅ ಅಥ ದಂಡ ಯಕ ೕತಮಲ 1121ರ ಕ ಲು ಆರಂ ದ ಎಂದು ೕಳ . ೂಯಳ ಜದ ಅತಂತ ಪ ದ ಅರಸು ಗ ಅಥ ಬ ಳ ೕವ. ಈತನ ನಂತರದ ಸರು ಷುವಧ ನ (ಆಡ ತ: ಸು ೧೧೧೦-೧೧೪೨). ಷುವಧ ನನ ಆಡ ತದ ಲದ ೂಯಳ ಜ ಇಂ ನ ಕ ಟಕ ಜದ ಬ ಷ ಗಳ ಯೂ ಸ ತು. ಷುವಧ ನನ ಲದ ಕ ಮತು ಲಕ ಬಹಳ ೕ ಹ ೕಡ ಪ ದ ಭರತ ಟ ನತ ಮತು ಲಕ ಯ ಆಸ ದವ ಂದು ಸ . ಈ ಲದ ಅತುನತ ಉ ಹ ೕ ನ ಜ ಹರ ಗಳು ಮೂ ಬಂದ . ೂಯ ೕಶರ ೕ ಲಯದ ೂಯಳರ ಕ ಯ ಅರಸ ಶ ಥಬ ಣ ಯ ಸುಲ ತ ದು ದದಲ ಪಕದ ಜ ತು. ಈತನ ಂತ ೕ ೂಯಳ ಲಕ ಯ ಷುವಧ ನನ ಅಂತ ಲದ . ಈತನ ಮಗ ದ ನರ ಂಹ ಬ ಳನ ಆಸ ಂ ಮ ೂೕನತ ಕ ಯ ಲ ೕ ೂಂದು ರೂ ೂಂ ತು. ೕ ಲಯದ ಮೂಲ ಸರೂಪವನು ಕಟಲು ೪೦ ವಷ ಗಳು ಮತು ೕ ಲಯದ ಲಕ ತ ಯ ಕುಸು ಲಸವನು ಮು ಸಲು ೧೨೦ ರುಷಗಳು ( ಲು ತ ರುಗಳು) ೕ ದ !. ಷುವಧ ನನ ಅಂತ ಲದ ಆರಂಭ ಗುವ ೕ ಲಯದ ಣ ಯ ಈ ಳನ ಲದವ ೕ ಲಯದ ಣ ಬಳಪದ ಕಲು ಬಳ ಗುತ . ಈ ಕಲು ಬಹು ೂ ಯು ದು ಭೂ ರಚ ಯನು ೂಂ ರುತ . ೂರ ದು ವರಣ ಗೂ ಮುಂದುವ ಂದು ಸನಗ ಂದ . ಇದನು ೂೕಪ ೂೕ ಅಥ ಯ ಒಳ ಗದ ೕಲದರದ . ಇದು ೂಂ ೂಳಲು ಗ ಕ ೕಣ ಗ 1 ದುಬರುತ . ೖ ಎಂದು ಕ ಯಮತು ಉಂ ಯಂತಹ ಗುತ . ಕ ನ ಈ ೕಷ  ಅ 2 ೂಯ ೕಶರ ಗುಣ ಂದ ೕ ೕ ಲಯದ ೂಯಳರ ಯ 1. ಈ ೕ ೕವ ನ ಲು ೕ ಲಯಗಳ ಸೂ ಕುಸು ತ ಗಳನು ಣಲು ಧ . ೂಯಳ ಜವಂಶದ ಬ ಜನರ ದ ರವ ವ ಗ ೕ ಈ ೕ ಲಯದ ಣ ವಂಶದ ಸರು ಅಜ ಮರ ಉ ಯ ೕ ಂಬ ರಣ ಂದ ೂಡ ೕ ಲಯವನು ೂಯಳ ವಂಶದ ಸರ ೕ ಇಡ . ೂಯಳರ ಪ ಭು ೕ ೂಯ ೕಶರ. 1.1.2 ೂಯ ೕಶರ ರಣ ಎನ . ೂಯಳ ಮೂಲ ವನ ಮೂ ಗಳು ಲಯದ ಣ ಯ ದ ಇಪತು ರ ಂತಲೂ ಚು ಗಳು/ ಕರು ೖ ೂೕ ದ ಂದು ಅಧಯ- ನಗ ಂದ ದುಬಂ . ಕಲು ಹುಡುಕುವವರು, ತರುವವರು, ದಲ ಹಂತದ ತ ಡುವವರು, ಷ ಗದ ೂೕಸುವವರು, ಅಂ ಮ ಹಂತದ ತ ರರು, ಕುಸು ಲಸ ರರು ಒಳ ೂಂಡ ರು ಮಂ ೖ ೂೕ . ಇ ಲಕೂ ಮುಖ ಸುತಜ ಂದ ೕ ಲಯದ ದ ನ ಯು ಧ ರು ತು. ಅದರ ಅನು ರ ೕ ವರುಷಗಳ ಲ ನುತ ಗಳು ಯ ದ ೂಡ ೂಳು ದರು. ಲ ಗ ಹಗಳನು ಣ ೂೕ ಸು ದ , ಇನೂ ಲವನು ೂೕ ದ ನಂತರ ತ ಗು ತು. ೂಯಳರು ಲಕ ತ ಅದಮ ೕ ಹ ಹ ೕ ೕ ನ ಅಧುತ ೕ ಲಯಗಳು ಣ ಗಲು ರಣ ಎನಬಹುದು. ಅಧುತ ಲಸ ರುವ ೕ ಚು ದುಬರು ಲ. ಒಂ ಡು ಸನಗಳ ದು ದುಬಂದರೂ, ಗು ಣ ಯ ಲಯ ದರೂ ತ ಯನು ರುವ ಗಳ / ಕರ ಸರುಗಳು ೂೕಜ ಯ ಂಬುವನು ಈ ೕ ಲಯಗಳ ಮುಖ ಸು ಎಂ- ಒಬ ಂದ ಧ ಗ ರುವ ರಣ ಆತ ೂಬನ ೕ ' ' ಎಂದು ಕ ಯಲು ಧ- ಲ. ದಂತಕ ಗಳ ಪ ರ ಜಕ ಯ ಮತು ಡಕ ಯ ಎಂಬುವವರೂ ಇದ ಂದು ದು ಬರುತ . ಇದ ೕ ಗಳು ೂ ಲ. ದ ಣ ಂದ ಬಂದಂತಹ ಆ ಯ ರು ದ ಯ ನಂತರ ಡಕ ಯ ಎಂಬ ರೂಪ ತ ರಬಹು ಂಬ ಊ ಯೂ ಇ . ಲ ಲಗಳ ೕ ಗದ ಮತು ಳಗ ಗಳ ಸರುಗಳು ಕಂಡುಬಂ ರುತ . ಬ, ಬಲ , ೂೕಚಣ, ಮ ಜ, ೂೕಜ, ಚವಣ ಗೂ ೕ ಎಂಬ ಸರುಗಳು ಕಂಡುಬಂ . ಇವರ ' ೕ' ಯು ಲ ಎನು ದು ೕಷ ಷಯ. ಂಗಸರೂ ಲಕ ಯ ಪ ೕಣ ದರು ಮತು ಅವ ಉತಮ ೕ ಹ ಇ ಂಬುದ ಇದು ಒ ಯ ದಶ ನ. ಈ ೕ ಲಯದ ಮುಖ ರ ಂದರ ೕ ಇಂ ಗೂ ಯು  1.2. ೂರ ೂೕಟ ೕದ ಮುಖ ೂೕರಣ ಎನುವ 1.1.3 3 ಕವನು ಣಬಹುದು. ೖ ೂಯಳ ಲಕ ಡ ೖ ಮತು ಆಯ ೖ ಗ ರಡರ ಗುಣಗಳನೂ ತನ ೂಂ . ಈ ೖ ಯನು ೕಸರ ಅಥ ೂಯಳ ೖ ಎಂದೂ ಕ ಯ ಗು . ೂಯಳರ ಎಲ ೕ ಲಯಗಳು ನ ರದ ಜಗ ಯನು ಒಳ ೂಂ ರುತ . ೕ ಲಯದ ವ ಗದ ಉತಮ ಳಕು ೂ ಯಲು ಳ ಂ ಗಳು ಮತು ಅಲ ಕಂಬಗಳನು ೂೕ ಟ ಗಳನು ರು . ಪ ಮ ಗ ಣ ಕ ಕೃ ಗ ಂದ ತುಂ ರುತ . ಪ ದ ಯ ಪಥದದ ೕ ಲಯವನು ೂೕ ೂಂಡು ೂರ ಗ ಅ ವನ ಭಂ ರ ೂ ಯು ದರ ಸಂಶಯ ಲ. ಇವರ ೕ ಲಯಗಳು ಮುಖ ಲು ಗಗಳನು ಒಳ ೂಂ ರುತ . ಮೂಲ ೕವರ ಮೂ ರುವ ಗ ಗಭ ಗೃಹ, ನಂತರದ ಸಳ ಶುಕ ಅಥ ಅಂತಳ, ಮೂರ ಯದು ನವರಂಗ ಅಥ ಸ ಮಂಟಪ ಮತು ಲ ಯದು ಹನ ಮಂಟಪ.ಗಭ ಗು ಯ ಸಂಬಂ ದ ೕವರ ಮೂಲ ಗ ಹ ರುತ . ಅಂತ ಳ ಅಥ ಶುಕ ಯು ೕಷ ಥ , ಜ , ೕ ಲಯ ಸಂಬಂಧಪಟ ಕಅ ಗಳು ಥ ಸ ಸಲು ಮತು ಉತವ ೕವರುಗಳನು ಇಟು ಸುವ ಸಳ ರುತ . ಸ ಮಂಟಪ ಅಥ ನವರಂಗ ವ ಜ ಕರ ಬಳ ಮುಕ ರುತ . ನವರಂಗ ಮಂಟಪ ಂಸೃ ಕ ಚಟುವ ಗಳನು ಸಲು, ೕಷ ಸ ಗಳನು ಸು ದ ರಚ ರುತ . ಹನ ಮಂಟಪದ ಸಂಬ ದ ೕವರ ಹನವನು ಸ ರುತ . ಉ : ವ ನಂ ಯು ಹನ ದ ಷು ನ ಮುಂ ಗರುಡನ ಮೂ ರುತ . 1.2 ೂರ ೂೕಟ ೕಲೂರು ಒಳ ೂೕಡು ಹ ೕ ೕಡನು ೂರ ೂೕಡು ಎಂಬ ಣು ಯಂ ಹ ೕ ೕ ನ ೕ ಲಯ ೂರ ೂೕಟ ಚು ಪ . ೕ ಲಯದ ಪ ದ ಪಥದ ೧೫ ರಕೂ ನ ಲಗಳನು ಣಬಹುದು. ಒಂ ೂಂದರಲೂ ಸೂ ಕುಸು ಲಸದ ೂ ಕ, ಕ ಮತು ಅಂ ನ ಗ ಕ ಯನು ೕಳುವ ಅ ೕಕ ಕ ಕೃ ಗಳನು ೂೕಡಬಹುದು. ಒಳ ಗದ ಇನೂ ನ ಕುಸು ಲಸ ರುವ ಗ ಹಗ ದು ೂರ ಗ ೂೕ ದ ಕ ಸಂ ಯ . ೕ ಲಯ ಲು ಮುಖ ಲುಗ ದು ಎಲ ಲುಗಳಲೂ ಮಕರ ೂೕರಣ ವನು ತ . ಲು ಲುಗಳಲೂ ಸುಂದರ ತಯುಳ ರ ಲಕ ರನು ಸ . ಇದಲ ಗ ಸುರ ಮದ ನ, ೂೕವಧ ನ , ಗ ೕಂದ ೕ , ಯಣ, ಮ ರತ ಮುಂ ದ ಅ ೕಕ ಣ ಕ ಗಳು, ಇ ಸದ ತುಣುಕುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ . ೂಯಳರ ಲದ ೕ ಲಯದ ದ ಣದ ಲು ಜ ರ ತು. ಅರಮ ಯ ಅವ ೕಷಗಳೂ ದ ಣ ಇರು ದ ಂದ ದ ಣದ ಲನು ಪ ೕಶ ಇಟು ೂಂ ದ ಂದು ಊ ಸಬಹುದು. ಜ ರದ ಮುಂ ಗದ ೂಡ ಗಣಪ ಯ ಗ ಹ ಮತು ೂಯಳ ಂಛನವನು ಕ ಸ . ೕ ಲಯದ ರ ಲ ದು ಎತರದ ಜಗ ಯನು ೂಂ . ೂರ ಯ ಹ ೂಂದು ಲುಗ ದು, ಳ ಂದ ದಲ ದು ಲುಗಳು ಆ , ಕುದು , ಂಹ , ಹಂಸ ಮತು ಬ ಯ ಯನು ೂಂ . ನಂತರ ಣ, ಇ ಸ ಗಳನು ೕಳುವ ಲಗಳ ದು ೂ ಯ ನ ಮಸೂತ ದ ಧ ಭಂ ಗಳನು ೂೕ ಸುವ ತ ಗ . ಎಲದರಲೂ ತುಂಬ ಜೂ ನ ಲಸ . ರು ಥ ಗ ದ ಧಮ , ಅಥ , ಮ ಗಳನು ಅ ತು ಮುನ ಯಲು ಅಂ ನ ಲದ ವರ ಕ ಕೃ ಗಳ ಮೂಲಕ ಎನಬಹುದು. ೂರ ಗದ ಎರಡು ೂಡ ನಂ ಯ ಗ ಹವನೂ ೂೕಡಬಹುದು. ಎರಡರಲೂ ಜೂ ನ ಕುಸು ಲಸಗಳನು ಗಮ ಸಬಹುದು. ೕ ಲಯ ಅಂದವನು ಸುವ ಖರ ಅ ೕಕ ವರುಷಗಳ ಂ ೕ ಕು ದು ದು ೂೕ ದು ಈಗ ಖರದ ಕುರುಹುಗಳ ೕ ಉ . ೕ ಲಯದ ಲಕ ಯ ೂಬಗನು ಕ ಕಂಡು ಸ ಯು ೕ ಅತುತಮ ದುದು. 1.3 ಒಳ ೂೕಟ ೕ ಲಯ ಲು ಲುಗ ದು ವ ಎರಡು ಮತು ಉತರ-ದ ಣ ಒಂ ೂಂದು . ಉತರದ ಂದ ದ ಣ ರುವ ಅಂತರ ೧೬೦ ಅ . ವ -ಪ ಮ (ಗಭ ಗು ಯ ೂೕ ಯವ ) ೧೨೨ ಅ ಉದ . ೕ ಲಯದ ಒಳ ಗದ ಸು ರು ೧೦೮ ಕಂಬಗ ದು ಒಂ ೂಂದು ಕಂಬದಲೂ ಒಂ ೂಂದು ಬ ಯ ತ ಗ . ಂದು ಕಂಬ ಐದು ಕಲುಗ ಂದ ಸಲ ದು 'ಪಂಚ ಸಂಭ' ಂದು ಸನಗಳ ೕಳಲ . ಒಂ ೕ ಜಗ ಯ ೕ ಎರಡು ಮುಖ ಗಭ ಗು ಗ ದು ಇದನು -ಕೂಟ ಎಂದು ಕ ಯ . ಜ ವಂಶದ ಸ ನ ಪ ರುವ ೂಯ ೕಶರ ಗಭ ಗು ಯ ೂ ಂತ ೕಶರ ಅಥ ಂಡು ೕಶರ ಎಮು ಕ ಯ ಗುವ ಮ ೂಂದು ಗು ಯೂ ಇ . ಂತ ೕಶರ ಎನುವ ಸರು ೕ ಬಂ ಎಂಬುದ ಇ ಯವ ಗೂ ೕ ಆ ರಗಳೂ ೂ ಲ. ೕಲೂ ನ ನ ಇರುವ ಸನದ ಂಡು ೕಶರ ೕವರು ಎಂಬ ಉ ಖ ತ ಕಂಡುಬರುತ . ಆದರೂ, ಜನಪದ-  ಅ 4 ಯ 1. ೂಯ ೕಶರ ೕವ ನ ದ ೂಯ ೕಶರ ೕವರ ಪಕದ ರು ದು ಂತ ೕಶರ ೕವರು ಮತು ಈ ಗು ಯನು ಂತ ೕ ಯ ನ ಂಬ ಪ ೕ ಯು ಇಂ ಗೂ ಬಳ ಯ . ಎರಡು ವ ಂಗಗಳೂ ತ ಮತು ಎತರದ ಒಂ ೕ ಸಮ ದು ಸುರು ೫ ಅ ಎತರ . ೂಯಳರ ಲದ ಓಟು ೮೪ ಗಳನು ದರಂ . ಆದ , ಈಗ ಉ ರು ದು ೧೪ ತ . ಕಂಬ ಂದ ೪ ಯರ ಗ ಹಗಳನು ೂೕ ದ ಂದು ಕಂಡುಬರುತ . ಒಳ ಗದ ರ ಲಕರ ಆಭರಣುಗಳು ಮತು ಇತರ ಗ ಹಗಳ ಕುಸು ತ ಯು ಮನಸೂ ೂಳುತ . ೂಯಳರ ಲದ ಸಂಪ ಯದಂ ಗಳು-ಮ ೂೕತವಗಳು ರುವ ಬ ಹಲ ಸನಗಳ ಉ ಖ . ಅವರ ನಂತರದ ವ ಖ ಗಳೂ ೂ ಯು ಲ. ಹ ಂಟ ಯ ಶತ ನದ ಸನ ಂದರ ಮ ಮ ೂೕತವಗಳು ಆರಂಭ ರುವ ಬ ಉ ಖ ದು, ಅಂ ಂದ ೕ ಎರಡೂ ೕವ ಗಳು ಮ ಆರಂಭ ರಬಹು ಂದು ಊ ಸ . ಮುಖ ೕ ಲಯ ದ ೂಯ ೕಶರ ೕವ ಇಂ ಗೂ ಕ ಉತವಗಳೂ ೕಷ ಗಳು ದು ೂಂಡು ಬರು . ಒಳ ಗದ ಎರಡು ಗಭ ಗು ಗಳು, ಎರಡು ಶುಕ (ಅಂತ ಳ), ಎರಡು ನವರಂಗ ಗೂ ಎರಡು ನಂ ಮಂಟಪಗ ರು ದ ಂದ ಈ ೕ ಲಯವನು ೂೕ ೕ ಲಯ ಂದು ಕ ಯ ಗು . ೂಯಳ ೕ ಲಯಗಳ ಸಹ ರು ಸುಂದರ ತ ಗಳನು ಣಬಹುದು. ಯಣ ಮ ರತಗಳ ದೃಶಗಳು, ಸುಂದರ ನ ಸುವ ಯ ಂದ ಕೂ ದ ಈ ೕ ಲಯಗಳು ೂಯಳ 1.4 ಜ ಟು ೂೕದ ಮುಖ ಸಂಪ ಯ. ವ ಹ ೕ ಲಯ ಇಂದು ಉತರದ ಂದ ಪ ೕಶವನು ಕ ಸ . ಈ ರುವ ಹ ೕ ೕಡು ಉತರ ೕ ಚು ಂದ ಈ ವವ . ಶುಧ ಕು ಯುವ ೕ ನ ವವ ಮತು ಆಧು ಕ ದ ಯ ಲಯ ಇ . ರು ದೕ ಲಯದ ಒಟು ೕಣ ೪ ಎಕ ಗ . ಇದಲ ೕ ಲಯ ೂಂ ೂಂ ೕ ಇರುವ ಸುಂದರ ಉ ನವನದ ೕಣ ಸು ರು ೧೨ ಎಕ ಗಳ . ಉ ನವನದ ಹ ರು ಹು ನ ೂ ಧ ಯ ಹೂ ಡಗಳನೂ ಸ . ೂೕಟದ ಅಂ ನ ಂ ನ ಮರಗಳು ಗೂ ನ ೂೕಪನೂ ೂೕಡಬಹುದು. ೧೯೫೨ ಯ ಇಸ ಯ ೕಂದ ಸ ರ ಈ ೕ ಲಯವನು ೕಯ ರಕ ಎಂದು ೂೕ . ಅ ಂದಲೂ ಈ ೕ ಲಯದ ವ ಹ ಯನು ರ ೕಯ ತತ ಸ ೕ ಣ ೂೕ ೂಳು . ರಕಗಳ ರ ೕ ರುವ ನೂ ನಂ ಐದು ವರುಷಗ ೂ ಇ ೕ ೕ ಲಯವನು ಯ ಕಗ ಂದ ಸಚ ೂ ಸ ಗುತ . ಕ ಗಳು ಮತು ಗ ಸಂಬಂ ದನು ಕ ಟಕ ಸ ರದ ಕದ ಇ ಯು ೂೕ ೂಳು . ಸ ಯಕ ತತತಜರ ಕ ೕ ಯೂ ಇ . ಈಗ ಉ ನವನರುವ ಪ ೕಶ ೂಯಳರ ಲದ ರ, ಕ ಮುಂ ದ ಗಳನು ಒಳ ೂಂ ರಬಹು ಂದು ಊ ಸ . ಈ ನ ಲದ ದೃಷ ಬಹು ೕಕ ೕಶರ ಲದ ವ ಹ ಯ ೕ ೂೕಲುತ . ರಕಗಳ ರ ಂದು ಇರುವ ನೂನನು ಸ ರ ಕಟು ೂ ದು ೕ ವ ಜ ಕರು ೕ ಗ ಹವನು ಮುಟು ದು, ಕುಟು ದು, ರೂಪ ೂ ಸು ದು ಮುಂ ದ ಗಳನು ಭ ಂ . ಈ ೕ ಲಯ ಯಂ ತ ಪ ೕಶದ ಯ ಬರು ದ ಂದ ನೂನು ರ ಚಟುವ ಗ ದಂಡ ಸು ದು ಅಥ ಐದು ವರುಷಗಳ ೖಲು ಯನು ೕಡುವ ೕ ಸಂ ಯೂ ಯ . ಇದ ಸಂಬಧಪಟ ವರ ಯ ಫಲಕಗಳನೂ ಅಲ ಅಳವ ಸ . ನ ಭದ ಯಂ ೕಂದ ೕಸಲು ಪ ಯನು ಸ . ಇ ೕ ಉಪಗ ಹ ಯಂ ತ ಪ ೕ ಗಳನು ಅಳವ ಸ . ಇಂತಹ ೕಯ ರಕಗಳನು ರ ಸು ದು ಎಲರ ಕತ ವ . ೕ 1.5 ೕ ಲಯದ ಇ ತರ ಆಕಷ ವಸುಸಂಗ ಲಯದ ಈ ನ ಗಳು ೕ . ಲಯ ನ ವಸುಸಂಗ ಲಯವನು ರುವ ಅ ೕಕ ಗ ಹಗಳನು ಅ ಗಳ ವರ ಂ ಇ ಅ ೕಕ ಆಯುಧಗಳನೂ ಸಹ ಇ ೂೕಡಬಹುದು. ಒಂ ಕೂ ಚು ಕಲುಗ . ೫ ೕರಗಲುಗಳನು ಸಂರ ಸ ಸಂರ ಡು . ಉತನನ(ಹುಡು ಡ . ೕ ಲಯದ ಣ ಬಳ ರಬಹು ದ ಮ ಸನಗಳು ಮತು ಹಲ ರು ಸನಗ . ೮ . ೂಯಳರ ಲದ ಮ ದ ಮತು ನದ ಣಗಳನು ಅ ಗಳು ೂ ರುವ ಮತು ಮೂಲ ಲವನು ನಮೂ ಇಡ ಜ ದ ೂೕರಸಮುದ ದ ಸಂ ಣ ಕೂ ಇ ೂೕಡಬಹುದು. ೕ ಲಯದ ಹಲ ಗ ಹಗಳು ಬ ಂದ ೂೕಡುಗರನು ಮರುಳು ೕ ಗಳ ಡುತ . ಂ ಟ ಯು ದು)ದ ಸಂದಭ ದ . ೂಯಳರ ಜವಂ ವ ಯ ತ ಣ ಇ . . ಅಂ ನ ಲದ ನ ಬಳ ಯ ವಸುಗಳನೂ ಇ ಲು ಮೂಲಸರೂಪವನು ಕ ದು ೂಂ ದರೂ ತನ ಕ ಯ ೂ-  1.6. ಉ 1.6 ಖನಗಳು ಉ ಮೂಲ:ಎ 5 ಖನಗಳು ಕ ಟಕ.